Вернацца: Италияның әдемі ауылының тарихы мен мәдениеті

Кіріспе

Вернацца (жергілікті Vernasa; Vulnetia) – Италияның солтүстік-батысындағы Лигурия аймағының Ла Специя провинциясында орналасқан қала және коммуна. Бұл – Cinque Terre аймағын құрайтын бес қаланың бірі. Вернацца солтүстікке қарай екінші болып орналасқан, көлік қозғалысы жоқ және Италия Ривьерасының ең нағыз "балықшылар ауылы" болып сақталған. Бұл – Cinque Terre аймағындағы жалғыз табиғи порты және әдемі үйлерімен әйгілі. Вернаццаның аты латын тіліндегі "verna" деген сөзден шыққан, ол "туған жер" деген мағынаны білдіреді. Сәйкес атауы бар жергілікті шарап – верначчиа ("жергілікті" немесе "біздікі") – осы ауылдың атына түрткі болды. Вернацца Италияның ең әдемі ауылдары тізіміне ("I Borghi più belli d'Italia") енген.

Тарих

Вернаццаны бекіністі қала ретінде тану туралы алғашқы жазбалар 1080 жылға жатады. Италия дворяны Обертенги отбасының белсенді теңіз базасы ретінде танылған Вернацца, пираттардан қорғану үшін теңіз күштерінің шығу ортасы болған болуы мүмкін. Келесі екі ғасыр бойы Вернацца Генуя Республикасының Лигурияны жаулап алуында маңызды рөл атқарды, портты, флотты және әскерді қамтамасыз етті. 1209 жылы Вернаццаның ең беделді 90 отбасы Генуя Республикасына адалдықтарын серт етті. Алғашқы құжатталған шіркеу 1251 жылға, ал Сан-Пьетро приходы 1267 жылға жатады. Вернаццадағы Санта-Маргарита-д'Антиохия шіркеуі туралы мәлімет 1318 жылы кездеседі. Кейбір ғалымдар, қолданылған материалдар мен құрылыс әдісіне байланысты, Санта-Маргарита-д'Антиохия шіркеуінің нақты құрылысы 12 ғасырда болған деп санайды. Санта-Маргарита-д'Антиохия шіркеуі 16 және 17 ғасырларда кеңейтіліп, жаңартылды, содан кейін апсидадан өркендеген сегізбұрышты қоңырау мұнарасы салынды. 15 ғасырда Вернацца қорғану қабырғасын тұрғызып, қорқынышты және үнемі болатын қарақшылардың шабуылдарына қарсы қорғанысын күшейтті. 17 ғасырдың ортасында, көптеген Чинкуе Терре ауылдары сияқты, Вернаццада шарап өндірісіне кері әсер еткен құлдырау кезеңі басталды, сондай-ақ жолдар мен портовый моланы (жағаны қорғауға арналған құрылыс) салу ұзақты. 19 ғасырда ұзақ тұрақсыздықтан кейін Вернацца шарап өндірісіне қайта оралды, кеңейтіліп, жаңа террасалы егістіктер құрылды. Бұл Вернаццаның саудасын жандандырды. Осы кезде Генуя – Ла Специя теміржолының құрылысы басталды, Вернаццаның ұзақ жылдар бойы оқшауланғандығына нүкте қойды. Осының нәтижесінде Вернацца халқы 60%-ға өсті. Сонымен қатар, Ла Специядағы теңіз базасының құрылысы да Вернацца үшін көптеген жергілікті тұрғындарға жұмыс беруде маңызды рөл атқарды. 20 ғасырдың басында Вернаццадан жер жыртудың қауіпті және ауруға себеп болатындығына байланысты эмиграция толқыны басталды, ал ауыл шаруашылығын одан әрі дамыту мүмкіндігі шектелді. 1997 жылы Чинкуе Терре ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді, ал 1999 жылы Чинкуе Терре ұлттық паркі құрылды. Бүгінде Вернаццаның негізгі кіріс көзі туризм. Алайда, ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрдің күшіне куәлік ретінде балық аулау, шарап және зәйтүн майы өндірісі әлі де жалғасуда. 2011 жылдың 25 қазанында Вернаццаға нөсерлі жаңбырлар, су тасқыны және лаздықтар түсті, бұл тек Чинкуе Терре ғана емес, Лигуриядағы Валь ди Вара мен Валь ди Маграға, сондай-ақ Луниджана провинциясына да әсер етті. Су тасқыны қаланы 4 метрден астам саз бен қоқыспен көмді (тіпті теміржол стансасы да сазға батып кетті), 100 миллионнан астам еуроға зиян келтірді. Қала эвакуацияланды және бірнеше ай бойы төтенше жағдай режимі сақталды.

