Кіріспе

Француз ғалымы Маргарита де ла Сабрие (французша Marguerite de la Sablière; – 8 қаңтар 1693), француз салоншысы және көп салалы ғалым, Жан де Ла Фонтеннің досы және демеушісі, Антуан Рамбуйе, ла Сабрие мырзасы (1624–1679) – протестант қаржыгер және ақынның әйелі, оған патшалық мүліктерін басқару сеніп тапсырылған, ал оның бойжеткен аты Маргарита Гессен.

Өмірбаян

Ол латын, математика, физика және анатомиядан өз заманының ең үздік ғалымдарынан керемет білім алды. Мысалы, Жозеф Саувер және Жиль Персон де Робервал оған математика, физика және астрономияны үйретті. Оның үйі ақындар, ғалымдар мен әдебиетшілер үшін кездесу орны болды, сондай-ақ Луи XIV сарайының көрнекті мүшелері де жиналатын. 1673 жылы де ла Сабриер Ла Фонтенді үйіне қабылдап, жиырма жыл бойы оның барлық материалдық қиындықтарын жеңілдетті. Үйдің тағы бір досы және тұрғыны – саяхатшы және дәрігер Франсуа Бернье болды, ол Гассендидің еңбектерінің қысқаша нұсқасын Мэм де ла Сабриер үшін жазды. Абат Шолие және оның әріптес ақыны Шарль Огюст, Ла Фаре маркизі, оның ең жақын достарының қатарында болды. Николя Бойло Депрео «Астролябиді ұстаған әйелдерге қарсы сатирасында» оның ғылыми талаптарын паш етті, ал оның Юпитерді бақылауға тырысуы көзін нашарлатып, сыртқы түрін бүлдіргені бейнеленді. Жауап ретінде Шарль Перроның «Әйелдерді қорғау» еңбегі оны қорғады. Ла Фаре әскери шенін сатып, онымен бірге уақыт өткізу үшін қолданып, осылай істеді. Оның өміріндегі жалғыз маңызды құмарлық болған сияқты бұл қарым-қатынас 1679 жылы аяқталды. Мэм де Севинье айтуынша, Ла Фаре ойынға құмарлығына беріліп, адалдығынан айырылды, бірақ оған актриса Ла Шампслеге деген жаңа құмарлық та қосылды. Осыдан кейін Мэм де ла Сабриер қайырымдылыққа көбірек мән берді, көп уақытын жазылмастан емделетін ауруханада өткізді. Сол жылы күйеуінің қайтысы оның мұңды бейімділігін күшейтті, ол көп ұзамай Рим католицизміне көшті. Ол 1693 жылдың 8 қаңтарында Парижде қайтыс болды.

Сүт шаймен

Ол өзінің салонында шайға сүт қосу әдетін бастаған деп есептеледі, көбінесе жұмыртқа қабығынан жасалған шай кеселерінің жарылуын болдырмау үшін.