Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы саяси партия
Political party in New Zealand
Жаңа Зеландия Республикасы партиясы (RONZP немесе RNZP, немесе "Республикалықтар") – Жаңа Зеландияда монархияны жоюды мақсат тұтқан, тіркелмеген жаңазеландиялық саяси партия. Бұл партия 2005 жылдан 2009 жылға дейін тіркелген болатын, осы кезеңде екі жалпы сайлауға қатысып, әр сайлауда партияға берілген дауыстардың ең аз пайызын алды. Тіркеуден алынып тасталғаннан кейін, кейбір мүшелері партия атауымен саяси қызметін жалғастырды, алайда кем дегенде 2011 жылдан бері тек бір адам, Джек Джайлен ғана партия атынан сайлауға түсуде.
The Republic of New Zealand Party (RONZP or RNZP, or "The Republicans") is an unregistered New Zealand political party which seeks to end monarchy in New Zealand. It was a registered party from 2005 to 2009, contesting two general elections in that time and each time receiving the lowest share of the party vote. After deregistration, some members continued in politics under the party name, though since at least 2011 only one person, Jack Gielen, has contested elections under the name.
Саясат
2005 жылы «Нью-Зеланд геральды» газетінде былай делінген: «Партияның мақсаты қарапайым: британдық монархиямен барлық байланысты үзіп, мемлекет басшысы ретінде жаңазеландиялықты тағайындау. Азаматтардың жалпы сайлауымен сайланған президент генерал-губернатордың рәсімдік қызметін атқарар еді, ал парламент бұрынғысынша жұмыс істеуін жалғастырар еді». Партия сонымен қатар Уайтанги шартының конституциялық мәртебесін жойып, оны жаңа конституциямен алмастыруды көздеді. Ол міндетті референдумдарды қолдады, әр алты ай сайын өткізуді қалады, сондай-ақ АҚШ-пен қарым-қатынасты жақсартуға және ядролық қуатпен жүретін кемелерге Жаңа Зеландия суларына кіруге рұқсат беруге ниеттенді. Партия парламенттік партиялардың ішінде ең жақын «Жаңа Зеландия бірінші» партиясына жақын болды.
A 2005 New Zealand Herald article said: "The party's aim is simple: to cut all ties with the British monarchy and install a New Zealander as head of state. A president, elected at large by the citizens, would replace the Governor General as a figurehead, with parliament continuing as normal." The party also sought to strip the Treaty of Waitangi of any constitutional status, replacing it with a new constitution. It also supported binding referendums, wanting to hold one every six months, and wanted to mend relationships with the USA and allow nuclear propelled ships into New Zealand waters. It identified most strongly with New Zealand First of all the parliamentary parties.
Тіркелген тарап ретінде уақыт
2005 жылғы сайлауда партия 344 партиялық дауыс немесе 0,02% жинады, бұл тіркелген барлық партиялардың арасындағы ең төменгі көрсеткіш. Партия сайлау округтерінен де орын алмады, сондықтан парламентке өту үшін қажетті шектің алдынан келмеді. 2008 жылғы сайлауда партияның көрсеткіші одан да нашар болды – 313 партиялық дауыс немесе 0,01%, бұл тағы да ең нашар нәтиже. 2009 жылы партияның тіркеуі тоқтатылды. Партияның бұрынғы орынбасары Джек Джайлен 2007 жылы Гамильтон қаласының мэріне кандидат болған еді, 2010 жылы қайтадан кандидаттыққа түсті. Ол 404 дауыспен соңғы орында қалды. Науқан барысында Джайленнің «Жаңа Зеландия Республикалықтарының психикалық денсаулық және суицидтің алдын алу жөніндегі өкілі» екендігі туралы мәлімдемесіне күмән туды. Жаңа Зеландия Республикасының төрағасы Льюис Холден мырза Джайленнің Жаңа Зеландия Республикасымен ешқандай қатысы болмағанын және ол «топтың арқасына мінуге тырысып жатыр» деді. Джайлен Жаңа Зеландия Республикалық партиясы мүшелерін жинауға тырысып жатқанын айтып, «бізде 200 мүше бар. Егер 500 мүше жинасақ, келесі [2011] сайлауға қайта тіркеле аламыз. Мен туды өртеп, Уиллс ханзадаға үйіне қайтуын айтқандықтан, біз нағыз республикашылармыз. Біз оларды [Республикалық қозғалысты] [sic] жалғаншылар деп санаймыз, өйткені олар шынайы емес» деді. 2011 жылдың қыркүйегінде, сайлауға дейін, партия OurNZ партиясымен бірігу туралы хабарлады. Бірақ бірігу орындалмады, ал партия кейін тәуелсіз ұйым ретінде баспасөз хабарламаларын жариялауын жалғастырды. Жаңа Зеландия Республикалық партиясы 2011 жылғы жалпы сайлауға тіркелмеді және кандидаттарды тіркемеді. Джек Джайлен 2017, 2020 және 2023 жылдары Гамильтон Шығыс сайлау округінен Жаңа Зеландия Республикалық партиясының туы астында кандидат болды. 2017 және 2020 жылдары ол 65 және 28 дауыс алып, соңғы орында қалды.
In the 2005 elections, the party won 344 party votes or 0.02%, the lowest party vote count of any registered party. The party also did not win any electorate seats, so did not meet the threshold required to enter parliament. In the 2008 elections the party polled even worse; it received 313 party votes or 0.01%, which again was the worst party vote result. The party's registration was cancelled in 2009. The party's former deputy leader Jack Gielen, who had run for Mayor of Hamilton in 2007, did so again in 2010. He placed last with 404 votes. During the campaign doubts were raised over Gielen's claims that he was "New Zealand Republicans Spokesperson for Mental Health and Suicide prevention." Lewis Holden, chair of New Zealand Republic, said Mr Gielen had nothing to do with New Zealand Republic and was "trying to piggyback off" the group. Gielen responded that the Republic of New Zealand Party was trying to get its membership together, saying "we have 200 members. Provided we get 500 members we can be re registered for the next [2011] election. We are the real Republicans because I burnt a flag and told Prince Wills to go home. We look at them [the Republican Movement] as a [sic] poser because they are not the real deal." In September 2011, just before the election, the party announced it would merge with the OurNZ Party. The merger did not go ahead, and the party continued to issue media releases as an independent entity after that. The Republic of New Zealand Party did not register for the 2011 general election and did not run any candidates. Jack Gielen ran for the Hamilton East electorate, under the Republic of New Zealand Party banner, in 2017, 2020, and 2023. In 2017 and 2020 he came last, getting 65 votes and then 28 votes.