Кіріспе

1946 жылы Артур Рипли режиссерлік жасаған америкалық фильм-нуар. «Қорқыттың қара жолы» романының негізінде Филип Йордан жазған сценарий бойынша түсірілген. Басты рөлде – галлюцинациялардан зардап шегетін ардагер Чак Скотт (Роберт Каммингс). Чак жоғалған әмиянды зорлыққа бейім мафиози Эдди Романға (Стив Кокран) қайтарып берген кезде, Эдди оған жүргізуші болып жұмыс ұсынады. Содан кейін Чак Эддидің әйелі Лорнаның (Мишель Морган) қатыгез күйеуінен қашу үшін Гаванаға қашуына көмектесу жоспарына тартылады.

Сюжет

Чак Скотт – Екінші дүниежүзілік соғыстың ардагері, қазір Майамиде ақшасы қалмаған, түсініксіз армандармен мазаланған саранжұп. Ол әмиянын тауып, оны қатыгез гангстер Эдди Романға қайтарғаннан кейін, Роман оны жүргізушісі қылып жалдайды. Роман жаңа жүргізушісін, оны Скотти деп атайды, сынап, көлікті артқы орындықтан басқаруға көшеді. Скотти Романның жолаушылар бөлімінде газ педалін басқару құрылғысы бар екенін білмейді. Бұл әрекет Скоттиді де, Романның оң қолы Джиноны да алаңдатады. Роман өзін қатал гангстер ретінде көрсетеді, кез келген бәсекелесті жоқ етеді және әйелі Лорнаға қаталдықпен және бақылаумен қарастырады. Ол әр түн сайын саяхатқа шығады, бір күні ол жүргізуші Скоттиден 1000 долларға Кубаның Гавана қаласына апаруын сұрайды. Ол келіседі және оған ғашық екенін түсінеді. Гаванаға жеткенде олар бір клубқа барып, Лорнаны өлтіріп тастайды. Барлық дәлелдер Скоттиді кінәлі етеді, тіпті сол күні ертерек ол кісі өлтіруге қолданылған пышақты сатып алғандай көрінеді. Ол өзіне жала жабылғанын сезінеді. Клубтан Скоттидің кінәсіздігін дәлелдейтін суретті Кубаға Лорнадан кек алу үшін келген Джино жояды. Скотти полициядан қашып құтылады, бірақ пышақ сатып алынған дүкенге оралғанда Джино оны атып өлтіреді. Бұл сахнада Скоттидің беті көрсетілмейді. Скотти Майамиде оянады, ол Лорнамен бірге Гаванаға қашуға тиіс болған түні. Ол қатты терлеп, дереу таблеткаларын ішеді, бұл, әдетте, соғыстан кейінгі стресс синдромын емдеу үшін тағайындалған. Ол ештеңе есіне түсірмейді және өзінің дәрігері, коммандер Дэвидсоннан көмек сұрап әскери-теңіз ауруханасына барады. Дэвидсон оны неге жүргізуші болып киінгенін еске түсіруге шақырады, бірақ Скотти мұны істей алмайды. Олар Флорида клубына барып, ішімдік ішеді. Лорна Скоттидің жұмысынан кенеттен кетіп, сол түні ертерек кеткеніне таңғалады, ал Роман оның Скоттиге хат жазғанын білгеннен кейін бөлмесіне қамалады. Роман мен Джино Флорида клубына демалуға келеді, білмей, Скоттиден бөлек, клубтың екінші жағында, бөлекше отырады. Дэвидсон Скоттінің сүйген әйелінің Романның әйелі екенін түсінеді, бірақ Скотти өзінің қайда болу керектігін есіне түсіріп, Лорнаны іздеп кетеді. Ол оны құтқарып, портқа беттейді, бірақ Джино мен Роман да портқа барады, өйткені олар Скоттидің сол күні таңертең билет сатып алғанын көрген. Роман өзінің басқару педалін пайдаланып, машинаның жылдамдығын 100 миль/сағатқа дейін көтереді, нәтижесінде машина қарсы келе жатқан пойызға соқтығысып, екі гангстер де қаза табады. Енді Скотти мен Лорна Кубаға бірге теңізге шығуға болады.

Өндіріс

"Қорқыттың қара жолы" 1944 жылы жарық көрді. "Нью-Йорк таймс" газеті оның "шеберлікпен құрылған сюжеті мен қызықты эпизодтарына" жоғары баға берді. Продюсер Сеймур Небензал осы әңгіменің құқығын сатып алды. 1946 жылдың қаңтарында ол "Шыбырау тоқтау" фильмін бірге түсірген Фил Йордан сценарий жазып жатқанын хабарлады. Туындыны "Өндіріс кодексіне" сәйкес келтіру үшін түзетулер қажет болды. Көптеген оқиғалар түс көру ретінде бейнеленді, соның арқасында кейіпкерлер өз іс-әрекеттерінің салдарынан құтыла алды. Скотти кейіпкері бастапқыда соңында әскерге қайта оралуға тиіс еді, бірақ ветерандар бұл дұрыс емес деп ойлады, сондықтан Романның өлімі алға жылжытылды, нәтижесінде Лорна Скоттимен бірге болды. Кітаптағы өлімнің себебі ашулы иттің шабуылынан автокөлік апатына өзгертілді. Куба үкіметін ренжітпеу үшін Кубадағы көріністерге түзетулер енгізілуі керек болды. 1946 жылдың наурыз айында Роберт Каммингс басты рөлге келісім жасады, ал Джоан Лесли Warner Bros. компаниясынан уақытша алынды. Артур Рипли режиссерлікке келісті. Бірақ Warner Bros. Лесли әлі де олармен келісімшартта екенін мәлімдеді, бұл басты түсірілімді бір айға ықшамдады. Небензал ашуланып, Леслидің орнына Мишель Морганды тағайындады. Лесли жалақысы мен зиян үшін Небензалды сотқа берді, сондай-ақ Warner Bros. компаниясын келісімшартынан босату үшін сотқа шақырды. Морган мамыр айында Стив Кокранмен бірге актерлік құрамға қосылды, ол Сэм Голдвиннен уақытша алынған еді. Питер Лорр маусым айында актерлік құрамға қосылды. Variety журналының хабарлауынша, RKO-ның Culver City студиясында электрмен жұмыс істейтін жұмысшылардың ереуіліне байланысты түсірілім кейінге шегерілді.