The first records recognizing Vernazza as a fortified town date to 1080. Referred to as an active maritime base of the Obertenghi, a family of Italian nobility, it was a likely point of departure for naval forces in defence from pirates. Over the next two centuries, Vernazza was vital in Republic of Genoa's conquest of Liguria, providing port, fleet, and soldiers. In 1209, approximately 90 of the most powerful families of Vernazza pledged their allegiance to the republic of Genova. The first documented presence of a church dates to 1251, with the parish of San Pietro cited in 1267. Reference to the Church of Santa Margherita d'Antiochia of Vernazza occurs in 1318. Some scholars are of the opinion, due to the use of materials and mode of construction, that the actual creation of the Church of Santa Margherita d'Antiochia took place earlier, some time in the 12th century. The Church of Santa Margherita d'Antiochia was expanded upon and renovated over the course of the 16th and 17th centuries, and thereafter was erected the octagonal bell tower that rises from the apse. In the 15th century, Vernazza focused its defence against the dreadful and regularly occurring pirate raids, erecting a fortifying wall. In the mid 17th century, like many of the Cinque Terre villages, Vernazza suffered a period of decline that negatively affected wine production, and prolonged the construction of the trail system and harbour molo (mole constructed to protect against heavy seas). In the 19th century, after a long period of stagnation, Vernazza returned to wine production, enlarging and creating new terraced hillsides. The result was a revitalisation of Vernazza's commerce. Also at this time, the construction of the Genoa–La Spezia rail line began, putting an end to Vernazza's long isolation. The population of Vernazza increased by 60% as a result. Meanwhile, the construction of La Spezia's naval base also proved important to Vernazza in providing employment for many members of the community. With the arrival of the 20th century, Vernazza experienced a wave of emigration as working the land was viewed as dangerous and the cause of disease, and the ability to further exploit agriculture diminished. In 1997, the Cinque Terre was recognised as a World Heritage Site by UNESCO and in 1999 the National Park of the Cinque Terre was created. Today the main source of revenue for Vernazza is tourism. However, as a testimony to the strength of centuries old tradition, fishing, wine and olive oil production still continue. On 25 October 2011, Vernazza was struck by torrential rains, massive flooding, and mudslides affecting not only Cinque Terre, but also Val di Vara and Val di Magra within Liguria, as well as the province of Lunigiana. The flood left the town buried in over 4 metres of mud and debris (submerging even the train station in mud), causing over 100 million euro worth of damage. The town was evacuated and remained in a state of emergency for many months.

Негізгі көрікті жерлер

Санта-Маргарита-д'Антиохия шіркеуі, шамамен 1318 жыл. Шығысқа қараған ерекше кіреберісімен, бір негізгі бөлігі және екі қанатты бөлімі бар, апсидасынан сегізбұрышты қоңырау мұнарасы көтеріледі. Ол қаланың басты алаңы – Маркони алаңында орналасқан. 15 ғасырда қаланы қарақшылардан қорғау үшін салынған Дориа қамалы. Madonna di Reggio қасиетті орны (Santuario di Nostra Signora di Reggio), Вернаццадан бір сағаттық тік жолмен жоғарыда орналасқан. Қасиетті орынға дейінгі жол Салиптің тоқтау орындарымен белгіленген. Қасиетті орнының төңірегінде үлкен көлеңкелі ашық алаң, төбедегі жүзімдіктер мен жағалаудың кең көрінісі бар. Санта-Марта шіркеуі, Вернаццаның басты көшесі Виа-Рома бойындағы кішкентай тас шіркеу. Арнайы жексенбі күндері қасиетті мисса өткізіледі. Вернацца жағажайы Маркони алаңынан, қорғалған порттың солтүстік-батыс жағында орналасқан. Туристер Cinque Terre-нің бес қаласын байланыстыратын жергілікті жолды пайдалана алады.

Танымал мәдениетте

2016 жылғы Hitman видео ойынында Вернаццаның ықпалымен жасалған, Санта-Марта шіркеуі мен Дориа қамалы сияқты танымал орындары бар Сапиенца деп аталатын ойдан шығарылған қала бейнеленген. 2015 жылғы Just Cause 3 видео ойынында Вернаццаға негізделген Манаэа деп аталатын ойдан шығарылған қала бар. 2021 жылғы Luca анимациялық фильмі Вернацца және басқа Cinque Terre қалаларынан шабыттанды. Pixar аниматорлары Вернаццаға сапар шегіп, Портороссо алаңын Вернацца алаңының үлгісінде жасады.