Кіріспе

Адам Персеннен (1145 – 1221) – француз цистерциандық монах, Ле-Ман епархиясындағы Персенн аббаттығының аббаты. Адам шамамен 1145 жылы крепостной немесе шаруа отбасында туған.

Миссиялар

Адам он үш миссияны жүзеге асырды, оның ішінде сегізін III Иннокентий сеніп тапсырды, үшеуін Бас Шығарылым үшін, біреуін Рим мен Сито бірлесіп сұрады, ал біреуінің демеушісі анықталмаған. Адам тағы да көп миссияларды орындаған болуы мүмкін, олардың көп бөлігі құжатталмаған. Персен аббатына жүктелген миссиялардың алуан түрлілігі мен маңыздылығы оның ықпалы мен шеберлігінің кеңдігін бірден көрсетеді.

Реформалау жөніндегі тапсырмалар

Иннокентий III Адамға төрт рет, көбінесе басқа дін қызметкерлерімен бірлесіп, қауымдар мен епархияларды реформалауды немесе кем дегенде тәртіпсіздікті тоқтату үшін күрделі дауларды шешуді тапсырды. Мысалы, 1207 жылы Иннокентий III Савиньи аббаты Адам мен Кутанс епискобын Мон-Сен-Мишельге аббат Жорданның басқару мәселелерін түзету үшін жіберді. 1210 жылы Монға екінші сапар және 1212 жылы Жорданның қайтысы аббатханаға тынышшылық әкелді.

Дипломатиялық өкілдіктер

Адам де Персенье сонымен қатар көрнекті тұлғалармен және маңызды саяси оқиғалармен байланысты миссияларды жүзеге асырды. Оның атқарган алты маңызды миссияның үшеуі Арыстан жүрек Ричардқа қатысты. Мысалы, 1190 жылы Ричардтың өтінішімен Бас шіркеу Адам мен басқа абаттарға Бонпорт аббаттығының негізін салуға жарамды жер табуды тапсырды. 1208 жылы Иннокентий III Альбигендерге қарсы крест жорығын бастау үшін Адамды Филипп II Август пен Джон Лакланд арасында уақытша бітімге келуге шақырды.

Әділет миссиясы

Адам үш рет діни және светтік феодалдар арасындағы дауларды арбитраж жасауға шақырылды. 1211 жылы Мармутьеде граф Роберт дю Перше мен Бельлем аббаты арасындағы дауды төрелікке шақырды. 1212 жылы Бас шаптер Адам мен Лору аббатынан Тироно аббаты мен Патрис де Сурш арасындағы дауды реттеуді сұрады. Белгісіз күні Адам Папаның тапсыруымен Сен-Жермен-де-Флерс шіркеуіне қатысты құқықтардан бас тарту мәселесін қарауға жіберілді.

Үлкен ықпал ету желілері

Адамның ерекше тұлғасы мен монастырь тәжірибесінің арқасында, ол шіркеу және жоғары ақсүйектер арасында кең желі құрды. Оның байланыстары Батыс, Нормандия, Анжу, Турень және тіпті оның туған жері Шампаньдағы монастырларға дейін жетті. Адам діни және рухани тұлғалармен, соның ішінде кардинал Роберт де Курсонмен, Гийом д’Элимен, Эуд де Суллимен, Гийом де Беллеммен, Хамелинмен және, әрине, III Иннокентиймен байланыс ұстады. Аленсон және Перше графтарымен, сондай-ақ Шампань графтары және Плантагенеттер әулеті сияқты ықпалды отбасылармен де байланыста болды. Адамға сеніп тапсырылған міндеттер оның ықпал желісімен тығыз байланысты болған сияқты, бұл оның тағайындалуындағы шешуші фактор еді.

