Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уитберн (бастапқыда Уайтберн) – Шотландияның Батыс Лотиан аймағындағы шағын қала. Шотландияның екі ең ірі қаласының арасында, Глазгодан шамамен 37 шақырым шығысқа және Эдинбургтен 35 шақырым батысқа қарай орналасқан. Ең жақын ірі қалалар – Батгейт, 6 шақырым (4 миль) және Ливингстон, 10 шақырым (6 миль).
Whitburn (originally Whiteburn) is a small town in West Lothian, Scotland, halfway between Scotlands's two largest cities, about 23 mile (37 km) east of Glasgow and 22 mile (35 km) west of Edinburgh. The nearest major towns are Bathgate, 4 mile (6 km) and Livingston, 6 mile (10 km).
Тарих
Бастапқыда өзен арқылы өтетін шағын шаруашылық және тоқыма қауымдастығы болған, ол 1973 жылға дейін Линлитгоу ауданының, ал 1730 жылға дейін Ливингстон приходының бөлігі болды. Халық саны артумен дербес құрылымға ие болды. Шотландияның статистикалық есептерінің негізінде сенімді статистика жүргізілген кезде, 1755 жылы халық саны 1121 адамды, ал 1795 жылы – 1322 адамды құрады. Уитберн 17 ғасырдан бері карталарда көрсетілген, сондай-ақ 1680 жылы шотланд картографы Джон Адейрдің қолжазбасында да кездеседі. Уитберн туралы ең алғашқы жазбаша мағлұмат 1363 жылғы 26 қыркүйекте Шотландия королі Дэвид II-нің жарғылар тізімінде табылды. Онда Уильям де Карнис пен оның мұрагері Дунканға Шығыс және Батыс Уитберн барондықтарын иелену шарттары бойынша жеңілдік берілген. 1845 жылы бір шаладан екі алтын римдік монета табылған, бірақ римдіктердің басқа да қоныстануына дәлел жоқ. Орыс жарық беру дәуірінде қауым мақта, шойын және көмір саудасымен айналысты. Орданс Сурвейдің бірінші басылымындағы картада аймақтың әртүрлі жерлерінде «ескі карьерлер» көрініс береді, бұл саз, құмтас және темір кенін өндіру кезеңімен байланысты болуы мүмкін. Фермерлердің көпшілігі Төмендіктерді тазарту салдарынан егістік жерді жалдап алды, ал оның көп бөлігі эсквайрларға тиесілі болды. 18-20 ғасырлар аралығында қаланың экономикасын кен орындары басып алды, олардың ішіндегі ең ірісі – Полкеммет кеніші болды. Бұл ірі көмір кеніші 1800 жылдардың соңында қалада ашылды, бірақ 1984-1985 жылдардағы кеншілер ереуілі кезінде жер асты суларының тасқынынан зардап шеккендіктен 1980 жылдары жабылды және қайта ашылмады. Кеншілердің ғимараты жойылды, ал бұрын көзге түсетін көмір үйінділері де алынып тасталды. 2006 жылдың тамызында басталған және 2008 жылдың ақпанында аяқталған «Бинг №3» – әйгілі жанатын үйіндіні бұзу жұмыстары жүргізілді. Соңғы үлкен өрт 1998 жылы болды. 2017 жылдың мәліметтері бойынша үйінділер тегістеліп, Heartlands жобасының нәтижесінде үлкен тұрғын үйлер салуға жарамды жерге айналдырылды. 1940 жылдары қазіргі Таунхед Гарденс орналасқан жерде Шотландия полиция колледжі орналасқан, бірақ ол Полкемметтегі ескі сарайға көшірілгенге дейін. Қала халқының саны 1960 жылдардағы Глазгодан келген адамдардың артуымен көбейді. Қаланың Мюррейсгейт және айқыштан солтүстік-батысқа қарай орналасқан аймақтары осы артумен күресу үшін құрылды.
