Кіріспе
Қабыққұрттар түрі
Zophobas morio – қарақұрттардың бір түрі, оның дернәсілдері суперқұрт, король құрт, морио құрт немесе жай ғана Zophobas деп белгілі. Суперқұрттар жәндіктерді ұстау шаруашылығында тамақ ретінде кеңінен қолданылады, сондай-ақ жас гормонмен өңделген алып ұн құрттары (Tenebrio molitor дернәсілдері) да қолданылады. Дернәсілдер толық өлшемде болғанда шамамен 50-60 мм (1,7–2,25 дюйм) ұзындықтың өте ірі ұн құрттарына ұқсайды, бірақ ұн құрттарынан айырмашылығы, олардың денелерінің екі шеті өте қара, тіпті қара түсті болып көрінеді. Дернәсілдер ересек өлшемге жеткен кезде қуыршаққа айналады, кейіннен үлкен, ақшыл қоңыздар болып шығады, олар уақыт өте қараңғы түске айналады. Дернәсілдер көптеген дернәсілдермен және мол тамақпен бірге ыдыста сақталса, олар үнемі денелерімен жанасады, сондықтан қуыршақтану процесі тежеледі. Суперқұрттарды осылай ұстау қуыршақтануға кедергі келтіру үшін жиі қолданылады. Суперқұрттардың жетілуі үшін оларды шамамен 7-10 күн бойы жеке ұстау қажет. Жетілгеннен кейін олар қуыршақтан қарақұртқа айналады. Суперқұрттарды кесірткелер, тасбақалар, бақалар, саламандралар, құстар, көкбалық және басқа да жәндіктермен қоректенетін жануарлар жейді. Олардың қоректік құндылығы ұн құрттарына ұқсас, сондықтан оларды негізгі тамақ ретінде қолданғанда кальций қосымшасы қажет болуы мүмкін. Кейбір жағдайларда, олар ұн құрттарына қарағанда жұмсақ экзоскелеті болғандықтан артықшылыққа ие, бұл оларды кейбір бауырымен жорғалаушылар үшін сіңіруді жеңілдетеді. Дернәсілдер иіссіз (бірақ қоңыздар қозғанда өткір химиялық қорғаныс заттарын бөліп шығарады) және оларды оңай ұстауға болады, бұл оларды тұтқынға алынған жәндіктерді азықтандыру үшін үйде өсіруге ыңғайлы етеді. Дернәсілдердің тамақтану профилі: "46,80% ақуыз, 43,64% май, 8,17% минералдық заттар және 1,39% көмірсулар".
Үй жануарларының жем-шөптері ретінде
Популярлы ұн құрттары сияқты, Zophobas morio личинкалары (көбінесе суперқұрттар деп аталады) үй жануарларын күтіп-ұстауда, әсіресе жем ретінде кеңінен қолданылады. Суперқұрттардың құрамындағы ақуыз бен майдың жоғары мөлшері оларды тұтқында ұсталатын жорғалаушылар, қосмекенділер, балықтар және құстар үшін тартымды жем етеді. Олардың 1-2 аптаға дейін тамақтанбай тірі қалу қабілеті, оларды әлемнің кез келген жерінде көп көлемде сатуға мүмкіндік береді. Дегенмен, үй жануарларын ұстаушыларға оларды жылы температурада ұстау ұсынылады, себебі ұн құрттарынан айырмашылығы, суперқұрттар қыстауға түспейді. Олар қолға алынғанда қорғану үшін тістей алады, бірақ тісінің ауыртпалығы күшті емес.
Қалдықтарды жою агенттері ретінде
Zophobas morio личинкалары, Tenebrio molitor личинкалары және Tenebrio obscurus личинкаларының барлығы кеңейтілген полистирол көбігін жейтіні анықталды. Zophobas morio полистиролды екі кезеңді процесс арқылы ыдыратады: біріншіден, пластикті шайнау арқылы кішірек бөліктерге механикалық түрде үстеп, оларды оттегі атомдарына ұшыратады, екіншіден, бөліктерді деполимеризациялау үшін бактериялық ішек ферменттерін пайдаланады. Полистиролмен қоректенген Zophobas morio личинкалары аштық диетасындағы осы типтегі личинкаларға қарағанда көбірек қозғалды және сәл салмақ жинады.
Тарату
Бұл қоңыз Орталық және Оңтүстік Американың тропикалық аймақтарында табиғи түрде кездеседі, бірақ бауырымен жорғалаушылар және басқа жәндіктермен қоректенетін үй жануарларына тамақ ретінде пайдалану үшін бүкіл әлемге тараған.