АҚШ Федерализмі: Өкілеттің бөлінуі және үкіметтік құрылымдар

Кіріспе

Ұлттық, штаттық, тайпалық және жергілікті үкіметтер арасындағы билік бөлінісі.

Америка Құрама Штаттарында федерализм – АҚШ штаттарының үкіметтері мен АҚШ федералдық үкіметі арасындағы биліктің конституциялық бөлінуі. Елдің негізі қаланғаннан бері, әсіресе Америка Азамат соғысы аяқталғаннан кейін, билік штаттардан ұлттық үкіметке қарай жылжыды. Федерализмнің даму жолы – екіұстанымды, өзара іс-қимылды және жаңа федерализмді қамтиды.

Ерте федерализм

Федерализм – мемлекеттерді ерекшелендіріп, оларды біріктіруге ұмтылатын саяси ұйымның бір түрі, ол шешім қабылдау билігін әртүрлі деңгейде бөліп, жоғары құрылымда белгілі бір саяси тәуелсіздікке мүмкіндік береді. Федерализм – конфедерациялық үкіметке тиісті билік болмағандықтан туындаған Конфедерациялық қағидалардың мәселелеріне саяси шешім болды. Мысалы, Континенттік конгресс келісімдерге қол қою және соғыс жариялау құқығына ие болды, бірақ әскерді қаржыландыру үшін салық жинай алмады және барлық маңызды шешімдер бірауыздан қабылдануын талап етті. Федерализмге қолдау көрсету 1786–1787 жылдардағы Шейс көтерілісіне реакция арқылы күшейді, ол Массачусетс штатының батысындағы шаруалардың қарулы көтерілісі болды. Көтеріліс Америка революциялық соғысының қарызын тиімді басқара алмаған конфедерациялық үкіметтің әлсіздігінен туындаған нашар экономикалық жағдайға байланысты болды. Сонымен қатар, конфедерациялық үкімет көтерілісті басу үшін әскер жинай алмады, сондықтан Массачусетс штаты өз күштерін жинауға мәжбүр болды. 1787 жылдың 15 мамырында 55 делегат Филадельфия штатының үйінде Конституциялық конвенцияда бас қосты. Онда делегаттар АҚШ Конституциясында федерализмнің құрылымын, қағидаларын және шектеулерін талқылады. Бұл федеративтік ойдың айқын дамуы болды. Джеймс Мэдисон конвенция алдындағы делегаттарға жолданған хатында «мемлекеттік заң шығарушы органдар ұлттық мәселелерге ортақ көзқараспен қарамайды деп күту қиын» деді, сондықтан күшті орталық үкімет қажет болды. Кейін Мэдисон «Федералист №10» еңбегінде федералды үкіметті қолдауын білдірді: «Көпшілікті құрайтын адамдардың саны және олардың орналасқан аймағы неғұрлым кішкентай болса, олардың қанаушылық жоспарларын ұйымдастырып, іске асыруы оңай. Аймақты кеңейтіңіз, сіз түрлі партиялар мен мүдделерді қамтисыз; жалпы көпшіліктің басқа азаматтардың құқықтарын бұзуға ортақ ниеті болу ықтималдығы азаяды». Конвент бастапқы жоспарын өзгерте бастады, бірақ кейін түзету жұмыстарын тоқтатып, АҚШ-тың жаңа Конституциясын құруға кірісті. Джордж Вашингтонның беделі мен Конституцияның жақтаушыларының тапқырлығы мен ұйымдастырушылық қабілеттерінің арқасында Конституция барлық штаттарда ратификацияланды. Конвент аяқталғаннан кейін және Конституцияны жариялау үшін ұсынғаннан кейін федералистер мен антифедералистер қозғалыстары жергілікті газеттерде және басылымдарда өздерінің келіспейтін көзқарастарын жариялай бастады. Жаңа Конституцияны қорғаудың ең күшті аргументі – Нью-Йоркте штат халқын ратификациялауға көндіру үшін жарияланған 85 анонимді эсселерден тұратын «Федералист қағаздары» болды. Александр Гамильтон мен Джеймс Мэдисон жазған, ал Джон Джей де үлес қосқан бұл мақалалар жаңа, ұсынылған Конституцияның артықшылықтарын зерттеді және Конституцияның әртүрлі баптарының артындағы саяси теория мен функцияларды талдады. «Федералист қағаздары» американдық тарих пен саяси ғылымдағы ең маңызды құжаттардың бірі болып табылады. Жаңа Конституцияға қарсы болғандар антифедералистер деп аталды. Олар көбінесе космополиттік емес, жергілікті көзқараста болды, сауда немесе қаржы емес, плантациялар мен фермаларға бағдарланған және күшті штаттық үкіметтер мен әлсіз ұлттық үкіметті қалаған. Саяси ғалым Джеймс Уилсонның айтуынша, антифедералистер «күшті штаттар мен әлсіз ұлттық үкіметке көбірек берілген. Олардың пікірінше, күшті ұлттық үкімет халықтан алыс болады және өз билігін штаттарға тиесілі функцияларды жою үшін пайдаланады». Антифедералистердің сын-ескертпелері көп ұзамай федералистер ратификациялаған конвенцияларда қамтамасыз етуге уәде берген құқықтар туралы билльдің болмауына негізделді. Вашингтон мен Мэдисон жеке түзетулерді қарастыруға уәде берді, олар жаңа федералды үкіметті едәуір өзгертіп, әлсіретуі мүмкін екінші конституциялық конвенцияға қысымды азайту үшін қажет екенін түсінді. Мэдисон штаттарға қарағанда жеке тұлғаларға көбірек құқық беретін түзетулерді ұсынды, бұл антифедералистердің қарсылығына ұшырады. Он бірінші түзету АҚШ-тағы федерализмнің қағидаларын белгіледі.

