Кіріспе

Босния және Герцеговинадағы жоғары саяси лауазым, Бейбітшілікті іске асыру жөніндегі кеңес (БІЖК) тағайындайтын Босния және Герцеговинадағы Жоғары өкіл (ЖӨ) 1995 жылы Дейтон келісіміне қол қойылғаннан кейін, 1992–1995 жылдардағы Босния соғысын аяқтағаннан кейін Жоғары өкілдің кеңсесімен (ЖӨК) бірге құрылды. Жоғары өкіл мен ЖӨК-тің мақсаты Дейтон келісімінің азаматтық іске асырылуын бақылау болып табылады. Олар сондай-ақ Бейбітшілікті іске асыру кеңесі (БІЖК) арқылы Дейтон келісімін іске асыруға қатысқан елдерді ұсынуға да қызмет етеді, ол Жоғары өкілді таңдайды. Бүгінгі күнге дейін барлық Жоғары өкілдер Еуропалық Одақ елдерінен тағайындалды, ал олардың басты орынбасарлары көбінесе АҚШ-тан болып келеді. Бас Жоғары өкілдің орынбасары Брчко ауданындағы халықаралық қауымдастықтың өкілі ретінде Брчко үшін халықаралық қадағалаушы болып табылады. Жоғары өкілдің босниялық саясатқа қатысты кең өкілеттіктері мен маңызды вето құқығы болғандықтан, бұл лауазым вице-корольдікпен салыстырылады.

Дейтон бейбіт келісімдеріндегі құқықтық негіз

Дейтон келісімі ОАҚ-ның заңдық негізін қалыптастырды. Оның 10-қосымшасы Босния және Герцеговинадағы Жоғары өкілдіктің (ЖӨ) құрылуын қарастырады, ол Дейтон келісімдеріне қатысқан елдерді Бейбітшілікті іске асыру кеңесі арқылы өкілдік ете отырып, келісімнің азаматтық бөлігін іске асыруды бақылауға тиіс.

Жоғары өкілдің кеңсесін жабу шарттары

2008 жылдың ақпан айында Бейбітшілікті іске асыру жөніндегі кеңес ОХР-ны жабу шарттарын белгіледі. Ең маңызды мәселелер – БиХ билігінің ОХР-дан Еуропалық Одақтың қатысуына көшуге дейін қол жеткізе алатын мақсаттары болып саналады. Белгілі басымдықтардың көптеген тізімінен ПИК көшу үшін, ОХР-ны жабу үшін маңызды басымдықтарды іріктеді: Құқықтық мемлекеттің орнығуы – 2010 жылдың мамырында аяқталды, одан әрі үнемі сақталуы керек.