Кіріспе

Либна немесе Лобана (ақ; Лобана) – Израильдің батыс теңіз жағасында орналасқан, тәуелсіз қала. Израильдің Канаанды жаулап алу кезінде өзінің патшасы болған. Ол маңызды кіріс көзі болған деп саналады және Яһуда тәжіне қарсы көтерілген.

Еврей жазбаларындағы жазбалар

Ол Яһуда руына бөлінген, Израиль қоныстану кезінде 13 Кохан қаласының бірі (Ешуа 21:13). 2 Патшалар 8:22 және 2 Тарих 21:10 бойынша, Яһуда патшасы Жорам тұсында қалада көтеріліс болды, себебі Жорам «әкелерінің Құдайынан жұрдай болған» (ЖД). Көтеріліс Едомның Яһуда үстемдігіне қарсы көтерілген кезімен бірге болды (2 Патшалар 8:20–22). Яһуда патшасы Жосия Ливналық Еремияның қызы Хамуталға үйленді (1 Тарих 3:15; 2 Патшалар 23:31–32; 2 Патшалар 24:17–18; Еремия 22:11). Олардың екі ұлы, Ехоахаз бен Седекия да Яһуда патшалары болды. Сеннахиримнің әскері б.з.д. 701 жылы Ливнаға шабуыл жасаған болуы мүмкін, бірақ жақындағы зерттеулер көрсеткендей, Киелі кітаптағы әртүрлі хабарламалар шатастырады, себебі Ливнаға шабуыл Езекия Лахисте бағынып бергеннен кейін жасалған. Сеннахирим солтүстіктен шабуыл жасағандықтан, оңтүстікте жеңіске жеткеннен кейін солтүстіктегі қаланы жаулап алу үшін кері қайтуы таңғажайып. Редактор тарихи хронологияны өзгертіп жіберген болуы мүмкін. Кеннет Китчен дәстүрлі мәліметтерде ешқандай қиындық таппады, онда Ливна Лахистен кейін шабуылға ұшырады. (2 Тарих 32:20–21а) бойынша, Яхве періштесі Сеннахиримнің әскерін жойды, ал 2 Патшалар 19:35 бойынша, 185 000 ассириялық сарбаздың өлтірілгені айтылады. Түнде көптеген әскерлердің өлгеніне улану себеп болуы мүмкін деп түсіндіріледі, ал Таргум нұсқасында оба туралы айтылады. Евсевий мен Иероним (OS 274:13; 135:28) оны Элеутерополь (Бейт Губрин) айманындағы, өз заманында Лобана немесе Лобна деп аталған ауыл деп сипаттаған.

Exodus станциясы

Либна – сонымен қатар, ізраилдіктердің Қиыр шығу кезінде тоқтаған жерлердің 17-ші бекеті. Мәтіннен көрініп тұрғанындай, бұл Либна Кәнаан жеріне кіруден бұрын ізраилдіктер кезіп өткен Синай шөлінде болған.

Мүмкін болатын жерлер мен қазбалар

Тель Лавнин (Хурбет Телл эль Бейда) Яһуда Шефеласында орналасқан. Тель-Зейтахты қазған археологтар оны Либнаның болуы мүмкін жері деп ұсынған. Уильям Ф. Олбрайттың ұсынысы негізінде Тель-Бурнада қазба жұмыстары басталды, ол да Либнаның болуы ықтимал жері ретінде қарастырылуда. Тель-Бурна бекітілген қала, филистиндердің Ғат қаласы мен Яһуданың Лахыш қаласы арасында жатыр және қола дәуірінен бастап үздірілмей қоныстанған. Яһуда дәуіріне дейін ол пұтқа табыну орталығы болған сияқты. Варгон Тель-Эдж-Юдейде мен Либнаны бірдей деп санайтын.