Жан Пьер Брисет (1837-1919) – француз жазушысы, өзіндік ойшыл. Шаруа отбасында туып, өзімен білім алған, армияда қызмет еткен және Қырым соғысына қатысқан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жазушысы (1837–1919)
French writer (1837 1919)
Жан Пьер Бриссе (30 қазан 1837 – 2 қыркүйек 1919) – француз сырттан қараушы жазушысы.
Jean Pierre Brisset (30 October 1837 – 2 September 1919) was a French outsider writer.
Өмірбаян
Ла Савгажере фермалық отбасында туған Бриссет өзін-өзі білімді еткен адам болды. Он екі жасында мектепті тастап, отбасылық шаруа қожалығында көмектесу үшін үш жылдан кейін Парижде кондитерлікке шәкірт болды. 1855 жылы ол жеті жылға әскерге шақырылып, Қырым соғысына қатысты. 1859 жылы Италияда австриялықтарға қарсы соғыс кезінде Маджента шайқасында жараланғаннан кейін тұтқынға алынды. Франко-прусс соғысы кезінде ол 50-ші жеңіл пехота полкінде (50e régiment d'infanterie de ligne) екінші лейтенант болды. Тағы да тұтқынға алынып, Саксониядағы Магдебургке жіберілді, онда ол неміс тілін үйренді. 1871 жылы ол «Жүзу өнерін бір сағаттан кем уақытта өзі үйрену» (La natation ou l’art de nager appris seul en moins d’une heure) атты еңбегін жариялады, содан кейін әскерден кетіп, Марсельге көшіп барды. Мұнда ол «қос компенсаторлық резервуарлы, ауа толтырылатын жүзу шорты мен белбеу» үшін патент алды. Бұл коммерциялық жоба толық сәтсіздікке ұшырады. Магдебургке оралып, француз тілін үйренудің әдісін жасады және 1874 жылы оны өзі жариялады. Бриссет Анжер теміржол станциясының, кейін Л’Айль станциясының бастығы болды. Француз тілі туралы тағы бір кітап жариялағаннан кейін, ол адамдардың бақалардан шыққандығы туралы негізгі философиялық еңбегіне кірісті. Бриссет француз және бақа тілдерін салыстыра отырып, өз пікірін дәлелдеді («logement» = жатақ, «l'eau» = судан туындаған). Ол өзінің «морософиясына» шын көңілмен сенді және көптеген кітаптар мен брошюралар жазды, оларды өз қаражатымен басып, таратып жүрді. 1912 жылы «Құдайдың сыры» және «Адамның тегі» кітаптарын алған Жюль Роменс, басқа алдаушылардың көмегімен «Ойшылдардың ханзадасын» сайлау үшін жалған сайлау ұйымдастырды. Бриссет сайланғаны көңіл көншітпеді. Сайлау комиссиясы 1913 жылы Бриссетті Парижге шақырды, онда оны зор салтанатпен қарсы алып, құттықтады. Ол бірнеше салтанатты шараларға және банкетке қатысып, өз еңбегіне күтпеген осы кеш танылуы үшін шынайы алғыс айтты. Бірақ келесі күні газеттер бұл алдауды әшкереледі. 1919 жылы Бриссет 81 жасында Ла Ферте Маседе қайтыс болды.
Born into a farming family of La Sauvagère, Brisset was an autodidact. Having left school at age twelve to help on the family farm, he apprenticed as a pastry chef in Paris three years later. In 1855, he enlisted in the army for seven years and fought in the Crimean War. In 1859, during the war in Italy against the Austrians. After he was wounded at the Battle of Magenta, he was taken prisoner. During the Franco Prussian War, he was a second lieutenant in the 50e régiment d'infanterie de ligne. Taken prisoner again, he was sent to Magdeburg in Saxony where he learned German. In 1871, he published La natation ou l’art de nager appris seul en moins d’une heure (Learning the art of swimming alone in less than an hour), then resigned from the Army and moved to Marseilles. Here he filed a patent for the "airlift swimming trunks and belt with a double compensatory reservoir". This commercial endeavor was a complete failure. He returned to Magdeburg, where he earned his living as a language teacher, developing a method for learning French, which he self published in 1874. Brisset became stationmaster at the railway station of Angers, and later of L'Aigle. After publishing another book on the French language, he undertook his major philosophical work, in which contended that humans were descended from frogs. Brisset supported his contention by comparing the French and frog languages (such as "logement" = dwelling, comes from "l'eau" = water). He was serious about his "morosophy", and authored a number of books and pamphlets put forth his indisputable substantiations, which he had printed and distributed at his own expense. In 1912, novelist Jules Romains, who had obtained copies of God's Mystery and The Human Origins, set up, with the help of fellow hoaxers, a rigged election for a "Prince of Thinkers". Unsurprisingly, Brisset got elected. The Election Committee then called Brisset to Paris in 1913, where he was received and acclaimed with great pomp. He partook in several ceremonies and a banquet and uttered emotional words of thanks for this unexpected late recognition of his work. Newspapers exposed the hoax the next day. In 1919, Brisset died, aged 81, at La Ferté Macé.
