Солка, Румыния: шағын қала, Буковина аймағында орналасқан. 2021 ж. халық саны 2405. Табиғи тұзды суларымен, таза ауасымен және сыра өндірісімен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солка (Солка; Солка; Шолқа) – Румынияның солтүстік-шығысындағы Сучава округінің қаласы. Ол Буковина тарихи аймағында орналасқан. Солка округтегі ең кішкентай қала және Румыниядағы үшінші ең кішкентай қала, 2021 жылғы халық санауы бойынша 2 405 тұрғыны бар. Оның аты қаладан өтетін өзеннің атынан шыққан, ал ол өзеннің аты славян тіліндегі "sol" ("тұз") сөзінен келген – бұл аймақтағы тұзды бұлақтарға сілтеме жасайды. Солка таза ауасымен, бұрынғы емдеу курорты болғандығымен және осында шығарылған сырасымен танымал.
Solca (Solka; Solka; Szolka) is a town in Suceava County, northeastern Romania. It is situated in the historical region of Bukovina. Solca is the smallest town in the county and the third smallest town in Romania, with a population of 2,405 inhabitants, according to the 2021 census. Its name is derived from that of the river flowing through it, in turn derived from Slavic sol ("salt") – in reference to the area's salty springs. Solca is known for its high quality air, for being a former spa, and for the beer that was manufactured here.
География
Солка Сучава округінің орталық-шығыс бөлігінде, [Буковин таулары|Обчина Маре тауларының] шығыс бөлігінің етегінде, Солка-Качика ойысында орналасқан. Қала Сучава үстірті мен Шығыс Карпаттардың шекарасында, орташа биіктікте жатыр. Солка өзені қаланың ішінде ағып өтеді. Солка табиғи ландшафтының әсемдігімен және ауасының тазалығымен танымал. Солка келесі коммуналармен көршілес: Маргинея (солтүстік-батыста), Арборе (солтүстікте және солтүстік-шығыста), Пойени-Солка (оңтүстікте және оңтүстік-шығыста), Качика (оңтүстікте) және Мәнăстиря Хуморулуй (батыста). Қала Радэуци қаласынан, Гура Хуморулуй қаласынан, Сучава қаласынан (округ орталығы) және Бухарест қаласынан белгілі бір қашықтықта орналасқан. Қала монументалды румын православие шіркеуімен, бұрынғы Петр мен Павел монастырымен (1613–1623), сондай-ақ Солка монастыры деп белгілі, оны Молдавия воеводы (князі) Штефан Томша II салған және 1785 жылы Габсбургтар жапқан, және елдегі ең көне пиво зауыттарының бірімен (1810) атақты. Солтүстіктегі орманды аймақта тұзды көздер табылады. Солка Качика тұз кенішіне және Арборе шіркеуіне де жақын орналасқан. Солкада 17 ғасырға дейін салынған румын халқының дәстүрлі үйі бар. Бұл үй 1971 жылы мұражайға айналдырылды. Басқа да қызықты орындар: «Ханул Солка» деп аталатын мотель, жазғы бағы мен орталық саябағы бар денсаулық сақтау орны, Томша Вода атындағы гимназия, Рим-католик шіркеуі (1868 жылдан бері) және «Пиетреле Муйерилор» (қаланың жанындағы табиғат ескерткіші). Қала мәртебесіне ие болғанына қарамастан, Солканың көп бөлігі ауылдық сипатта сақталған. Коммунистік режим кезінде қаланың басынан өтетін екі негізгі көше – Томша Вода көшесі мен Республика көшесінің бойында шамамен 10 тұрғын үй салынды. Солка румын ұлттық теміржол желісіне қосылмаған. Қала Пойени-Солка ауылын басқарды. 2004 жылдың тамызында өткен жергілікті референдум нәтижесінде Пойени-Солка 2007 жылдың наурызында Солка қаласынан бөлініп, коммуна мәртебесін алды.
