Кіріспе

Марсакслоктағы үлкен бастиондық күзет мұнарасы және көпбұрышты форт, Мальта. Сан-Люсиан форты, сондай-ақ Сент-Люсиан мұнарасы немесе Рохан форты деп белгілі, Марсакслоктағы үлкен бастиондық күзет мұнарасы және көпбұрышты форт болып табылады. Алғашқы мұнара 1610 және 1611 жылдар аралығында Сент-Джон орденімен салынған, ол алтыншы Виньякур мұнарасының екіншісі болды. Шамамен 1715 жылы артиллериялық батарея қосылды, ал 1790 жылдары кешен фортқа жаңартылды. 1870 жылдары форт британдықтармен көпбұрышты стильде қайта салынды. Сент-Люсиан мұнарасы Сент-Томас мұнарасынан кейін Мальтадағы екінші ең үлкен күзет мұнарасы болып табылады. Бүгінде мұнара мен форт Мальтаның аквакультура ғылыми-зерттеу орталығында пайдаланылуда.

Мұнара және батарея

Сент-Люсиан мұнарасы Марсакслокк және Биржебьюга арасындағы мүйісте, Марсакслокк шығанағының жағалауында салынған. Жергілікті аңыздарға сәйкес, бір әйелге түс көріпті, онда Әулие Жохан оған Ұлы Мастерге Осман шабуылы жақын болғандықтан Марсакслокк аймағын нығайтуды айтуға кеңес берген. Әйел бұл туралы приход пастырына айтқан, ол епископқа, ал епископ Ұлы Мастер Алоф де Вигнакортқа жеткізген. Ұлы Мастер бұған мән бермеген, бірақ сол жазда шабуыл болған. Сондықтан Вигнакорт Сент-Люсиан мұнарасын салуға бұйрық берді, ол 1610 және 1611 жылдар аралығында салынды. Бірақ мұнараның құрылысы басталған кезде Кассар қайтыс болған болуы мүмкін, сондықтан бұл мәселе даулы. Сент-Люсиан мұнарасы алғаш рет 1614 жылдың шілдесінде қолданысқа түсті, ол Марсакслокк шығанағына десант түсіруге тырысқан Осман флотына оқ атты. Османдықтар Сент-Томас шығанағына қоныстанды, бірнеше қалаларды және егістік жерлерді тонады, содан кейін жасақтар оларды қуып шықты. Бұл оқиға Жейтун шабуылы деп белгілі. Мұнара бастапқыда 6 зеңбірекпен, сондай-ақ оқ-дәрілермен және басқа да қару-жарақпен жабдықталған. Оның ішінде кішкентай капелла орналасқан, онда Әулие Люцианның шейіт болуын бейнелейтін икона болған. 1799 жылы икона Тарксиен шіркеуіне көшірілді. Де Редин мұнаралары салынғаннан кейін, Сент-Люсианның көрісінде Делимара мұнарасы мен Бенгиса мұнарасы болды, бірақ екеуі де кейіннен бұзылды. 1715 жылы мұнараға жебе тәрізді блокпен жартылай дөңгелек батарея қосылды.

Рохан бекінісі

1792 және 1795 жылдар аралығында мұнара мен батарея арықпен қоршалып, бекініс сияқты қоршау ішіне орналастырылды. Бұл жобаны инженер Антуан Этьен де Тосард жасаған. 1798 жылы Мальтаға француз басқыншылығы кезінде, Лагуэривьер басқаратын Рохан бекінісі басқыншы күштерге қарсы күшті қарсылық көрсеткен аз бекіністердің бірі болды. Орден Мальтадан кеткен соң "Рохан бекінісі" деген атау қолданыстан шығып, мұнара қайтадан "Сент-Люсиан мұнарасы" немесе "Сент-Люсиан бекінісі" деп атала бастады.