Federalism is a form of political organization that seeks to distinguish states and unites them, assigning different types of decision making power at different levels to allow a degree of political independence in an overarching structure. Federalism was a political solution to the problems with the Articles of Confederation which gave little practical authority to the confederal government. For example, the Articles allowed the Continental Congress the power to sign treaties and declare war, but it could not raise taxes to pay for an army and all major decisions required a unanimous vote. The movement for federalism was greatly strengthened by the reaction to Shays' Rebellion of 1786–1787, which was an armed uprising of yeoman farmers in western Massachusetts. The rebellion was fueled by a poor economy that was created, in part, by the inability of the confederal government to deal effectively with the debt from the American Revolutionary War. Moreover, the confederal government had proven incapable of raising an army to quell the rebellion, so that Massachusetts had been forced to raise its own. On May 15, 1787, fifty five delegates met at what would be known as the Constitutional Convention in the Philadelphia State House. There, the delegates debated the structure, provisions, and limitations of Federalism in what would be the Constitution of the United States. This was a clear development in federal thought. James Madison stated in a pre convention memorandum to the delegates that because "one could hardly expect the state legislatures to take enlightened views on national affairs", a stronger central government was necessary. Madison later wrote in Federalist No. 10 on his support for a federal government, "the smaller the number of individuals composing a majority, and the smaller the compass within which they are placed, the more easily will they concert and execute their plans of oppression. Extend the sphere, and you take in a greater variety of parties and interests; you make it less probable that a majority of the whole will have a common motive to invade the rights of other citizens". The convention had begun altering its original plan but then decided to abandon continued efforts of emendation, and officially set about constructing a new Constitution of the United States. Because George Washington lent his prestige to the Constitution and because of the ingenuity and organizational skills of its proponents, the Constitution was ratified in all states. Once the convention concluded and released the Constitution for public consumption, the Federalist and Anti Federalist movements soon began publicizing their disagreeing beliefs in local newspapers and segments. The most forceful defense of the new Constitution was The Federalist Papers, a compilation of 85 anonymous essays published in New York City to convince the people of the state to vote for ratification. These articles, written by Alexander Hamilton and James Madison, with some contributed by John Jay, examined the benefits of the new, proposed Constitution, and analyzed the political theory and function behind the various articles of the Constitution. The Federalist Papers remain one of the most important sets of documents in American history and political science. Those opposed to the new Constitution became known as the Anti Federalists. They generally were local rather than cosmopolitan in perspective, oriented to plantations and farms rather than commerce or finance, and wanted strong state governments and a weak national government. According to political scientist James Wilson, the Anti Federalists "were much more committed to strong states and a weak national government A strong national government, they felt, would be distant from the people and would use its powers to annihilate or absorb the functions that properly belonged to the states." The Anti Federalist critique soon centered on the absence of a bill of rights, which Federalists in the ratifying conventions promised to provide. Washington and Madison had personally pledged to consider amendments, realizing that they would be necessary to reduce pressure for a second constitutional convention that might drastically alter and weaken the new federal government. Madison proposed amendments that gave more rights to individuals than to states, which led to criticisms of diversion by Anti Federalists. The Tenth Amendment set the guidelines for federalism in the United States.

