Кіріспе

Беларусь Республикасының Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті (КГБ РБ; Комитет государственной безопасности Республики Беларусь, КГБ РБ; ) - Беларусь Республикасының ұлттық барлау агенттігі. Трансднестровье мен Оңтүстік Осетиядағы әріптестерімен бірге ол тәуелсіздік жариялағаннан кейін реформаланбаған атауын сақтады. Бұл Кеңес КГБ-ның Белоруссияда жұмыс істеген Белоруссия КСР-інің КГБ-ның мұрагері. Феликс Дзержинский алғашқы совет құпия полициясын, Чеканы құрған, қазіргі Белоруссияда дүниеге келген және президент Александр Лукашенконың Беларусьтің мемлекеттік идеологиясындағы маңызды тұлға болып қала береді, сондай-ақ Белоруссия КГБ-ның қамқоршысы. Ол Беларусь Республикасының Мемлекеттік қауіпсіздік органдары туралы заңмен реттеледі. Алфа тобының басты терроризмге қарсы бөлімше ретінде КГБ-ның командалығы бар, бірақ оларға Милиция мен басқа да құқық қорғау ұйымдарына қылмысқа қарсы операцияларда көмектесу тапсырылуы мүмкін.

Тарих

1922 жылы 1 наурызда БАССР Орталық Атқарушы Комитеті аясында Мемлекеттік саяси басқарма құрылды. 1934 жылдың шілдесінде БАССР-де НКВД республикалық филиалы құрылды. 10 жылдан кейін, Кеңес Ішкі істер министрлігінің реформасы кезінде, 1978 жылы тәуелсіз агенттікке айналатын Белоруссия Кеңес Социалистік Республикасының Мемлекеттік қауіпсіздік комитеті (БССР КГБ) құрылды. 1991 жылы 25 тамызда Беларусь Жоғарғы Кеңесі Беларусь КСРО-ның тәуелсіздігін жариялаған Конституциялық заңға Белоруссия КСРО-ның мемлекеттік егемендігі туралы декларацияны қабылдады. 1991 жылдың қыркүйегінде БССР КГБ-сы Беларусь Республикасының КГБ-сы болып қайта аталып, мемлекеттің жаңа ұлттық қауіпсіздік органы болды. Сол жылдың қазан айында Жоғарғы Кеңес заң бойынша Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің Беларусь Жоғарғы Кеңесіне бағынысты екенін бекітті. Жаңа республиканың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін үкімет 1992 жылдың қаңтарында агенттікке ережелерді берді. 2008 жылдың шілдесінде Лукашенконың жеке қауіпсіздігіне жауапты генерал-майор Вадим Зайцев оның басшысы болып тағайындалды. Оның қызметі 2012 жылдың қарашасына дейін жалғасты және оның орнына Валерий Вакульчик тағайындалды. КГБ-ны ресми түрде Беларусь президенті Александр Лукашенко басқарады. Адам құқықтары жөніндегі ұйымдар, АҚШ және Еуропалық Одақ КГБ-ны құпия полиция қызметі мен адам құқықтарын бұзуда айыптап отыр.

Ұйым

Мемлекеттік қауіпсіздік комитетінің (Ланг ру, ) штаб-пәтері Комсомольская көшесінің қиылысындағы Тәуелсіздік даңғылында орналасқан. Ғимарат 1945-1947 жылдары сәулетшілер Михаил Парусников пен Геннадий Бадановтың жобасымен салынған. Ғимарат сталиндік сәулет және неоклассицизм стилімен салынған. Сол жақ қанаты Тәуелсіздік даңғылынан өтіп, көршілес Минск ауыл шаруашылығын өзара сақтандыру қауымдастығының үйіне жалғасады.

Төрағалар мен төрағалардың орынбасарлары

Степан Сухоренко, 2005-2007 жылдары КГБ төрағасы, соның ішінде 2006 жылғы Беларусь президенттік сайлауы кезінде. 2006-2016 жылдары ЕО санкциялар тізіміне енген; АҚШ тарапынан санкциялардың аясында. Вадим Зайцев, КГБ төрағасы. Еуропалық Одақтың шешімі бойынша ол "КГБ-ны азаматтық қоғам мен демократиялық оппозицияны қуғын-сүргіннің басты органына айналдырғаны үшін" және мемлекеттік үгіт-насихат үшін жауапты, ол наразылық білдірушілерді митингке қару алып келген деп айыптады. Демократиялық оппозицияны заңсыз қудалау, саяси қарсыластарын азаптау және тұтқындарды жаман қарау туралы бұйрықтардың негізгі бастамашысы. Василий Дементей, КГБ төрағасының бұрынғы бірінші орынбасары (2005-2007); азаматтық қоғам мен демократиялық оппозицияға, әсіресе 2006 жылғы және 2007 жылғы президент сайлауынан кейін репрессияларға жауапты. Виктор Вегера, КГБ төрағасының бірінші орынбасары. Леонид Дедков, КГБ төрағасының орынбасары. Николай Смоленский, КГБ төрағасының бұрынғы орынбасары. Николай Свороб, КГБ-ның бұрынғы төрағасының орынбасары. Петр Третьяк, КГБ төрағасының бұрынғы орынбасары және Қауіпсіздік Кеңесінің радиожиіліктер жөніндегі комиссиясының мүшесі. Иван Тертель, КГБ төрағасының орынбасары, экономикалық қылмыстар мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі жауапты.

Азаптау

Полковник Александр Орлов, КГБ-ның Минскідегі тұтқын орталығы басшысы: Еуропалық Одақтың пікірінше, ол 2010 жылғы президенттік сайлау қарсаңында, 2010 жылғы 19 желтоқсанда Минскідегі наразылықтарға қарсы іс-қимылға қарсы іс-қимылға қарсы апталар мен айларда " тұтқындарға қатыгездікпен, адамгершілікке жатпайтын және қорлаушылықпен қарау немесе жазалау" үшін жеке жауапты болды. Ол 2011-2016 жылдар аралығында ЕО санкциялық тізімінде болды. 2022 жылдың 10 сәуірінде Meta порталы КГБ-ға байланысты интернет-аккаунттар ресейлік Украинаны басып алудың бірінші күні украин армиясының берілуі және украин билігінің қашуы туралы жалған хабар таратуға тырысқанын хабарлады.