Кіріспе

Jayaque) – Сальвадордың Ла Либертад департаменіндегі муниципалитет. 2007 жылғы халық санауы бойынша Джаякеде 11 058 адам тұрады. Оның ауданы шамамен 48 шаршы километрді құрайды және ең жоғары нүктесі 980 метр биіктікте орналасқан. Науатль тіліндегі Jayaque, Shaycat немесе Xayacatepeque деген жер атауы "Ниеті жасырылған төбе" немесе "Маскалар төбесі немесе ғашықтар төбесі" деп аударылады.

Тарих

XXI ғасырдағы қалалық тізімдерге сәйкес, осы жерге қоныстанғандар Опико аумағын мекендеген, бірақ 18-ғасырдың басында "бірнеше жұқпалы аурулар" салдарынан осы жерді тастап кеткен. 1770 жылы Педро Кортес и Ларрастың мәліметінше, ауылда 578 адам тұрған. 1865 жылдың 28 қаңтарынан бастап Ла Либертад департаментінің құрамына кірді және 1926 жылдың 18 мамырында ресми түрде қала мәртебесі берілді. 1960-70 жылдары Жаяке аймақтағы басқа да қалалар үшін қаржылық және білім беру орталығы болған өркендеген қала еді. 1980 жылдары саяси мәселелер туындағаннан кейін қала бұрынғы беделін жоғалтып, аймақтың әлеуметтік, саяси және экономикалық өміріне енді белсенді қатыспады. 1979-1992 жылдардағы Сальвадор азамат соғысының Сальвадордағы басқа да қауымдарға тигізгендей әсері болмады, нәтижесінде соғыстан қираған көптеген адамдар Жаякеге және төңірегіне көшіп келді. Осы көші-қон толқыны зорлық-зомбылық пен тұрақсыздыққа алып келді; топтар арасындағы зорлық-зомбылық 21-ғасырға дейін аймақты мазалап келеді.

Жалпы ақпарат

Яяке дәстүрлі түрде экономикасын кофе өндірісіне негіздеген. Қаланың төңірегінде кофе плантациялары орналасқан, ал осы плантацияларда жаңа кофе өңделіп, дәндер экспортқа дайын түрінде шығарылатын бірнеше өндіріс орындары бар. Сальвадордың көп бөлігіндегідей, Яяке тұрғындарының басым бөлігі католик дінін ұстанады. Жыл сайын шілде айында Яяке қаласының қасиетті покровительі – Әулие Христофор құрметіне мерекелік шаралар өткізіледі. Яяке халқы жақын орналасқан Куиснахуат және Тепекойо қалаларының тұрғындарымен бірге "Лос Кумпас" фестивалін (қалалардың достығын білдіретін халықтық атау) тойлайды. Алайда, азамат соғысы кезінде және одан кейін протестантизмнің қарқынды өсуімен бірге бірнеше протестант шіркеулері де құрылды. Сальвадорда өте шағын болған лютеран шіркеуінің Яякеде және оған ресми түрде қарасты Дос-де-Майо қаласында да шіркеулері бар. Бұл шіркеулер Германияның Бавария аймағындағы Пенцберг лютеран шіркеуімен, сондай-ақ АҚШ-тың Висконсин штатының оңтүстік-шығысындағы Америка Евангелистік Лютеран Шіркеуінің Үлкен Милуоки Синодындағы шіркеулермен байланыс арқылы қолдауға ие. Франсиско мен Хесус Каррильо көп жылдар бойы Яякедегі (Пан де Вида) және Дос-де-Майодағы (Монтес де Пенцберг) шіркеулердің пасторлары болды. Каррильолар 2006 жылғы 4 қарашада Дос-де-Майодағы шіркеуде құлшылық қызметін өткізгеннен кейін, шіркеудің сыртында өлтірілді және көптеген адамдар оларды шейіттер деп есептейді. 2008 жылы тергеу өзі қосымша зорлық-зомбылыққа себеп болуы мүмкін деген алаңдаушылықтарға байланысты тоқтатылды. Топтық зорлық-зомбылық және саяси мақсаттағы кісі өлтірулер осы оқиғаға қатысты ықтимал теориялар болып саналады. Каррильолардың қазасынан кейін Пастор Бланка Ирма Родригес олардың орнына тағайындалды.