Кіріспе

Польшалық еврей кармелиттері, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде партизандық қызмет атқарған Освальд Руфайзен (1922-1998), діни аты Даниэль Мария, поляк ұлтынан шыққан еврей, нацистердің өз еліне басып кіруінен аман қалды, оның барысында ол христиан дініне айналды, католик және аяқсыз кармелиттердің кармелиттері болды. Ол Израильдің қайтару заңы бойынша Израиль азаматтығын алуға тырысты, бірақ бас тартылды. Алайда ол Израильге кармелиттік монах ретінде көшіп барып, өмірінің қалған бөлігін сонда өткізді және азаматтығын натурализация арқылы алды.

Өмір

Шмуэль Освальд Руфайзен Польшаның Аушвиц қаласына жақын жердегі Задзиле қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Жас кезінде ол Бней Акиваға, діни сионист жастар қозғалысына, мүше болды. 1941 жылы соғыста ол жүздеген еврейлерді құтқаруға көмектесті. Ол жергілікті полиция бөлімшесіне аудармашы ретінде кірді. Сол уақытта ол Мир геттосындағы қарсылық күштерінің жетекшісі болды. 1950 жылдары Руфайзен кармелиттер басшыларына оны Иерусалимдегі Хайфадағы монастырға ауыстыруды және Польша үкіметінен тұрақты тұру үшін Израильге көшіруге рұқсат беруді сұрады. Бұлар 1950-ші жылдардың аяғына дейін тұрақты түрде бас тартылды, содан кейін поляк үкіметі оның өтінішіне поляк азаматтығынан бас тарту шартымен келісім берді. Руфайзен 1959 жылы шілдеде Израильге келіп, 1941 жылы Палестинаға келген ағасы Арьехпен қайта қосылды. Руфайзенге Израильде бір жыл тұруға рұқсат беріліп, ол іс жүзінде азаматтығы жоқ болып қалды. Ол Израильге көшіп келу құқығына ие болған "Қайта оралу" заңы бойынша Израиль азаматтығына өтініш берді. Ол өзінің діні католик болғанымен, ол әлі де яһуди екенін айтты: "Менің этникалық тегім яһудилік болып табылады және әрқашан болады. Менің басқа ұлтым жоқ. Егер мен яһуди болмаса, онда кіммін? Мен өз халқымды тастап, мәсіхшілікті қабылдамадым. Мен оны өз дінімнің құрамына қостым. Мен өзімді яһуди ретінде сезінемін". Яһуди дінінің әр түрлі тармақтары басқа дінге кірген яһудилерге әртүрлі қарайды. Православ және консервативті иудаизмдегі дінге кіргендер әлі күнге дейін еврейлер ретінде қарастырылады. Ғасырлар бойы раввиндер арасында яһудилердің басқа дінге ауысқаннан кейін де яһуди болып саналатынына басымдық беріліп келді. Реформалық иудаизм туралы да осылай деуге болмайды. Неке және еврей мәртебесі мәселесінде православиелік раббинат сот билігіне ие. Израиль үкіметі Руфайзеннің өтінішін христиан дінін қабылдағаны үшін қабылдамады. Руфайзен бұл істі Израильдің Жоғарғы сотына аппеляциялады. Оның адвокаты Руфайзенге көшіп-қону құқығын бермеу арқылы Израиль өзін ұлттық ұлтпен діннің теңестірілген теократия ретінде танытады деп дәлелдеді. 1962 жылы Жоғарғы Сот үкіметтің шешімін бекітті: басқа дінге ауысқан кез келген еврей Израиль азаматтығына артықшылықты қолжетімділігін жоғалтады (Руфейзен ішкі істер министріне қарсы, (1962) 16 PD 2428). Соттың бұл шешімі еврейлердің жеке басын анықтау туралы қоғамдық пікірталасты оятады. Тарихшы Майкл Станиславскидің айтуынша, сот шешімі еврей мемлекетінің тарихындағы маңызды сәт болды. Оның Израиль заңдары мен қоғамдық пікірге әсері осы күнге дейін сезіледі.