Кіріспе

Екі артикуляциялық орынмен жасалатын дауыссыздар. Коартикуляциялық немесе күрделі дауыссыздар – екі бір мезгілде жасалатын артикуляциялық орынға ие дауыссыздар. Оларды екі топқа бөлуге болады: бірдей әдіспен жасалған екі негізгі артикуляциялық орынға ие қос артикуляциялық дауыссыздар (екі тоқтау, немесе екі мұрындық, және т.б.), және екіншілік артикуляциясы бар дауыссыздар, яғни әдісі жағынан екінші артикуляциясы бірдей емес.

Екі рет жалғанатын ырғақтар

Екі рет артикуляцияланған дауыссыздың мысалы – дауыссыз лабиалды-велярлық тоқылдақ дыбыс, ол бір мезгілде тілдің артқы жағымен (а [k]) және еріндермен (а [p]) жасалады. Әлемдегі тілдердің көпшілігінде екі рет артикуляцияланған дауыссыз дыбыстар немесе шүкірлер, немесе лабиалды-велярлық дыбыстар болып табылады.

Екінші буыны бар ырғақтар

Екіншілік артикуляцияға ие дауыссыз дыбыстың мысалы – дауыссыз лабиализацияланған велярлық тоқылдақ, тек бір тоқылдақ артикуляциясы бар, яғни велярлық [k], сонымен бірге еріндерді дөңгелектеу сияқты жақындату да болады. Көпте кездесетін екіншілік артикуляциялардың саны көп. Ең көп кездесетіндері – лабиализация (мысалы, ), палаталдану (орыс тіліндегі "жұмсақ" дауыссыз дыбыстар сияқты), велярлау (ағылшын тіліндегі "қара" [ɫ] дыбысы сияқты) және фарингалдану (араб тіліндегі эмфатикалық дауыссыз дыбыстар сияқты).

Екі класты ажырату

Екіншілік артикуляцияның шамамен сипатынан күтілуі мүмкін, коартикуляцияланған шамамен дауыстының қос немесе екіншілік артикуляцияланғанын анықтау әрдайым оңай емес. Мысалы, кейбір ағылшын диалектілерінде ол ерінделуі бар арт тілді дауыс болуы мүмкін, оны былай транскрипциялауға болады .

Ұқсас телефондар

Глотит дауыс шығаруды реттейді және көптеген дауыссыз дыбыстармен бірдей уақытта жұмыс істейді. Ол әдетте артикуляция мүшесі деп есептелмейді, ал жұмсақ таңдай және глоттис бірдей уақытта жабылатын, мысалы, шығарылатын дыбыс, әдетте бірлесіп артикуляцияланған дауыссыз дыбыс деп есептелмейді.