Федералистік партия

Бірінші федералистік қозғалыс Конституцияны қолдау мақсатына жеткеннен кейін, ресми Федералистік партия шамалы өзгеше мақсаттармен құрылды. Ол Александр Гамильтон мен оның жақтастарының күшті ұлттық үкімет, Конституцияны еркін түсіндіру және саудаға (емес, шаруашылыққа) негізделген экономика саясатына негізделген. Уақыт өте келе, осы саясатты ұстанған топтар елдің алғашқы саяси партиясын – Федералистік партиясын құрды. Қозғалыстың өркендеуі мен партияның тағдыры бірімен-бірі байланысты бола бастады. 1780-ші жылдардағы федералистік қозғалыс пен Федералистік партия ерекше ұйымдар болғанымен, оларды тек ортақ атау ғана байланыстырмады. Федералистік партияға қарсы болған Джефферсон немесе Демократиялық-Республикалық партия, күшті ұлттық үкімет халықтың бостандығына қауіп төндіреді деп есептеді. Жаңа үкімет құрған мемлекеттік қарыз елді банкротқа дейін жеткізеді, ал федералдық облигациялардың иелеріне адал шаруалар мен жұмысшылардан жиналған салықтар төленеді деп мәлімдеді. Бұл ойлар 1780-жылдардағы федералистік қозғалысқа қарсы болған антифедералистерге жақын болды. Норман Рисжорд Вирджиния штаты бойынша жүргізген зерттеуі бойынша, 1788 жылы Конституцияны қолдағандардың 69% Федералистік партияға қосылса, қарсыластардың шамалы бөлігі (94%) республикашыларға бірікті. Вирджиниядағы Томас Джефферсонның жақтастарының 71% бұрынғы антифедералистер болды, олар орталықтандырылған үкіметтен қорқып жүрді, ал тек 29% бірнеше жыл бұрын Конституцияны қолдаған. Қысқасы, федералистік қозғалыстың барлық қарсыластары Федералистік партияның қарсыластарына айналды. Алайда, Конституцияны ынталы түрде қолдаған және алғашқы федералистік қозғалыстың мүшесі болған Джеймс Мэдисон Джефферсоншыға айналды. Қозғалыс Джон Адамс, ашық федералисттің президент болып сайлануымен өрге жұтылды. Бірақ Адамстың 1800 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырауы және Гамильтонның қайтысы Федералистік партияның ұзақ құлдырауына себеп болды, одан ол ешқашан қалпына келмеді. Федералистік партияны аяқтаған нәрсе – 1814 жылғы Хартфорд конвенциясы болды. Онда Жаңа Англияның бес штаты 1812 жылғы соғыс кезінде британдықтардың порттарын блокадалауына байланысты Жаңа Англияның мүдделерін қорғау үшін қажетті конституциялық түзетулерді талқылау үшін жиналды. Осы құпия кеңестерде оқшаулану туралы да пікірлер айтылды. Үш делегат Жаңа Англияның талаптарын келісу үшін Вашингтонға жіберілді, бірақ британдықтармен соғысты аяқтаған Гент шартына қол қойылғанын білді. Ел бойынша республикашылар Нью-Орлеандағы маңызды жеңісті федералистерді әлсіз немесе жеңілгендер деп әжуалап мазақтады. Содан бері федералистер Хартфорд конвенциясының сенімсіздігі мен провинциализмімен байланысты болды және саяси күш ретінде жойылды.