Originally a small farming & weaving community centred around the burn that runs through, it was once a district of Linlithgow until 1973 and a parish of Livingston until 1730 when it established into its own as the population began to rise. When reliable statistics began with the Statistical Accounts of Scotland the population was counted at 1,121 in 1755 followed by a more accurately count of 1,322 in 1795. Whitburn has appeared on maps since the 17th century of the Early Modern period and appears on a manuscript authored by Scottish map maker John Adair in 1680. The earliest documented reference to Whitburn is dated 26 September 1363 and can be found in the Index of Charters by King David II of Scotland. It grants William de Carnys and his heir Duncan a concession to the terms upon which they held the baronies of Easter and Wester Whitburn. There were also two gold pieces of Roman coin discovered in a field in 1845 but there is no other evidence of Roman occupation. During the Age of Enlightenment the community was trading cotton, pig iron and coal. "Old quarries" can be seen dotted over the area on the Ordnance Survey 1st Edition map, presumably from the days of clay, sandstone and iron ore extraction. The majority of farmers rented agricultural land because of the Lowland Clearances and most of it was owned by Esquires. Between the 18th and 20th century the town was dominated by mines with the largest being Polkemmet Colliery – a large coal mine, discovered in the town in the late 1800s – but this was closed in the 1980s as a result of damage by underground flooding during the 1984–85 miners' strike and never re opened. The colliery buildings have gone, and the coal bings that once were prominent have now been removed. Work to dismantle Bing No 3, the infamous burning bing, started in August 2006 and was completed by February 2008. The last major outbreak of burning occurred in 1998. As of 2017 the bings have been flattened and it is now a large housing estate as a result from the Heartlands Project. There was a Scottish Police College located on the current site of Townhead Gardens in the 1940s, before it moved to the old mansion at Polkemmet. The town's population was boosted by the 1960s Glasgow overflow. The town's Murraysgate and surrounding areas north west of the cross were established to deal with the overflow.
Мектептер
Қалада 5 бастауыш мектеп бар, оның 4-інде балабақшалар ашылған. Бұл бес мектеп Крофтмаллох бастауыш мектебі, Полкеммет бастауыш мектебі, Бернхаус, Сент-Джозеф бастауыш мектебі және Уитдейл бастауыш мектебі деп аталады. Мектептердің төртеуі діни емес болса, Сент-Джозеф католик мектебі деп есептеледі. Бернхаус мектебі мінез-құлқы қиын балаларға арналған, оларды жалпы білім беретін мектептерге орналастыру мүмкін емес. Жергілікті орта мектеп – Уитберн академиясы. Бұл мемлекеттік, діни емес орта мектеп, 11-ден 18 жасқа дейінгі оқушыларға қызмет көрсетеді. Оның білім алатын аймағы – Уитберн қаласы және оған жақын орналасқан Фолдхаус, Лонгридж, Шығыс Уитберн, Стоунберн және Гринриг ауылдары. Мектепте шамамен 1000 оқушы бар.
The town has 5 primary schools, 4 of which have nurseries within. These five schools are known as Croftmalloch Primary School, Polkemmet Primary School, Burnhouse, St Joseph's Primary School and Whitdale Primary School. Whilst four of the schools are non denominational, St Joseph's is regarded as a Catholic school. Burnhouse school is for children with behavioural difficulties who cannot be placed in mainstream schools. The local secondary school is Whitburn Academy. It is a state run non denominational secondary school serving pupils aged 11 to 18. Its catchment area is the town of Whitburn and the surrounding villages of Fauldhouse, Longridge, East Whitburn, Stoneyburn, and Greenrigg. There are approximately 1000 pupils at the school.
Спорт және демалыс
Уитбернде король Георг V-нің есімін сақтайтын Король Георг алаңы бар, ол 1955 жылы королева Елизавета II арқылы ашылды. 2012 жылдың 16 қаңтарында бассейнды қайта жаңартуға қатысты жоспарлау өтініші берілді; жаңа нысанның суреттері Xcite Leisure веб-сайтында жарияланды. Уитбернде Уитберн жастар футбол клубы (Whitburn Junior F. C.) орналасқан. Олар Орталық паркте ойнайды және Шотландияның Шығыс футбол лигасында бақ сынасады. 2000 жылы олар Шотландия жастар кубогын жеңіп алды. Қала жыл сайынғы гала күнін маусымның төртінші сенбісінде тойлайды; қала бойынша шеру өтеді, одан кейін Король Георг V паркінде ойындар мен жарыстар ұйымдастырылады. Гала күні "Азаматтық апта" деп аталатын бірнеше іс-шаралардың бөлігі болып табылады; бұл аптаға жәрмеңке және Король Георг V паркінде фейерверк тамашасы да кіреді. Полкеммет ауылдық паркі қаланың батысында орналасқан және орман, гольф алаңы, кафе және ойын алаңын қамтиды. Парк сонымен қатар M8 тас жолынан көрінетін Полкеммет мүйізімен де танымал, бұл тас жол елдік парктің солтүстігінен өтеді. Сондай-ақ, Полькеммет шахтасынан алынған пайдаланылмаған бу локомотиві де қойылған. 2012 жылдан бері Полкеммет паркі Шотландиялық сұңқар орталығына айналды.