Қақпалар мен бекіністер

1798-1800 жылдар аралығындағы француз блокадасы кезінде Форт Рохан британдықтар (француздарға қарсы мальтийлік көтерілісшілермен одақтасқан) тарапынан француздық көмек күштері келген жағдайда жабдықтау базасы және эвакуациялау орыны ретінде таңдалды. Жоспар бойынша, француздық күшейткіштер келген кезде 30-шы және 89-шы пехоталық полктерінің британдық сарбаздары Сан-Рокко батареясында жиналып, Сан-Рокко редутының қорғанысында Жаббарға шегінуі керек еді. Одан олар Зейтунға, содан кейін Форт Роханға барады, онда Марсакслокк портына кемелерге мініп, аралды эвакуациялайды. Осы мақсатта, Сент-Люсиан бекінісі Ферретти батареясынан Вендом редутына дейін созылып, мұнараның түбегін аралдың қалған бөлігінен толығымен бөліп тастады. Бұл бекініс 1799 жылы британдық әскерилер, мальтийлік инженер Маттео Бонавияның көмегімен салынды. Кері шегінетін күштерге жасырыну үшін бекіністен алшақ, алмаз пішіндес редут, Сент-Люсиан редуты салынды. Блокада аяқталғаннан кейін редут пен бекініс бұзылып, олардың іздері бүгінге дейін табылмайды.

Сан-Люсиан бекінісі

Мальта британдықтардың билігіне тұрақты түрде өткенде, олар фортты едәуір кеңейтті және бастапқы мұнара қазір Виктория дәуіріндегі бекіністің ядросын құрайды. 1872 және 1878 жылдар аралығында батарея, қоршау және мұнараға апаратын баспалдақтар бұзылып, оның орнына жаңа көпбұрышты форт салынды, соның нәтижесінде бүкіл нысан Форт Сент-Люсиан деп аталды. Фортта капонирлер, суға батқан қақпа және иісті кіреберіс пандусы бар. Теңіз жағынан мұнара төменгі батареяны құрауы үшін кеңейтілді, үш үлкен казематы Марсакслокк шығанағына қарай, Форт Делимараға қарай бағытталған. Форт RML 10 дюймдік 18 тонналық зеңбіректермен жабдықталған. Сент-Люсиан Марсакслокк шығанағын қорғаған Виктория дәуіріндегі бекіністер сақинасының бір бөлігі болды, оған Делимара, Тас-Силж және Бенгиса форттары да кірді. Форт 1885 жылы қолданыстан шығарылды, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс пен 1960 жылдар аралығында Корольдік әуе күштерінің бомба қоймасы ретінде пайдаланылды. Суық соғыс кезеңінде Сан-Люсианда ядролық қарулар да сақталған болуы мүмкін. Кейбір кездерде форт әскери түрме ретінде де қолданылды. 1964 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін ол Мальта үкіметіне берілді. Мұнара 1925 жылғы Ескіліктер тізіміне енгізілген.

Қазіргі күн

Форт үкіметке берілгеннен кейін, Мальта университеті басқаруға алды, бастапқыда Сәулет кафедрасы арқылы, кейін Теңіз биологиясы станциясы ретінде. 1988 жылы ол Ұлттық аквакультура орталығына, қазір Мальта аквакультура зерттеу орталығына орналасу үшін Ауыл шаруашылығы және балық шаруашылығы министрлігіне берілді. Ол әлі күнге дейін аквакультура орталығының қарауында. Ор қазандығы біршама өсіп кеткен, казематтар бос, ал қарулар бұрыннан жоқ. Егер аквакультура орталығы басқа жерге көшсе, форт қалпына келтіріліп, тарихи саяжайға айналуы мүмкін. 2017 жылдың қыркүйегінен бастап сенбі күнгі экскурсиялар тоқтатылды, олардың қайта басталатыны туралы мәлімет жоқ.

Танымал мәдениетте

Қамал 1997 жылы Чарльз Кашаның "Иль Мистеру та' Сан Лучиан" (Сан Лучианның құпиясы) атты көркем әдебиет кітабында еске алынған. 1972 жылы Мальтаның Әскери орденінің маркасында және 2006 жылы Мальтаның пошта маркасында бейнеленген.