After the first federalist movement achieved its aims in promoting the Constitution, an official Federalist Party emerged with slightly different aims. This one was based on the policies of Alexander Hamilton and his allies for a stronger national government, a loose construction of the Constitution, and a mercantile (rather than agricultural) economy. As time progressed, the factions which adhered to these policies organized themselves into the nation's first political party, the Federalist Party, and the movement's focus and fortunes began to track those of the party it spawned. While the Federalist movement of the 1780s and the Federalist Party were distinct entities, they were related in more than just a common name. The Jeffersonian or Democratic Republican Party, the opposition to the Federalist Party, emphasized the fear that a strong national government was a threat to the liberties of the people. They stressed that the national debt created by the new government would bankrupt the country, and that federal bondholders were paid through taxes collected from honest farmers and workingmen. These themes resonated with the Anti Federalists, the opposition to the Federalist movement of the 1780s. As Norman Risjord has documented for Virginia, of the supporters of the Constitution in 1788, 69% joined the Federalist party, while nearly all (94%) of the opponents joined the Republicans. 71% of Thomas Jefferson's supporters in Virginia were former anti federalists who continued to fear centralized government, while only 29% had been proponents of the Constitution a few years before. In short, nearly all of the opponents of the Federalist movement became opponents of the Federalist Party. However, James Madison, who was one of the strongest proponents of the Constitution and a member of the first federalist movement, became a Jeffersonian. The movement reached its zenith with the election of John Adams, an overtly Federalist President. However, with the defeat of Adams in the election of 1800 and the death of Hamilton, the Federalist Party began a long decline from which it never recovered. What finally finished off the Federalist party was the Hartford Convention of 1814, in which five New England states gathered to discuss several constitutional amendments necessary to protect New England's interests in regard to the blockade of their ports by the British during the War of 1812. The threat of secession also was proposed during these secret meetings. Three delegates were sent to Washington, DC to negotiate New England's terms only to discover the signing of the Treaty of Ghent, ending the war with the British. Across the nation, Republicans used the great victory at New Orleans to ridicule the Federalists as cowards or defeatists. The Federalists were thereafter associated with the disloyalty and parochialism of the Hartford Convention and destroyed as a political force.

Маршалл сотының тұсында

АҚШ Жоғарғы Соты, Бас судья Джон Маршалл басшылығымен, 19 ғасырдың басында федералды және штаттық үкіметтердің билігін анықтауда маңызды рөл атқарды. АҚШ Конституциясы үкімет деңгейлері арасындағы көптеген шекараларды нақты белгілемегендіктен, Жоғарғы Сот бұл мәселені Нью-Йоркте шешті. Бұл сұраққа жауаптар, әсіресе McCulloch v. Maryland ісінде берілді, онда сот бірауызды түрде штаттардың заңды және қажет деп танылған федералдық институтқа салық салуға құқығы жоқ екенін анықтады, сондай-ақ Gibbons v. Ogden ісінде Конгресс сауда туралы бап бойынша мемлекетаралық сауданы бақылау құқығына ие екені расталды, штаттар емес, және Marbury v. Madison ісінде ұлттық үкіметтің өкілеттіктері кеңейтілді. Федерализм принциптеріне сәйкес Маршалл Соты штаттардың өкілеттіктерін кеңейткен бір маңызды мысал – Barron v. Baltimore ісі, онда Маршалл Соты бірауызды түрде 5-ші түзетудің тек федералдық үкіметке ғана қолданылатынын, штаттарға емес деп шешім шығарды.

Екілік федерализм

Бас судья Маршаллдың федералды үкіметті нығайтуға бағытталған күшті тымысына қарамастан, оның ізбасары Роджер Б. Тейнидің (1835–1864) соты ұлттық және штаттық үкіметтердің тең құқықтарын қолдайтын шешімдер қабылдады. Осы кезеңдегі негізгі философия – АҚШ үкіметі Конституцияда нақты көрсетілген өкілеттіктерімен ғана шектелуі керек, ал қалған барлық құқықтар штаттарға тиесілі болуы керек еді. Конституция бойынша АҚШ үкіметіне берілмеген ешқандай билік Он бірінші түзету арқылы штаттарға жүктелді. Екіжақты федерализм АҚШ-тағы әлеуметтік мәселелерге маңызды әсер етті. "Дред Скотт Санфордқа қарсы" ісі Тейнидің екіжақты федерализмінің Азамат соғысының басталуына әкелген шиеленісті күшейткенінің бір мысалы болды. Екіжақты федерализмнің әлеуметтік әсерінің тағы бір мысалы – "Плесси Фергюсонға қарсы" шешімі. Екіжақты федерализм АҚШ үкіметіне моральдық мәселелер бойынша заң шығаруға тыйым салды. Бұл мәселені штаттар өздері шешуі керек еді, осылайша "бөлек, бірақ тең" қағидасы қалыптасты. Соңында, екіжақты федерализмнің өмір сүру мерзімі аяқталар алдында, Он алтыншы және Он жетінші түзетулер ұлттық үкіметтің билігін арттырып, штаттық және федералдық билікті бөліп берді (Фуад Нор, 1977).

