Кіріспе

Құсбалықтар арасында будандасу жиі кездеседі, бірақ түрлеріне қарай әртүрлі деңгейде болады.

Үлкен ақ баслы гибридті сұлулар

Ареңке мен қараарқалы шаяндар қоныстану аймақтары шектесетін жерлерде белгілі бір деңгейде будандасады, нәтижесінде аралық белгілері бар құстар пайда болады, оларды сарыаяқты шаянмен шатастыру мүмкін. Солтүстік Америкада бұл комбинацияны «Аплдор шаяны» деп атайды. Батыс шаяндары мен қанатты шаяндары Вашингтон мен Орегон арасындағы Солтүстік Американың батысында кеңінен будандасады. Бұл гибридті кейде «Олимпия шаяны» немесе «Пуджет-Саунд шаяны» деп атайды. Гибридтердің сақталуы және кері будандасуы гибридтік артықшылыққа байланысты деп есептеледі, онда гибридтер гибридтік аймақтағы ата-ана түрлеріне қарағанда жоғары эволюциялық бейімділікті көрсетеді. Қараарқалы сұңқарлар мен ақшаңқан сұңқарлар Солтүстік Американың шығысында, әсіресе Ұлы көлдер аймағында будандасқан. Бұл гибридті кейде «Ұлы көлдер шаяны» деп те атайды. Гренландия, Исландия және Аляскада ақшаңқан шаян мен глаукозды шаян будандасады. Ұрпақтарын «Нельсон шаяны» деп атаса, кейде «Викинг шаяны» деп те атайды. Алясканың оңтүстігінде ақшаңқан шаян мен глаукозды қанатты шаян кеңінен будандасады. Кейде олардың ұрпақтарын «Кук-Инлет шаяны» деп атайды. Глаукозды қанатты сұңқарлар мен глаукозды сұңқарлар Батыс Аляскада будандасады. Бұл гибридтерді кейде «Сьюард шаяны» деп атайды. Луизианада ақшаңқан шаян мен кельп шаяны будандасты. Бұл комбинацияны «Шанделер шаяны» деп атайды. Бұл гибрид қызықты, өйткені Луизиана екі ата-ана түрінің де қалыпты көбейетін аймағынан тыс жерде орналасқан. Глаукозды қанатты сұңқар мен күлгіш-қоңыр сұңқар Батыс Аляскада және, мүмкін, Шығыс Сібірде будандасады. Бұл комбинацияға «Командор шаяны» деген ат берілуде, ол Ресейдің шығысындағы Командор аралдарынан шыққан. Кейбіреулер Азияда қыстайтын көптеген глаукозды қанатты шаяндардың гибридтік тегі бар деп болжайды. Кейбіреулер Кумлиеннің Исландиялық сұңқарының расы Исландиялық сұңқарлар мен Тейер сұңқарлары арасындағы будандасқан популяция болуы мүмкін деп санайды. Таза Тейер сұңқарлары Кумлиеннің ареалында кездеспейді, бірақ олардың ареалындағы көптеген Кумлиендер Тейер сұңқарларынан ажыратылмайды, ал басқалары таза Исландиялық сұңқарларға ұқсайды, олардың арасында әртүрлі өзгерістер байқалады.

Кіші мелтиктердің будандары

Еуропадағы шағалалар арасында ең көп кездесетін будандас – қара бас шағала мен Жерорта теңізі шағаласы арасындағы. Осы комбинацияның будандары кейде Жерорта теңізі шағаласының көбею аймағының солтүстік-батыс жиегінде кездеседі. Еуропада Жерорта теңізі шағаласы × қарапайым шағала будандары болуы мүмкін деген күдік тудырған құстар да тіркелген; мұндай шағаланың бірі 2002 жылы Линкольнширде байқалды. 2001 жылдың желтоқсанында Лотиандағы Белхейвен шығанағында көрініп, содан бері әр жылғы қыста (кем дегенде 2005/6 жылға дейін) кездесетін құс қара бас шағала мен қарапайым шағала арасындағы будандас деп саналады. Одан да сирек, көңілді шағала мен қара бас шағала, көңілді шағала мен сақиналы шағала және мүмкін, қара бас шағала мен сақиналы шағала арасындағы будандас жайлы хабарлар түскен. Олардың барлығы Солтүстік Американың шығысынан тіркелген. Солтүстік Ирландияда қарақұмық пен сақиналы құмық араласқан жағдайлар белгілі.