Кіріспе

Ортағасырлық Сицилиядағы құпия қоғам деп саналатын Беати Паоли – бұл ортағасырлық Сицилияда және, мүмкін, Мальтада да болған деп есептелетін құпия сектаның атауы. Автор Луиджи Натолидің «I Beati Paoli» атты тарихи романында (1909 жылы Уильям Гальт деген псевдониммен серия ретінде жазылған, содан кейін 1921 және 1949 жылдары кітаптар ретінде қайта басылған) сипатталған секта кедейлер мен қарапайым халық үшін күресетін рыцарлық орденге ұқсайды. Романның өзі ойдан шығарылған болса да, Сицилия тарихы Беати Паолидің болғанына куәлік етеді. 1071 жылы Сицилияға феодализмді оның жаулап алушысы, нормандық лорд Роджер I де Отвиль енгізді. Келесі ғасырларда ақсүйектер феодалдық құқықтарын пайдалана бастағанда, инквизиция да Сицилияда бекінді. Егер қарапайым халықтың кез келген әрекеті мемлекет немесе шіркеу тарапынан сатқындық немесе ересь ретінде қарастырылса, ол өлім жазасына әкелетін еді. Мұндай әрекеттерге рұқсатсыз жиналыстар немесе қазіргі мемлекеттік/шіркеу режимін қолдаудан өзге мақсаттармен құрылған қоғамдар жатуы мүмкін. Осы ортада бірнеше ордендер мен секталар пайда болды, бірақ олардың барлығы құпия болды. Беати Паоли шіркеу мен мемлекетке қарсы тұру үшін құрылған, қарапайым халықты режимнің басқыншылықтарынан қорғады. Төрт негізгі бөлімге бөлінген тарихи көркем роман, бір жағынан зұлым, ашкөз және амбициялық Дон Раймондо Альбамонте – сицилиялық аристократ, Мотта герцогы және кітаптың басты антагонисті, екінші жағынан Беати Паоли сектасының арасындағы қақтығыстың тарихын баяндайды. Бұл секта – құпия, формасыз және қажет болған жағдайда зорлыққа жүйнетін, Дон Раймондоның қылмыстары үшін жазалауға міндеттенген адамдардың ұйымы. Ғалым Рино Колучеллоның сөздерімен айтқанда: «Беати Паолидегі оқиға жақсы және жаман кейіпкерлер арасындағы қақтығыс арқылы құрылады». Романның оқиғасы Сицилияда шамамен 20 жыл бойы, 18 ғасырдың басында орын алады. Нақтырақ айтқанда, бірінші бөлімдегі оқиғалар 1698 жылы болса, екінші және үшінші бөлімдер 1713–1714 жылдары, төртінші бөлім 1718 жылы орын алады.

Мафияның алдыңғылары?

Сицилияда Беати Паоли халықтың қиялында да, мафиялық топтардың идеологиясында да мафияның алғашқы көрінісі ретінде қабылдана бастады. Сицилия мафиозилері өздерін Беати Паолидің жалғасы ретінде көрсетуге ұмтылады, ал Коза Ностра өзінің тамырларын осы сектадан іздейді. Бұл роман бүгінгі мафия мәдениетінде әлі де тірі және оның басты кейіпкерлері мафиозиге тән идеалдық көзқарас пен мінез-құлықтың үлгісі болып табылады. Соттағы алғашқы қақтығыста мафияның басшысы Тото Риина мен мафиядан бас тарған (пентито) Гаспар Мутоло романдағы кейіпкерлерге сілтеме жасай отырып, бір-бірімен тікелей бетпе-бет келді. Тағы бір құпия хабаршы, Антонио Кальдероне, Коза Ностраға қабылданғанда, мафиози Беати Паолидің үлгісімен өмір сүруі керек делінгенін айтты. Роман Колучельоның мафияның заңдылығын қамтамасыз ету туралы кітабында кеңінен талданған.