Кіріспе

Ағылшын жазушысы және аудармашысы (1505–1544)

Маргарет Ропер (туған тегі Мор; 1505–1544) – ағылшын жазушысы және аудармашы. Ропер, сэр Томас Мордың үлкен қызы, он алтыншы ғасырдағы Англияның ең білімді әйелдерінің бірі саналады. Ол ұлдарына деген құрметімен және ғылыми жетістіктерімен танымал. Ропердің ең белгілі жарияланымдарының бірі – Эразмның «Precatio Dominica» еңбегінің «A Devout Treatise upon the Paternoster» деген атаумен латын тілінен ағылшын тіліне аударылған нұсқасы. Маргарет, көп болмаса, Морлардың үйінің қарсы жағындағы Сент-Стефан шіркеуінде крещениеден өтті. Маргареттен басқа, Джоаннаның тағы төрт баласы болды: Елизавета, Сесилия, Джон және Маргарет туғаннан кейін көп ұзамай Морлар отбасы Маргарет Гиггсты асырап алды, ол жақында қайтыс болған көршінің қызы еді. Колт қайтыс болғаннан кейін Мор Элис Миддлтонға, жесір әйелге үйленді. Мордың Миддлтонмен некесі Маргарет пен оның бауырларына Әлиса (анасының құрметіне) есімді әпке берді. Үлкен Әлиса Миддлтон Мордан бала туып көрген жоқ.

Жеке өмір

Маргарет 1521 жылы Кент графтығының Эльтам қаласында Уильям Роперге үйленді және олар Эльтамдағы Велл Холлде тұрды. Ол, отбасының қалған бөлігі сияқты, Рим-католик шіркеуінің нанымдарына адал жақтас болды; лютеран Уильямға үйленгеннен кейін, оны ата-бабаларының дініне қайта бұрғандығы айтылады. Уильям – Джон Ропердің ұлы, ол Корольдік соттың проттонотариусы және Кенттегі Эльтамда мүлік иесі болған. Ропер мен оның күйеуінің бес баласы болды: Елизавета (1523–60), Маргарет (1526–88), Томас (1533–98), Мэри (1572 ж. қайтыс болды), және Энтони (1544–1597). Ропердің үшінші қызы Мэри де аудармашылық еңбегімен танымал. Уильям Ропер (Томас Мор оны «Ропер ұлы» деп атаған) мемлекет қайраткерінің алғашқы өмірбаянын жазды, бірақ оның қарындасының еңбегі одан гөрі жақсырақ еске алынды. Уильям Ропердің Мор туралы өмірбаяны Генри VIII мен Мордың танымал келіспеушілігіне куәгер болғандықтан маңызды. Бұл оның Эразмның «Precatio Dominica» латын еңбегін «Патерностер туралы ізгілік жолдама» деп аударғандығы еді. Эразм оның шеберлігіне қатты әсерленіп, өзінің «Пруденцийдің христиандық гимніне түсіндірмесін» (1523) оған арнады. Бір хатында Ропер өлеңдерінен айтады, бірақ олардың ешқайсысы қолға тиген жоқ. Мор және оның туыстары оның өлім жазасынан кейін сатқын деп жарияланды. Ропер әкесінің атын ақтау үшін, Мордың бұрынғы хатшысы Джон Харристі жалдап, оның жазбаларын жинап, қайта құруға тырысты, олардың ішінде ешқандай сатқындық дәлелі табылмады. Бродвейдегі алғашқы қойылымда оны Ольга Беллин сомдады, ал кейін Фей Дунавей Бродвейдегі дебютін жасады. 2007 жылғы «Тюдорлар» телесериалында, Генри VIII билігіне арналғанда, Маргарет Роперді актриса Джемма Ривз ойнады. Сериал Мордың Генри VIII-мен болған қақтығысына ерекше назар аударады. 2015 жылғы «Волк Холл» мини-сериалында ол Эмма Хиддлстонның рөлінде, әкесімен бірге аудармамен айналысып, хат-хабарларын жүргізуге көмектеседі, сондай-ақ Мормен бірге Томас Кромвеллмен қауіпті, бірақ сақшысы жоғары деңгейдегі әңгімелерге қатысады.