Whitburn has a King George's Field in memory of King George V which was opened in 1955 by Queen Elizabeth II. On 16 January 2012, a planning application was submitted regarding the rebuild of the swimming pool; drawings of the new facility were posted on the Xcite Leisure Website. Whitburn is home to Whitburn Junior F. C. who play at Central Park and compete in the East of Scotland Football League. In 2000 they won the Scottish Junior Cup. The town holds its annual gala day on the fourth Saturday in June; there is a parade through the town, followed by games and races at King George V Park. The gala day is part of a week of activities known as the "Civic Week"; this also includes a fairground and a fireworks display in King George V Park. Polkemmet Country Park is located to the west of the town, and incorporates woodland, a golf course, cafe, and play area. The park is also locally famous for the Polkemmet Horn which can be seen from the M8 motorway which runs to the north of the country park. There is also a disused steam locomotive from Polkemmet Colliery on display. Since 2012 Polkemmet Park has also been the site of the Scottish Owl Centre.
Өнеркәсіп
Бұл қалада бұрын Леви Стросс және компаниясы, киім өндіруші орналасқан. Зауыт 1969 жылы ашылып, 500-ден астам жергілікті тұрғынды жұмысқа алды. Өндіріс шарықтаған кезде зауыт жылына 4 миллион жұп джинс шығарды. Зауыт 1999 жылдың желтоқсан айында жабылды.
The town was once the site of Levi Strauss & Co., the clothing manufacturer. The plant opened in 1969, employing a work force of over 500 local people. At its height, the plant was producing 4 million pairs of jeans in a year. The plant shut its doors in December 1999.
Жапсырмалар
Уитберн тобы – 1870 жылы құрылған мыс қорытынды оркестрі. Топ жарыс сахнасында сәтті өнер көрсетіп, Британдық ашық чемпионат, Ұлттық финал және Еуропа чемпионаттарында бақ сынасады, сондай-ақ 19 рет Шотландия чемпионы атанды. 2017 жылы Уитберн тобы 4barsrest рейтингінде әлемдік деңгейде 6-шы орынға ие болды. Уитберн флейта тобы 1962 жылы қалада құрылды, алайда бұл топтың одан бұрын да бір түрі болған болуы мүмкін деп есептеледі. Топ жыл сайын сәуір айының бірінші сенбісінде қала бойынша парад өткізеді. Парадқа бүкіл Ұлыбританиядан келген оркестрлер қатысып, жарысады.
The Whitburn Band is a brass band formed in 1870. The band has been successful on the contest stage and competes at the British Open, National Final and European Championships, and has been Scottish Champion on 19 occasions. In 2017, the Whitburn Band was ranked 6th in the world in the 4barsrest rankings. Whitburn Flute Band was formed in the town in 1962, although it is thought the band may have existed in some form before this. The band host their annual parade through the town on the first Saturday in April. The parade attracts bands from all over the UK who come to compete.
Көлік
М8 тас жолы қаланың солтүстігінен өтеді. B8084 жолы бойында велосипед және жаяу жүргіншілерге арналған ортақ жол 1,2 миллион фунт стерлинг инвестициясы салдарынан 2021 жылы аяқталды, бұл жолдан тыс велосипед жолын ұсынып, жаяу жүргіншілерге Армадальға қатынауға мүмкіндік береді. McGill's Scotland East Уитбернді Батгейт, Блэкберн, Фолдхаус, Вест Кальдер, Ливингстон және Броксберн қалаларымен байланыстыратын 23 және 26 автобус бағыттарын іске асырады. Lothian Country компаниясы Армадаль, Батгейт, Броксберн және Корстопхрайн арқылы Эдинбургке X18 бағытын жүзеге асырады.
The M8 motorway passes to the north of the town. A shared cycle and pedestrian path along the B8084 road was completed in 2021 following an investment of £1.2 million, providing an off road cycle route and enabling pedestrian access to Armadale. McGill's Scotland East operate Bus Services 23 & 26 connecting Whitburn to Bathgate, Blackburn, Fauldhouse, West Calder, Livingston and Broxburn. Lothian Country operate Service X18 to Edinburgh via Armadale, Bathagte, Broxburn and Corstoprhine.