Кіріспе

La Libertad ("Liberty") - Сальвадордың La Libertad департаментіндегі муниципалитет. 2007 жылғы ресми санақ бойынша халқы 35 997 адамды құрады. Бұл елдегі маңызды туристік орындардың бірі.

Тарих

1770 жылы бұл аймақты Гватемала архиепископы Педро Кортес (1776–1779) «хасиенда Тепеауа» деп атады, ол Сан-Хасинто округіндегі ең ірі иеліктердің бірі болды. 1824 жылғы 24 ақпанда Орталық Америка Федеративтік Республикасының Конгресі «Пуэрто-де-Ла-Либертад» (Азаттық порты) атауына рұқсат бергенге дейін, аймақ «Тепехуа» деп белгілі болды – бұл атау «эмен ағаштарының тауы» деген мағына беретін науатль тіліндегі сөзден шыққан. 1831 жылы ұлттық ассамблея Тынық мұхиты жағалауындағы сауданы реттеді, ал алғашқы бу кемесі 1857 жылғы 7 маусымда Ла-Либертадқа келді. Ла-Либертад 1858 жылғы 19 шілдедегі атқарушы жарлықпен, 1859 жылғы 11 ақпанда Конгресс бекіткеннен кейін ауыл ретінде тіркелді. Бұл қадам қауымдастықтың Huizúcar қаласына артық тәуелділігін азайту мақсатында жасалды, ол қашықтықта орналасқан және нашар жолдармен байланысқан. Қала 1865 жылғы 28 қаңтарда Ла-Либертад департаментінің құрамына кірді және 1869 жылы 266 тұрғыны болды. 1867 жылғы 4 мамырда Сальвадор үкіметі темір пирс құрылысы бойынша келісім-шартқа қол қойды, ол 1869 жылғы 7 қазанда ашылды. Бұрын баржалар ілгектермен бекітіліп түсірілген. Сальвадор үкіметі Ла-Либертадқа 1874 жылғы 10 наурызда вилла (қала) мәртебесін, ал 1957 жылғы 23 тамызда сиуdad (қала) мәртебесін берді. Сан-Сальвадор мен порт арасындағы телеграф желісі 1870 жылғы 27 сәуірде пайдалануға берілді. Муниципалитеттің ауданы 162 км² және ең биік нүктесі теңіз деңгейінен 10 метр биіктікте орналасқан. Жергілікті экономика ауыл шаруашылығы мен қызмет көрсету саласына негізделген. Жылдық мерекелер (patron saint festivals) желтоқсан айында Таза ұғымның құрметіне аталып өтеді.

Туризм

Эль-Пуэрто-де-Ла-Либертад Сальвадордағы ең көрнекті туристік орындардың бірі, ол 2010 жылдың басында құрылысын аяқтады. Муниципалитет аумағында Лас-Флорес, Сан-Диего, Эль-Обиспо, Ла-Паз және Эль-Махауал жағажайлары орналасқан. Эль-Пальмарсито жағажайы батысқа қарай 15 шақырым қашықтықта жатыр. Аймақтың ерекше орындарының бірі – Плайя Сан-Диего жанындағы Жағалау тас жолында (CA 2) орналасқан Уолтер Тило Дейнингер ұлттық паркі. Бұл парк Ла Либертадтан Халықаралық әуежайға қарай бара жатқанда орналасқан. Дейнингерлер Ла Либертад департаментіне қоныстанған алғашқы неміс иммигранттары болды. Олар сүт шаруашылықтарын, мал фермаларын және кофе егістіктерін құрды. Sunset Park ойын-сауық паркі 2022 жылдың 27 тамызында Ла Либертада ашылды.

