Кіріспе

20 ғасырдың неміс жазушысы және суретшісі

Уника Цюрн (6 шілде 1916 – 19 қазан 1970) – неміс жазушысы және суретшісі. Цюрн анаграммалық поэзиясымен, автоматты суреттерімен және Ханс Беллмермен бірлескен фотожұмыстарымен танылды. 2012 жылдың көктемінде Нью-Йорктегі Ubu галереясында Беллмер мен Цюрннің туындыларының көрмесі өтті.

Өмірбаян

Нора Берта Юника Рут Цюрн туған, Юника Берлиндегі Грюневальдта жақсы жағдайдағы отбасында өсті. Ол көбінесе қатыспайтын әкесі Вилкомм Ральф Пол Цюрнді (1900 ж.т.), Африкадағы атты әскер офицері (сондай-ақ, аса сәтті жазушы және редактор емес), өте құрмет тұтқан, бірақ анасы, үшінші әйелі Хелен Паулин Хердтпен арақатынасы шиеленіскен болатын. Юниканың ағасы Хорст (1914 ж.т.) болды. 1930 жылы ата-анасы ажырасып, ол көп ұзамай мектепті тастады. Цюрн Үшінші рейх кезінде неміс киноагенттігі Universum Film AG (UFA)-де жұмыс істей бастады. UFA нацистік үгіт фильмдерін жасағанмен, Цюрн негізінен аяқ киім және темекі сияқты өнімдерге анимациялық жарнамалар жасайтын бөлімде жұмыс істеді. Сол жылы ол Ерих Лаупенмюлен атты жасы үлкен, бай адамға үйленді. Олардың алғашқы баласы Катрин 1943 жылы, екінші баласы Кристиан 1945 жылы дүниеге келді. Кейде ол Цюрнді өзінің құмарлықтарымен шатастырғандай болды. Белмердің мақсаты – дене пішінін ландшафтқа айналдыру, контурларын өзгерту және асқазан бойында қосымша "көкшелер" етін жасау. Жұбайлар қаланың сюрреалистік және оған байланысты көркемдік орталарына жиі баратын, Ханс Арп, Виктор Браунер, Андре Бретон, Марсель Дюшан, Макс Эрнст, Ман Рэй, Джойс Мансур, Андре Пьер де Мандиарг және басқалармен танысты. 1957 жылы ол Анри Мишомен танысты, оны бала кезінен бергі қиял персонажы "Жасмин адамы" деп сипаттады. Цюрн Мишоға терең ғашық болды және оның мескалинмен жасаған тәжірибелеріне қатысты. Бұл есірткілік тәжірибелер оның алғашқы психикалық дағдарысына себеп болған болуы мүмкін. Оны осы суретшілер қатысуға ынталандырғанмен, оның жұмысы олардың мақсаттарының жалғасы емес. Бретон, Ман Рэй, Ханс Арп, Джойс Мансур, Виктор Браунер және Гастон Бачелар сияқты суретшілер осы көрмеге келді және оның жұмысы жақсы қабылданды. Сурет бетінің ортасында қайталанып, бір-біріне жабысып тұрған адам бас бейнелері бейнеленген.

Ағылшын тіліндегі аудармалары

Қара көктем, ауд. Каролина Руппрехт (Дәл өзгеру, 2000). Жасмин адамы және басқа мәтіндер, ауд. Малкольм Грин (Атлас, 1994). Аурулар үйі: сары аурудың оқиғалары мен суреттері, ауд. Малкольм Грин (Атлас, 1993). Ерихонның кернейлері, ауд. Кристина Свендсен (Уэйкфилд Пресс, 2015).