Кіріспе

Ақ бұқа (французша: Le Taureau Blanc) – аңыз және «contes philosophiques» туындысы, философиялық роман, ағарту дәуірінің философы Вольтер жазған шығарма. Оқиға грек мифологиясындағы Европа мен бұқа туралы әңгімеге негізделген, онда ақ бұқа – грек құдайы Зевс. Шығарманың жазылған мерзімі белгісіз, бірақ ол 1773 және 1774 жылдар аралығында жарық көрген. Вольтердің туындысы болашақты болжағандай көрінеді, себебі бұл әңгіме француз революциясынан он бес жыл бұрын жарияланған, сол кезде бас кесу жиі кездесетін жағдайға айналған. Философ және реформатор Джереми Бентам бұл туындыны ағылшын тіліне аударып, 1774 жылы Лондонда жариялаған, ал кіріспесі 144 беттен тұрады.

7-тарау

Танис патшасы келді. Оның қызы мен бұқасы құрбандыққа шалынуға тиіс. Патша келгенде, ол бұқаны байлап, Нілге лақтыру керектігін айқайлады, онда Жүніс киті оны жесін, өйткені ол қызына сиқыр салған. Мэмбрес, қарға патшаға барлығын айтқанын білген соң, жыланды Амазидияға жіберіп, бәрі жақсы болатынын айтып, оны сендірді. Сосын Мэмбрес патшаға бұқа Апис құдайына басқа күйеу табуға дейін бұқаның тірі қалуы керек екенін айтты. Патша келісіп, Мэмбреске орынбасар табуға бір апта берді. Қарлы ханым патшаны қорқытып, бұқаны құрбандыққа шалудан тоқтатуға тырысты, бірақ Набуходоносор сияқты ол таңертең есіне алмады.

Мәдениеттік негіз

Бұл оқиға грек мифологиясындағы Европа мен бұқа туралы әңгімеге негізделген. Ақ бұқа – грек құдайларының патшасы Зевстің кейпі. Олимпиада пантеонының аспан және найзағай құдайы Зевс, әйелі және қарындасы Гераның көзінен жасыру үшін, өлшеулі әйелдерге құда түскенде көбінесе жасынып жүретін. Вольтер заманындағы білімді адамдарға грек Олимпиада пантеонының әңгімелері жақсы белгілі болған. 1951 жылы француз эротикалық суретшісі Поль Эмиль Бекат суреттерімен толықтырылған нұсқасын жариялады.