Серфинг

Ла Либертад Орталық Америкадағы оң жақ бұрылыстағы ең жақсы толқындардың бірі және Сальвадордың серфинг астанасы, онда серфинг дүкендері, тақталарды жалға алу және жөндеу орындары бар. Пунта-Рока (Рок-Пойнт) аймақтық және халықаралық серфинг чемпионаттарын қабылдайды. Ол жылдам және қуыс толқындарымен танымал, олардың көпшілігі 90-180 метрге дейін (100-200 ярд) жарылады. 1970 жылдарға дейін тек бірнеше жергілікті серфингшілер ғана осы жерге барып, Джерри Лопес сияқты халықаралық деңгейде танымал серфингшілердің ашқанға дейін осы жерге барып келген. Ол жаңа буын жергілікті тұрғындарды осы спортқа бейімдеуге ынталандырды. 1980 жылдары Сальвадорда азаматтық соғыс болды, сондықтан Пунта-Рокаға бару қауіпті болды. Бұл келушілер ағынын баяулатты және жергілікті тұрғындар үшін серфинг тақталарының жетіспеушілігіне әкелді, олар серфинг тақтасын алудың жалғыз жолы – саяхатшылардың басшылық пен тұру орны үшін қалдырып кеткен тақталарын алу болды. Жергілікті танымал серфингші "Епи" өзінің буынындағы сальвадорлықтар арасында осы спортты насихаттауда алғашқылардың бірі болды. Басқа жергілікті серфингшілер туристер мен басқа да келушілерге арнайы серфинг турларын ұсына отырып, ел бойынша серфингтің танымалдылығын арттыруға көмектесті. Негізгі толқын Ла Пунтадан қалашыққа дейін шамамен 800 метрге созылады, бірақ жеке серфингтер әдетте бүкіл қашықтықты қамтымайды. Үш негізгі бөлім бар: нүктесінің жоғарғы жағында "La Punta" деп аталатын қуыс және жылдам толқын бар. Ортаңғы бөлік зираттың алдында орналасқан. Қаланың мейрамханаларының алдындағы шығанақ "Ла-Пас" деп аталады; бұл бөлім лонгборд серфингіне қолайлы. Жақсы күні, толқынның биіктігі 6-8 фут (Гавай шкаласы) болғанда, нүктесінің жоғарғы бөлігі ең жақсы толқындарды тудырады, шамамен 300 метрден астам қашықтыққа серфинг жасауға мүмкіндік береді. Ұзын, жылдам және күшті қабырғаларда "drop-in" жасау салыстырмалы түрде оңай, ал ең жақсы күндері олар қуыс бөшкелерге айналады. Негізгі серфингке түсу орны көбінесе судан көтеріліп, жарақаттарға себеп болатын қауіпті тасқа жақын орналасқан. Серфинг кез келген уақытта жақсы, бірақ төмен толқын кезінде қуыс толқындар көбірек пайда болады. Бұл толқынның формасы ерекше, өйткені ол көбінесе жағалауға сәл бұрыштап соқтығысады, оны сәл тік бұрышты етеді, күшті және жылдам қабырғаларды жасайды. Үлкен толқындар кезінде сыртқа шығу қиын болуы мүмкін, ал тасты жағалауға кіру қиындығымен белгілі. Нүкте төмен қарай зираттың жанында және қаланың ішінде де бірнеше толқындар бар. Бұл жерлерде адамдар аз, кейде белге дейін жететін толқындар пайда болады, бірақ нүктедегі әлемдік деңгейдегі бөлім қаладан алыс орналасқан. Аймақтағы басқа серфинг орындарына Кончалио, Ла-Пас, Сан-Диего, Эль-Зунзал, Ла-Бокана және Эль-Зонте жатады.

Кемежай

Эль-Сальвадорда салынған алғашқы порт – Эль-Пуэрто-де-Ла-Либертад. Ол балық аулау кемелерінің портына, шаруалар базарына және туристік орынға айналды. Елдегі Ла-Унион және Пуэрто-де-Акахутла сияқты екі жаңа порт оны экономикалық тұрғыдан басып озды. Алғашқы теңіз айлағы 1869 жылы салынған, бірақ уақыт өте келе құрылымы тозығып, орнына заманауи құрылым келді, ол 2003 жылы күрделі жөндеуден өтті. Балық аулау кемелері оның соңында орналасқан кран арқылы теңізге түсіріледі. Жергілікті балықшылар күнінің көбісін аулаған балықтарын сатады; көрсетілген теңіз өнімдеріне шұбар, тунец, шаян сияқты түрлі балықтар, сондай-ақ кальмар, креветка, лобстер, көк крабтар (халық арасында "жаибас" деп белгілі), моллюскалар және гребешоктар кіреді. 2001 жылғы жер сілкінісі кезінде теңіз айлағы ішінара зақымдалды; зақымдалған бөлігі қайта жаңартылып, нығайтылды.