Кіріспе

Дастарқанды ортақтастыру – бір мейрамханадағы бір үстелге бір-бірін танымайтын әртүрлі адамдарды немесе топтарды отырғызу тәжірибесі.

Шолу

Үстел бөлісу арқалы, бір-бірін танымайтын екі (немесе одан да көп) клиенттер тобы бір ресторанда бір үстелге отырып, бірінші топтың тамақтануын күтудің орнына тезірек үстелге отыра алады. Дегенмен, көптеген мәдениеттерде басқа адаммен тамақ бөлісу – өте сезімтал мәселе; тіпті оған көңілсіз қарамайтын мәдениеттерде де, мейрамханада жат адамдармен үстел бөлісуге ұялу сезімі тууы мүмкін.

Диффузия

Жапониядағы көп қонақ толы мейрамханаларда үстелді бөлісу жиі кездесетін жағдай. Жапон мәдениетінде, бір адамның үйіне тамақ жеуге шақырылу сирек кездеседі және бұл жақын қарым-қатынасты көрсетеді. Гарри Г. Шаффер 1960 жылдары бұл кеңестік мейрамханаларда да кең таралған екенін хабарлаған. Ол біреумен бірге отыру мүмкіндігін пайдаланып, әңгіме бастауға тырысқан. Германияда да үстелді бөлісу практикасы бар, бірақ көбінесе сырахана сияқты бейресми немесе мерекелік ортада, ал мейрамханаларда осылай жасау сирек. Италиядағы мейрамханалар, егер өте бейресми болмаса, әдетте үстелді бөліспейді. Дегенмен, көбінесе тамақпен байланысты халықтық фестивальдар – сагре және жергілікті әулиелерге арналған тойлар елде кеңінен таралған. Осындай шараларда үлкен үстелдерді кең ауада бөлісу қалыпты жағдай.

Бизнес аспектілері

Американдық бизнес авторы Шерил Л. Расселл үстелдерді бөлісуді ынталандыру мейрамханадағы жағымды атмосфераны қалыптастырудың тиімді тәсілі болатынын, сондай-ақ мейрамхана иесіне басқа клиенттерге үстел босатуға мүмкіндік беретінін айтады. Дегенмен, осы баспагердің қонақжайлылық саласы бойынша оқу құралында қызметкерлердің мүмкіндігі болғанда жат адамдарды бір үстелге отырғызудан аулақ болуы керек екені ұсынылады. Авторлар осы мәселені көтерудің бір жолы – қонаққа жеке үстелге қанша уақыт күту керектігін түсіндіріп, содан кейін жат адаммен үстел бөлісуді ұсыну екенін көрсетеді. Сондай-ақ, әйел адам жеке тамақтанатын үстелге ер адамды отырғызуға, немесе керісінше кеңес берілмейді.

Етіктік

Жапонияда бір-бірімен таныс емес келушілер, әдетте, тек өзара келісіммен ғана бірге отырады. Оңтүстік Кореядағы McDonald's клиенттері бейтаныс адамның үстеліне отыруға рұқсат сұрағанда ұялып, қызметкердің өзі оларды орынға жетелеуін артық көреді. Жапондық әдепте сізбен бірге отырған бейтаныс адаммен әңгімелесу міндетті емес. Америка Құрама Штаттарында Эмили Пост бір үстелді бөліскен бейтаныс адамға ештеңе айтудың қажеті жоқ екенін, тіпті кететін кезде де "сау болыңыз" деудің қажеті жоқ екенін айтқан. Бірақ ол, егер тамақтану кезінде бұрын әңгіме болған жағдайда, әдетте сәлемдесу керек екенін атап өткен. Мэри Бекман да бейтаныс адамдармен бірге дастарқанда отырғанда әңгіме бастамаудың ең қауіпсіз екенін кеңес берген. Керісінше, кейбір африкалық мәдениеттерде бейтаныс адамдармен бірге отырып, сөз алмаспай тамақтану әдепсіздік саналады.