Екі федерализм мен "Жаңа келісім" арасында

1868 жылы он төртінші түзетудің қабылдануы мемлекеттік биліктерден федералдық үкіметке маңызды өкілеттіктердің ауысуын белгіледі, АҚШ азаматтығын штат азаматтығынан жоғарырақ деп жариялады. Уақыт өте келе, он төртінші түзетуді қолдану және Құқықтар туралы Билльді штаттарға енгізу федералдық үкіметтің жеке құқықтарға қатысты штаттардың араласуына қарсы қорғау мүмкіндігін күшейтті. 14-ші түзету, Жеке басылымдар мен иммунитеттер туралы бапта, жеке азаматтың негізгі құқықтарын штаттардың құқықтарынан туындайтын қауіп-қатерлерден қорғауды қамтамасыз етті. Алайда, Таней сотының салдарынан және екіұшты федерализмнің пайда болуынан кейін, федералдық, штаттық және жергілікті үкіметтер арасындағы еңбек бөлінісі бір ғасырдан астам уақыт бойы айтарлықтай өзгермеді. Саяси ғалым Теодор Дж. Лоуи сол жылдардағы жүйені «Республикалық дәуірдің аяқталуы» еңбегінде жинақтады.

Бұл өзгерістің болмауы ең анық Жоғарғы Соттың федерализмді, бизнеске жағдай жасаған «Эралық кезең» аясында қараған шешімдерінде көрінеді. «АҚШ-қа қарсы E.C. Knight Co.» (1895) ісінде Жоғарғы Сот Шерман монополияға қарсы заңның бір тармағын жою арқылы екіұшты федерализмді қолдау жолын жалғастырды. 8-1 дауыспен Сот, штаттар аралық сауданы шектеулі түсіндіру арқылы Конгресс монополияларды реттеуге құқылы емес деп шешті, бұл штаттардың құқықтары үшін жеңіс болды. 1918 жылы 5-4 көпшілік «Hammer v. Dagenhart» ісінде де осыған ұқсас шешім қабылдады, ол 1915 жылғы Федералдық бала еңбегі заңының конституциялықлығына қарсы бағытталған. Алайда, 1941 жылы бұл шешім «АҚШ-қа қарсы Darby Lumber Co.» ісінде өзгертілді. Сот «Coyle v. Smith» (1911) ісінде екіұшты федерализмге тағы бір жеңіс сыйлады, онда Оклахома штатының астанасын Оклахома-Ситиге көшіру әрекеті тоқтатылды. Штат 1906 жылғы Қолдау актісінің шарттарына сәйкес, Оклахоманың Одаққа штат ретінде қабылдану шарттарын көрсететін, кем дегенде 1913 жылға дейін астананы Гатриде қалдыруға келісті. Бұл істер Жоғарғы Соттың штаттардың құқықтарын қолдауға дайындығын көрсетеді, «Ұлттық еңбек қатынастары кеңесіне қарсы Jones & Laughlin Steel Corporation» (1937) ісіне дейін, ол соттар үшін ынтымақтастық федерализмінің жаңа дәуірін ашты.

