Кіріспе

Румын халық фольклорындағы вампир немесе әруақ. Морой (кейде қазіргі көркем әдебиетте морой; көпше түрі – moroi) – румын халық фольклорындағы вампир немесе әруақтың бір түрі. Әйел морой мороика (көпше түрі – мороице) деп аталады. Кейбір нұсқаларда морой – тірілерден қуат алу үшін қабірден шығатын өлген адамның көрінісі. Морой көбінесе румын халық фольклорындағы стригой (вампирдің тағы бір түрі), vârcolac (құбыжық) немесе pricolici (құбыжық) сияқты басқа да кейіпкерлермен байланыстырылады. Халық фольклорындағы көптеген ұғымдар сияқты, моройға тән нақты сипаттамалар да көздерге қарай өзгеріп отырады. Влислоцки носфераттан (инкубус вампирі) жүкті болған әйелдің баласының өте жаман және қалың шашты болып туатыны, ал кейін тез моройға айналатыны туралы сенімді хабарлайды. Сонымен қатар, қазіргі заманғы әңгімелерде олар екі стригойдың тірі ұрпағы ретінде де сипатталады. Бұл термин крещениеден өтпей қайтыс болған нәрестеге де қатысты болуы мүмкін. "Морой" терминінің шығу тегі нақты белгісіз, бірақ Румын академиясы оның ежескі славян тіліндегі "мора" ("құмарлық, жаман түс") сөзінен шыққан болуы мүмкін деп санайды – қараңыз, ресей тіліндегі "кикимора". Отила Хедешан моройдың стригоймен (сондай-ақ бозоркоймен бірге) бірдей арттыру жұрнағымен жасалғанын атап өтеді және осы параллельді шығарудың оларды бірдей "мифологиялық микрожүйеге" жатқызатынын көрсетеді. "Ой" жұрнағы әйелдерге қатысты сөздерді еркектерге айналдырып қана қоймай, оларға көбінесе кеңейту және нашарлаудың күрделі қоспасын да сыйлайды.

Фантастикалық шығармалар

"Морой" және "стригой" түсініктері халық мәдениетінде көбінесе дәстүрлі вампирлерге қарағанда сирек кездесетін ойдан туындаған бейнелер. Ришель Мидтің "Вампирлер академиясы" романы. Академия сериясында моройлар – қалыпты өмір сүріп, өлімі бар өлшеулі вампирлер ретінде танылады. Олардың көбінесе сиқырлы қабілеттері болады, көп күн сәулесінен сақтануға тырысады және адамдар мен адам-гибридтердің қанын ішеді. Осы сериядағы стригойлар – басқаларды ашу-ыза мен қанқұмарлыққа ұқтырмақшы зұлым вампирлер. Фред Саберахеннің "Дракула" сериясынан "Дәм мәселесі" романында, цыган вампирі Констанция моройды вампирдің жалпылама атауы ретінде пайдаланады және Дракуланы морой деп атайды. Бұл серияда стригой мен морой арасында ешқандай айырмашылық жоқ. "Vampire: The Requiem" роледік ойынының "Ordo Dracul" қосымшасында олар негізгі Гангрел және Носферату вампир кландарының қосындысы болып табылатын вампир тегі ретінде бейнеленеді. 1981 жылғы Ф. Пол Уилсонның "Кейп" романындағы бекіністің табиғаттан тыс тұрғыны өзінің морой екенін білдіреді. "Pathfinder Roleplaying Game" ойынының "Күннің қаны" қосымшасында морой термині "Бестиарийде" кездесетін стандартты вампир үлгісіне қолданылады, оны "Күннің қанында" ұсынылған көне және жабайы Носферату вампирінен ажырату үшін пайдаланылады. Моройлар мен стригойлар "Святой рыцарь" мангасында да кездеседі, айырмашылығы – мангадағы моройлар стригойлар сияқты мәңгілік емес. "Морой" және "стригой" терминдері Archie Horror комикс сериясындағы "Vampironica" да қолданылады, бірақ кейбір жаңа анықтамалармен. Морой – басқа вампирдің қанын сорғаннан кейін қабірден қайта тірілген өлместер; стригой – әлі тірі кезінде вампиризмге шалдыққан "тірі" вампирлер. "Морой" термині YouTube сериясы "Impulse" телепортация қабілетіне ие болғандарды сипаттау үшін де қолданылады, бірақ бұл тек Румыниядан шыққан екі кейіпкерге қатысты. "Resident Evil Village" видео ойынында мороицалар ойынның маңызды локацияларының бірі – Димитреску қасарында жиі кездесетін жаулар. "Phasmophobia" видео ойынында морой – тергеу кезінде кездесуге болатын мүмкін болатын әруақ түрі.