Адам мен Плантагенеттер

Абаттық тұсында (1188–1221) Адам Мэн графы және Англия королі ретінде үш Плантагенетті көрді: Генрих III, оның абаттығының басында, одан кейін Ричард Арыстанжүрек, сосын Джон Лакленд. Адамның Плантагенеттермен байланысы, олардың құтқарушылық құндылықтарынан өзге, күмәнсіз саяси артықшылықтар берді. Адамның құдіретті ие ретінде Плантагенеттер билігінің арнасы болу мүмкіндігі, әсіресе Понтье, Аленсон және Перше графтарының құрметін алуға көмектесті. Дегенмен, Адамның ықпалы жергілікті деңгейден асып, дін қызметкерлерімен, әсіресе жоғары лауазымды тұлғалармен байланысы Плантагенеттердің мүдделерін қорғауға мүмкіндік берді. Рим папасы Иннокентий III-нің оған сеніп тапсырған құпия тапсырмалары Ватиканның оған деген сенімі мен құрметін көрсетеді. Жоғарыда айтылғандай, 1208 жылы Адам мен Ле Пин абысы Иннокентий III-ден Альбигендерге қарсы крест жорығын қолдау мақсатында Джон Лакленд пен Филипп II Август арасында бітімгерлікке қол жеткізуге бағытталған саяси миссияны орындауды сұрады. Адам мен Ричард Арыстанжүректің қарым-қатынасына келетін болсақ, Адам 1188 жылы Персень абысы болғанмен, яғни Ричардтың 1189 жылы таққа отыруынан бұрын, олардың кездесуі, әлдебір жағдайда, Мэн абысы және король графтары лауазымдарымен байланысты болған болуы мүмкін. Кейбір құжаттарда Адамның Ричардтың мойындаушысы ретінде көрсетілуі күмәнді, себебі бұл құжаттар түзетулерге ұшыраған немесе жалған болып көрінеді. Алайда, сенімді дереккөздер Ричард пен Адам арасындағы тығыз саяси байланысты, әсіресе Сито және Рим тапсырған миссиялар арқылы көрсетеді. Жаңа аббат құруға орын іздеу және Ричард пен Филипп II Август арасындағы келіссөздер сияқты дипломатиялық миссиялар Адамның Англия королі мен цистерциандық орден арасындағы жақсы қарым-қатынасты сақтаудағы маңызды рөлін көрсетеді. Адам мен Ричард арасындағы қарым-қатынастың нақты сипатын анықтау қиын, бірақ оның саяси негізі мықты болған сияқты, сонымен қатар рухани жағынан да жақын байланыс болған болуы мүмкін. Адам патша отбасымен, әсіресе әйелдермен де тығыз байланыста болды. Адамның хат алмасуы, мысалы, Элеонора Аквитанды жақынырақ зерттеуге итермеледі. Агнес есімді монахқа жазған хатында Адам патшайымның аттардың жетіспеуіне байланысты оған пони сыйлауға уәде бергенін айтады. Агнес, Адамның сенімді хатшыларының бірі, өзінің шақыруын Фонтеврода орындаған көрінеді, онда Элеонора 1194 жылы зейнетке шықты. Ричард Арыстанжүректің әйелі, кейін жесірі болған Беренгария да Адаммен байланыста болды. Хаттарда Беренгарияға жолданған хаттар болмаса да, ол Адаммен Ле-Ман соборындағы жаңа хорды салу туралы келіссөздерге қатысты. Адам 1207 жылы Беренгария берген құжатқа алғашқы куә болды. Оның капелланы, Беренгарияның ағылшын сарайына ресми хабаршысы Готье, 1221 жылы абат болып тағайындалды. Сонымен қатар, Шампань графинясы және Беренгарияның әпкесі Наварралық Бланша Адамнан хат алды. Адамның отбасынан өзге, Плантагенеттермен байланысы болды. Ол Ле-Ман епископы Хамеленмен жақын достық қарым-қатынаста болды және бірнеше хат алмасты. Плантагенеттерге адал Хамелен Генрих II-нің діни қызметкері және мойындаушысы болған болуы мүмкін. Адам сонымен қатар Ели епискобы Гийом Лонгшамппен байланысты, соңғысына оның саяси жауапкершіліктері туралы кеңес берді. Адам Андре де Витремен достық қарым-қатынаста болды, бірақ хаттың нақты алушысы кім екендігіне күмән бар. Жалпы алғанда, Адам де Персен княздер, шіркеу және аристократия арасындағы билік күресінің ортасында маңызды саяси рөл атқарды, оның басым Плантагенет желісі мен соңғылармен тығыз байланысын ерекше атап өтті.