Кооперативтік федерализм

Кооперативтік федерализм – оныншы түзетуді еркін түсіндіруді қамтиды. Нақтырақ айтқанда, ол оныншы түзету штаттарға қосымша өкілеттіктер бермейді деген пікірді қолдайды. Ол федералды және штаттық үкіметтердің «серіктес» екендігі туралы болжамға негізделген, федералды үкімет штаттардың орындауы үшін заңдар шығарады. Ол өз аргументтерінің конституциялық негіздері ретінде Жоғарлықтық ережеге және қажетті және тиісті ережеге сүйенеді. АҚШ-тың «Дарби Lumber Co.» және «Гарсия Сан-Антонио қалалық көлік басқармасына» қарсы сот істері сияқты сот шешімдері штаттарды федералды еңбек заңдарын орындауға мәжбүр ету арқылы кооперативтік федерализмнің рөлін кеңейтті. Кооперативтік федерализмнің тамыры азаматтық соғысқа дейін барып жетсе де, Ұлы депрессия екіжақты федерализмнің күрт аяқталуын және күшті ұлттық үкіметке қатысты үлкен өзгерісті білдірді. Президент Франклин Д. Рузвельттің «Жаңа саясат» шаралары АҚШ азаматтарының өміріне ешбір федералдық шара сияқты әсер еткен жоқ. Жоғарғы Сот Рузвельттің экономикалық ұсыныстарының көп бөлігін қабылдамағандықтан, президент 1937 жылғы сот процедураларын реформалау туралы заң жобасын ұсынды, мақсаты сот құрамын кеңейту болатын. Соттың кеңейтілуі, демократтар бақылап отырған Конгресспен бірге, сот шешімдерін Рузвельттің саясатын қолдау бағытында өзгертуге мүмкіндік берген болар еді. Лови билік ауысуын растаған Жоғарғы Соттың үш ісін атап көрсетті:
«Ұлттық еңбек қатынастары кеңесі «Джонс және Лафлин болат корпорациясына» қарсы»,
«Хелверинг Дэвиске қарсы» және
«Стюард машина компаниясы Дэвиске қарсы». Ұлттық үкімет «Жаңа саясат» шараларын іске асыру үшін үкіметтің барлық деңгейімен ынтымақтасуға мәжбүр болды; жергілікті үкімет федералды үкіметтің штаттық заң шығарушы органдарды айналып өту үшін қалалық деңгейдегі саяси машиналарға сүйенуіне байланысты, басқа деңгейлермен тең мәртебеге ие болды. Бұрынғыда мемлекеттік және ұлттық үкімет арасындағы жауапкершіліктің бөлінуі «қабатты торт» деп сипатталған, бірақ міндеттердің шекарасы нашарлағандықтан, кооперативтік федерализм «мәрмәр тортқа» немесе «қоршауға» теңестірілді. Кооперативтік федерализмде федералдық қаражаттар көмек немесе категориялық гранттар арқылы бөлінеді, бұл федералды үкіметке ақшаны пайдалануды жақсырақ бақылау мүмкіндігін береді.

Cooperative Federalism involves a looser interpretation of the Tenth Amendment. More specifically, it supports the idea that the Tenth Amendment does not provide any additional powers to the states. It operates under the assumption that the federal and state governments are "partners," with the federal creating laws for the states to carry out. It relies on the Supremacy Clause and the Necessary and Proper Clause as constitutional bases for its argument. Court cases such as United States v. Darby Lumber Co. and Garcia v. San Antonio Metropolitan Transit Authority expanded the role of Cooperative Federalism by forcing states to enforce federal labor laws. Although Cooperative Federalism has roots in the civil war, the Great Depression marked an abrupt end to Dual Federalism and a dramatic shift to a strong national government. President Franklin D. Roosevelt's New Deal policies reached into the lives of U. S. citizens like no other federal measure had. As the Supreme Court had rejected nearly all of Roosevelt's economic proposals, the president proposed the Judicial Procedures Reform Bill of 1937 to add more members. The expansion of the Court, which never materialized, along with a Democrat controlled Congress would tilt Court rulings in favor of Roosevelt's policies. Lowi notes three Supreme Court cases that validated the shift in power:
National Labor Relations Board v. Jones & Laughlin Steel Corporation,
Helvering v. Davis, and
Steward Machine Company v. Davis. The national government was forced to cooperate with all levels of government to implement the New Deal policies; local government earned an equal standing with the other layers, as the federal government relied on political machines at a city level to bypass state legislatures. The formerly distinct division of responsibilities between state and national government had been described as a "layer cake," but, with the lines of duty blurred, cooperative federalism was likened to a "marble cake" or a "picket fence." In cooperative federalism, federal funds are distributed through grants in aid or categorical grants which gave the federal government more control over the use of the money.