Өлімнен кейінгі бедел
Бриссеттің толық шығармалары Марк Десимо тарапынан, Дижонда, Les Presses du réel баспасында 2001 жылы қайта басылды. Марк Десимо «Жан Пьер Бриссе, Ойшылдардың патшасы, өнертапқыш, грамматик және пайғамбар» атты эссесінде Бриссеттің адамзаттың бақадан тарағаны туралы ойларына түсініктеме берді. Бұл кітапта еуропа тілдері, волоф, армян, араб, хума тілдері сияқты бірнеше тілге аудармалар да бар. Сондай-ақ, кітапта Жюль Ромен, Марсель Дюшан, Андре Бретон, Реймонд Кену, Мишель Фуконың Бриссе туралы жазған маңызды мәтіндері де қамтылған. 2004 жылы «Бақаша жүзу өнері» кітабы жұқа қағаздан шығарылды. 2001 жыл шамасында Эрнестин Шассебёф француз саясаткерлеріне, университеттерге, теміржол станцияларына, кітапхана директорларына, психиатриялық ауруханаларға Бриссеттің есімімен көше, университет атауларын беру туралы бірнеше хат жазды. Олардың жауаптары оған арналған веб-сайтта жарияланды, бірақ әлі күнге дейін «Жан Пьер Бриссе көшесі» аталған жер жоқ. Жюль Роменнің қалдырған мұрасының арқасында 1939 жылға дейін оның құрметіне жыл сайын кешкі ас өткізілді. Бриссет «Патафизика күнтізбесінде» қасиетті тұлға ретінде тізілген. Оның жазбалары 2004 жылға дейін басылып шықты.
The Complete Works of Brisset were reprinted by Marc Décimo, Dijon, Les Presses du réel, 2001. In an essay entitled, Jean Pierre Brisset, Prince des Penseurs, inventeur, grammairien et prophète, Dijon, Les presses du réel, 2001, Marc Décimo has given a biography, explanations about Brisset's delirium about frogs as ancestors of humankind. Translations in several languages (European languages, Wolof, Armenian, Arabic, Houma, etc.) can be found in this book as well. It also includes the major texts written about Brisset by Jules Romains, Marcel Duchamp, André Breton, Raymond Queneau, Michel Foucault. In 2004 the Art of Swimming (as a frog) was published in paperback. Around 2001, Ernestine Chassebœuf wrote several letters to French politicians, universities, railway stations, library directors, psychiatric hospitals, to suggest they name a street, a university, etc. after Brisset. Their answers were published on a website dedicated to him, but there is no "rue Jean Pierre Brisset" yet. Thanks to a bequest to Jules Romain, an annual dinner in his memory was made possible until 1939. Brisset is listed as a saint on the 'Pataphysics calendar. His writings were in print as of 2004.
Шығармалары
Œuvres complètes, Les Presses du réel, «L'écart absolu» жинағы, Дижон, 2001 және 2-ші басылымы 2004 жыл. Œuvres natatoires, Les Presses du réel, «L'écart absolu» кішкентай жинағы, Дижон, 2001 жыл. La Grande nouvelle, Cymbalum Pataphysicum-ның көшірмесі.
Œuvres complètes, Les Presses du réel, collection L'écart absolu, Dijon, 2001 et 2e éd. 2004. Œuvres natatoires, Les Presses du réel, collection L'écart absolu poche, Dijon, 2001. La Grande nouvelle, Édition en fac similé du Cymbalum Pataphysicum.