Кіріспе

Қауіпті материалдарды тасымалдау туралы АДР, ресми түрде 1957 жылғы 30 қыркүйектегі Қауіпті жүктерді халықаралық автомобиль тасымалы туралы келісім - бұл қауіпті материалдарды транснационалды тасымалдауды реттейтін 1957 жылғы Біріккен Ұлттар Ұйымының шарты. "ADR" - бұл келісімнің французша аталуынан алынған: Accord relatif au transport international des marchandises Dangereuses par Route). 2020 жылдың 31 желтоқсанына дейін келісімнің толық атауы Қауіпті жүктерді халықаралық автомобиль тасымалына қатысты Еуропалық келісім болды. Алайда "еуропалық" сөзі келісімге тек еуропалық мемлекеттердің қосылуы мүмкін деген әсер қалдырғандықтан, 2019 жылдың соңында түзету туралы шешім қабылданды. 1957 жылы 30 қыркүйекте Женевада Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа экономикалық комиссиясы аясында жасалды, ол 1968 жылы 29 қаңтарда күшіне енді. Келісім 1975 жылғы 21 тамызда Нью-Йоркте өзгертілді (14 баптың 3 тармағы), бірақ бұл өзгерістер тек 1985 жылғы 19 сәуірде күшіне енді. 2011 жылғы 1 қаңтарда жаңа өзгертілген ADR 2011 күшіне енді. А және В қосымшалары АДР күшіне енгеннен бері жүйелі түрде өзгертіліп, жаңартылып келеді. Нәтижесінде 2015 жылғы 1 қаңтарда (2017 жылдың маусымына дейін) күшіне енетін өзгерістердің қайта қаралған шоғырландырылған нұсқасы ECE/TRANS/242, Vol. I және II Әр екі жылда ережелер жаңартылады, ең соңғы қолданылған нұсқасы - ADR 2023. 2022 жылға қарай 54 мемлекет ADR-ге мүше болады.

Туннельдерді жіктеу

ADR хатшылығы Еуропадағы ірі туннельдер үшін сыныптау жүйесін анықтады. "Осылай жіктелудің негізі - туннельдерде көптеген адамның қаза болуына немесе туннель құрылысына үлкен зақым келтіруіне әкелетін үш негізгі қауіп бар деген болжамға негізделген". Әрбір ұлттық орган өзінің туннельдерін осыған сәйкес жіктеуі керек. Сабақтар А (ең аз шектеу) мен Е (ең көп шектеу) аралығында. Мысалы, 2010 жылы Ұлыбританияда ең аз шектеулер салынған туннель A299 автожолын Ramsgate портына дейін алып баратын туннель болды, ал ең көп шектеулер салынған туннельдер Шығыс Лондонның бірнеше туннельдері болды, соның ішінде Limehouse Link туннелі, Rotherhithe туннелі, Blackwall туннелі және East India Dock Link туннелі.