Жаңа федерализм

Өзін "Жаңа федерализм" деп атаған тағы бір қозғалыс 20 ғасырдың соңы мен 21 ғасырдың басында пайда болды. Жаңа федерализмнің көптеген идеялары Ричард Никсонға қатысты. Билікті штаттарға біртіндеп қайтарумен сипатталатын Жаңа федерализмді президент Рональд Рейган (1981–89) 1980-жылдардың басында "деволюциялық революциясымен" бастады және 2001 жылға дейін жалғасты. Бұрын федералды үкімет штаттарға қаржыны мақсатты түрде беріп, оларды осы қаражатты белгілі бір бағдарламаларға жұмсауға шектеген. Алайда Рейган әкімшілігі штаттарға қаражатты өздерінің дискрециясы бойынша жұмсау еркіндігін бере отырып, блок гранттарды енгізуді бастады. Мұның мысалы – Гарсия Сан-Антонио қалалық көлік басқармасына (SAMTA) қатысты іс (1985). Гарсия SAMTA қызметкері болған және SAMTA федералдық қаржы алғандықтан, федералды еңбек заңнамасын сақтауға міндетті деп шағымданып, сотқа жүгінген. SAMTA алған ақшаны өздерінің дискрециясы бойынша пайдалануға құқылы екенін, және жергілікті басқарумен жұмыс істейтіндіктен, көлік жүйесі туралы шешімдер қабылдағандықтан федералдық заңдарды сақтау міндетті емес екенін мәлімдеді. Бұл штаттарға үлкен дербестік пен билік беруге мүмкіндік берді, себебі олар федералдық ережелерді орындауға міндетті болмай, өздерінің дискрециялық құқықтарын пайдалана алды. Жаңа федерализмдегі басты сұрақ – федералды үкімет конституциялық тұрғыдан штаттарға федералды саясатты жүзеге асыруға бұйрық бере ала ма? Осы үшін соттар "қарсы әрекет ету принципін" қолданады. "Қарсы әрекет ету доктринасы федералды үкіметтің штаттардан немесе штат қызметкерлерінен федералды заңдарды қабылдауға немесе күшіне енгізуге талап етуге құқығы жоқ екенін" айтады. Бұл принцип Нью-Йорк штаты мен АҚШ арасындағы сот ісінде (1992) қалыптасты. Бұл істе Нью-Йорк штаты федералды үкіметке қалдықтарды басқаруды реттеу өкілеттігіне күдік тудырып, сотқа шағымданды. Соттар бұл 10-шы түзетуді бұзу болады деп шешті, себебі Конгресс Нью-Йорк штатын федералдық ережелерді орындауға мәжбүрлеген, ал штаттар қалдықтарды өңдеуге заңды жауапкершілікті өздеріне алады. Осы принципті орнату штаттарға өздерінің дискрециясы бойынша мәселелерді шешуде көбірек автономия беруге бағытталды. Бұл қағиданың қазіргі қолданылуына Мёрфиге қарсы Ұлттық колледждік спорт қауымдастығында (2018) кездесуге болады. Нью-Джерси штатының губернаторы федералды үкіметтің спорттық тікелей ставкаларға тыйым салуына қарсы шықты. Соттар қайтадан қарсы әрекет ету принципін қолданып, штаттарға спорттық тікелей ставкаларды өздерінің дискрециясы бойынша реттеуге мүмкіндік берді. Бұл тенденцияға айналуда, себебі қазір штаттар заңдарды қабылдауда, олар көбінесе федералдық түрде тыйым салынған немесе Конгресс коммерциялық тармақ бойынша қатты реттелетін мәселелерге қатысты, мысалы медициналық марихуана (Гонзалес пен Райх), жартылай босану аборты (Гонзалес пен Кархарт), қару иелену (АҚШ пен Лопес), федералдық полиция өкілеттіктері (АҚШ пен Моррисон, әйелдерге қарсы зорлық-зомбылыққа қарсы заңның бөліктерін жойған) немесе ауыл шаруашылығы (Виккард пен Филберн).

Another movement calling itself "New Federalism" appeared in the late 20th century and early 21st century. Many of the ideas of New Federalism originated with Richard Nixon. New Federalism, which is characterized by a gradual return of power to the states, was initiated by President Ronald Reagan (1981–89) with his "devolution revolution" in the early 1980s and lasted until 2001. Previously, the federal government had granted money to the states categorically, limiting the states to use this funding for specific programs. Reagan's administration, however, introduced a practice of giving block grants, freeing state governments to spend the money at their own discretion. An example and the first case of this was Garcia v. San Antonio Metropolitan Transit Authority (SAMTA) (1985). Garcia was a worker for SAMTA and appealed that because SAMTA received federal money, that they had to abide by federal labor regulations. SAMTA argued that they did not because the money received was to be used at their own discretion and did not need to abide by federal statutes because they are locally operated and make decisions about the transit system. This gave more autonomy and power to the states by allowing them to use more discretion, not having to abide by federal regulations. Under New Federalism, the question that is asked is may the federal government constitutionally command the states to carry out federal policy? For this, the courts use the anti commandeering principle. "The anti commandeering doctrine says that the federal government cannot require states or state officials to adopt or enforce federal law." This became the principle by New York v. United States (1992). In this case, New York sued the federal government, questioning the authority of Congress to regulate waste management. The courts ruled that it violated the 10th amendment because congress made the state of New York commandeer to federal regulations when states already take legal ownership and liability for waste treatment. Establishing this principle, giving states more autonomy on issues that fall under their discretion. A modern day application of this rule can be found in Murphy v. National Collegiate Athletic Association (2018). New Jersey’s governor attacked the federal government's prohibition on sports gambling. The courts again used the anti commandeering principle, allowing states to regulate sports gambling at their discretion. This is starting to become a trend because now states are passing laws on issues that are often federally prohibited or heavily regulated by Congress under the commerce clause, as in the areas of medical marijuana (Gonzales v. Raich), partial birth abortion (Gonzales v. Carhart), gun possession (United States v. Lopez), federal police powers (United States v. Morrison, which struck down portions of the Violence Against Women Act), or agriculture (Wickard v. Filburn).