Solca is located in the central eastern part of Suceava County, at the foot of the eastern part of [Bukovinian Subcarpathians|Obcina Mare Mountains]], in the Solca Cacica Depression. The town is situated at the border of the Suceava Plateau and the Eastern Carpathians, at an average altitude of The Solca River crosses the town. Solca is a place known for the beauty of the natural landscape and the high quality of its air. Solca borders with the following communes: Marginea (in north west), Arbore (in north and north east), Poieni Solca (in south and south east), Cacica (in south) and Mănăstirea Humorului (in west). The town is situated at a distance of from the city of Rădăuți, from the town of Gura Humorului, from the city of Suceava (the county seat), and from Bucharest. The town is celebrated for its monumental Romanian Orthodox church, the former Sts. Peter and Paul's Monastery (1613–1623), also knowns as Solca Monastery, built by Voievod (Ruling Prince) Ștefan Tomșa II of Moldavia and closed by the Habsburgs in 1785, and a beer factory that ranks among the oldest in the country (1810). Salt springs are located in the northern forested area. Solca is also relatively close to the Cacica salt mine and the Arbore church. In Solca there is a Romanian traditional house which dates from the 17th century. This house was transformed into a museum in 1971. Other points of interest are the motel (known as Hanul Solca), the sanatorium with the summer garden and the central park, Tomșa Vodă High School, the Roman Catholic Church (which dates from 1868) and Pietrele Muierilor (a monument of nature located near the town). Despite the fact it has the status of a town, Solca has a rural aspect in many areas. During the Communist regime, around 10 apartment blocks were built along the two main roads that cross the town: Tomșa Vodă Street and Republicii Street. Solca isn't connected to the Romanian national railway system. The town administered the village of Poieni Solca. Following a local referendum held in August 2004, Poieni Solca split from the town of Solca in March 2007 and became a commune.
Тарих
Солча елді мекені алғаш рет 1418 жылғы 15 қаңтарда Молдавия князі Александру чел Бун шығарған құжатта еске алынған. 1502 жылғы 7 наурызда бояр Лука Арборе осы ауылды Кырстея Хораэц пен Шандру Германның немерелерінен сатып алды. Кейіннен митрополит Георге Мовиля бұл ауылды Сучевица монастырына сыйлады. 17 ғасырдың басында ауылды Молдавия князі Штефан Томша II (1611–1615, 1621–1623) сатып алып, мұнда монастырь салды (Әулие Петр мен Павел монастыры немесе Солка монастыры деп белгілі). Келесі ғасырларда Солка айналасындағы аймақ үшін сауда орталығына айналды. 1775 жылы Буковинаның қалған бөлігімен бірге Солка Габсбург монархиясының құрамына кірді, соңынан Австрия-Мажарстанның бір бөлігі болды. Осы кезеңде көптеген немістер (кейін Буковина немістері деп аталды), поляктар мен еврей отбасылары осында қоныстанды. Сосын Солка танымал жазғы демалыс орнына айналды, оның таза ауасы келесі ғасырда елді мекеннің дамуына көмектесті. 1810 жылы Солькада Румыниядағы ең көне сыра зауыттарының бірі ашылды. Бұл сыра маркасы елді мекеннің басты символына айналды. Докторлар Эдуард Бейлих (1845) және Герман Порас (1876) бастамасымен өкпе ауруларына арналған санаторий ашылды, оған қосымша жазғы бақша салынды, соның арқасында туризм саласы дамыды және елді мекен Австро-Венгрия империясының танымал шипажайына айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Солка Австрия-Мажарстан мен Ресей империясы армиялары арасындағы Шығыс майданындағы шайқастар орын алған жер болды. 1918 жылдан кейін Солка (Буковинаның қалған бөлігімен бірге) Румыния Корольдігінің құрамына кірді. Бұл қала, әсіресе өкпе ауруларымен ауыратындар үшін, ізделіс орны болып қала берді. Солка 1926 жылы ресми түрде қала деп жарияланды. 1989 жылғы Румыния революциясынан кейін Солка регрессия кезеңіне түсті. Санаторий созылмалы аурулар ауруханасына айналды, ал 2011 жылы қарттарға арналған үйге айналды. Сыра зауыты мен жазғы бақша жабылды, орта мектептің беделі төмендеді. Бүгінде Солка енді демалыс орны емес, оның тұрғындарының негізгі кәсібі – ауыл шаруашылығы.
