Кіріспе

Алан Лайтманның 1992 жылғы романы «Эйнштейннің армандары» – Алан Лайтманның 1992 жылғы халықаралық бестселлер болып, отыз тілге аударылған романы. Ол 1994 жылы L. L. Winship/PEN New England сыйлығының иегері болды. «Эйнштейннің армандары» 1998 жылдың наурыз айында Ұлттық қоғамдық радионың «Ұлт әңгімесі» кітап клубы үшін де таңдалды. Роман көптеген колледждер мен университеттерде оқытылды, көбінесе «ортақ кітап» бағдарламаларында университеттерде кеңінен пайдаланылды. «Нью-Йорк Таймс» газетінің кітап сыншысы Мичико Какутани осы кітап туралы былай деп жазды: «Кальвиноның туындыларындағыдай, әңгімелердегі фантастикалық элементтер нақты, мөлдір прозаға негізделген. Хорхе Луис Борхестің шығармаларындағы сияқты, мұқият байқалған ерекшеліктер, Адвент күнтізбесіндегі есіктердей, сырттағы керемет, метафизикалық әлемді ашу үшін ашылады». «Эйнштейннің армандары» алғаш рет Дэвид Гардинер мен Ральф Ремшардт тарапынан сахнаға қойылды және 1996 жылы Флорида университетінде көрсетілді. Бұл сахналық қойылымның Бродвейден тыс өндірісі 2001 жылы Нью-Йорк Фриндж фестивалінде қысқа ғана уақытқа ілесе өтті; сондай-ақ ол Пекинде (2009) қойылды. «Эйнштейннің армандарының» музыкалық адаптациясы, Джоан Сидней Лесснердің кітабы мен сөздері, Джошуа Розенблумның музыкасы мен сөздері 2005 жылы Лиссабонда халықаралық тұсаукесер өткізді. Лесснер-Розенблум адаптациясының концерттік қойылымы 2009 жылы Нью-Йорктегі Симфониялық кеңістікте Джон Болтон мен Кейт Шиндлдің қатысуымен өтті. Бұл қойылым Харпсуэлл қорына арналған қайырымдылық шарасы болды, ол Лайтман құрған коммерциялық емес ұйым, оның мақсаты Оңтүстік-Шығыс Азиядағы әйелдер лидерлерінің жаңа буынын дамыту. Лесснер-Розенблум мюзиклінің Off Broadway премьерасы 2019 жылдың қараша айында Нью-Йорктің 59E59 театрларында Prospect Theater Company өндірісінде және Кара Райхелдің режиссерлігімен өтті.

Сюжет

Романда Альберт Эйнштейн 1905 жылы өзінің салыстырмалылық теориясы үстінде жұмыс істеп, мазасыз түстерге берілген жас ғалым ретінде бейнеленеді. Кітап 30 тараудан тұрады, әр тарауында Эйнштейннің осы кезеңде бастан өткерген уақыт туралы бір арманы суреттеледі. Кітаптың құрылымы прелюдиядан, үш интерлюдиядан және эпилогтан құралған. Эйнштейннің досы Микель Бессо осы бөлімдерде пайда болады. Әр арман уақытты қабылдауға қатысты. Кейбір көріністер салыстырмалылық теориясымен байланысты нақты құбылыстардың шамадан тыс көрсетілуін қамтиды, ал кейбіреулері толығымен фантастикалық болуы мүмкін. Кітап әрбір адамның уақытпен байланысын көрсетеді, сонымен қатар Эйнштейннің салыстырмалылық теориясын рухани тұрғыдан қуаттайды. Роман кейде Эйнштейннің қызы Лизерлге жазған хатында айтылған, "жалпылама күш" (махаббат) туралы аңыздың бастауы ретінде сілтеме жасалады, бірақ кітапта "хат" жоқ.