The settlement of Solca was first mentioned in a document issued by Moldavian Prince Alexandru cel Bun on January 15, 1418. On March 7, 1502, the boyar Luca Arbore bought the village from the grandchildren of Cârstea Horaeț and Șandru Gherman. Subsequently, Metropolitan Gheorghe Movilă offers this village to the Sucevița Monastery. At the beginning of the 17th century, the village is bought by the Moldavian Prince Ștefan Tomșa II (1611–1615, 1621–1623) and he builds here a monastery (known as Sts. Peter and Paul's Monastery or Solca Monastery). In the following centuries, Solca becomes a market town for the surrounding area. In 1775, together with the rest of Bukovina, Solca becomes part of the Habsburg monarchy, and is eventually part of Austria Hungary. During this period, many Germans (which later became known as Bukovina Germans), Polish, and Jewish families settled here. Subsequently, Solca becomes a well known summer resort, its renowned fresh air helping the settlement to develop during the following century. In 1810, one of the oldest beer factories in Romania opens in Solca. This brand of beer becomes the main symbol of the settlement. At the initiative of doctors Eduard Beilich (1845) and Hermann Poras (1876) a sanatorium for lung diseases is opened, with an additional summer garden, so the tourism industry increases and the settlement becomes a well known spa of the Austro Hungarian Empire. During World War I, Solca is the scene of Eastern Front battles between the armies of Austria Hungary and the Russian Empire. After 1918, Solca (along with the rest of Bukovina) become part of the Kingdom of Romania. It remains a well sought resort, especially for those with lung diseases. Solca was officially declared a town in 1926. After the Romanian Revolution of 1989, Solca descended into a period of regression. The sanatorium was turned into a chronic diseases hospital and eventually, in 2011, in an asylum for the elderly. The beer factory and the summer garden are closed down, the high school goes through a decrease in prestige. Today, Solca is no longer a resort, and the main occupation of its inhabitants is agriculture.
Демография
2021 жылғы халық санағы деректеріне сәйкес, Сольцада 2405 адам тұрады. 2011 жылғы халық санағы бойынша 2188 адам болған, бұл 2002 жылғы санақта тіркелген көрсеткіштен кем, сол кезде қалада 4456 адам тұрған. 2002 жылдан 2011 жылға дейінгі халықтың күрт азаюының негізгі себебі – Сольца қаласының басқаруындағы Пойени-Солька ауылы 2007 жылдың наурыз айында қаладан бөлініп, коммуна болып құрылғандығы. Сольца – Сучава округінің ең кішкентай қаласы және Румыниядағы үшінші кішкентай қала. Сольцадан тек Баиле-Тушнад және Нучет қалалары кішкентай.
According to the 2021 census data, 2,405 inhabitants live in Solca. At the 2011 census data, there were 2,188 inhabitants, a decrease from the figure recorded at the 2002 census, when the town had a population of 4,456 inhabitants. The main cause of the drastic population decline from 2002 to 2011 was that Poieni Solca, the village administered by Solca, was split from the town in March 2007 and became a commune. Solca is the smallest town in Suceava County and the third smallest town in Romania. Only Băile Tușnad and Nucet are smaller than Solca.
Жергілікті тұрғындар
Илие Е. Торуций (1888–1953), әдебиет тарихшысы, академик.
Ilie E. Torouțiu (1888–1953), literary historian, academician