Жақында пайда болған федерализм

21 ғасырда мемлекеттік және федералдық билік арасасындағы тепе-теңдік ауытқып келді. 2009 жылғы Рокфеллер институтының Марта Дертик дайындаған баяндамасында ол "Америка Құрама Штаттарындағы федералдық-мемлекеттік қарым-қатынастардың қалыпты бағыты орталықтандыруға ұмтылады" деген пікірді келтіреді.

Джордж Буштың президенттік кезеңі

Буш әкімшілігі туралы (2001-2009 жж.) Дертик "дәстүрлі федерализм агрессивті президенттің сынағынан өтті" деп мәлімдеді, әсіресе әскери және төтенше жағдайларға қатысты. Сонымен қатар, Буш әкімшілігі "кейін қарағанда, әскерилендіруден гөрі орталықтандыруға көбірек бағытталған" еді. Томас Л. Гейс Обама әкімшілігіндегі федерализм туралы айта келіп, "орталық бақылауды орнатуға тырысу жаңалық емес: GWB әкімшілігі де солай істеген" деді. Обама 2007-2008 жылдардағы қаржылық дағдарыстан кейін билікке келді, бұл оны экономиканы тұрақтандыру үшін шаралар қабылдауға міндеттеді. 2009 жылы ол Американы жаңарту және қайта инвестициялау туралы заңды (ARRA) ұсынды. Бұл заң мемлекеттік және жергілікті бюджеттерді тұрақтандыруға, қаржылық көмек көрсетуге және жұмыс орындарының сақталуын қамтамасыз етуге федералдық басымдық берді. ARRA көптеген консерваторлар тарапынан федералдық биліктің күштілігінің маңызды көрінісі ретінде сынға алынды, алайда, бұл заң жобасын жасау және іске асыру жөнінде тығыз жұмыс істеген штаттық үкіметтерді де қамтитын коалиция арқылы жүзеге асты. Барак Обаманың марихуана саясаты федералдық бақылауды жеңілдету болып табылды, бұл штаттарға марихуананың заңдылығын анықтауда көбірек құқық берді.

Дональд Трамптың президенттік кезеңі

Дональд Трамптың (2017-2021) тұсында федерализм одан да күрделі болды. 2020 жылы коронавирус пандемиясы кезінде президенттік әрекет етуді кешіктірді және федералдық агенттіктер президенттің араласуымен бетпе-бет келді, федералды үкімет дәстүрлі түрде ұлттық маңызы бар мәселелермен, соның ішінде табиғи апаттар немесе вирустық жарылыстармен айналысқанына қарамастан. Жазалау федерализмі, яғни федералды үкіметтің штаттар мен жергілікті аймақтарды жазалауы, Трамп әкімшілігі кезінде маңызды мәселеге айналды. Гёльцхаузер мен Кониски жазалау федерализмінің ең айқын мысалы – Трамп әкімшілігінің 2018 жылы EPA арқылы Калифорния ісіне араласуы және Пуэрто-Рикоға төтенше жағдайдан зардап шеккендерге көмек көрсетуден бас тартуы екенін айтады. Олар бұдан әрі "пандемия адамзатқа зор қайғы әкелді, сонымен қатар ғасырдың федерализм оқиғасын тудырды" десті. Томпсон, Вонг және Рабе сөздеріне сәйкес, "Трамп өзінің мақсаттарына жету үшін атқару билігін немесе «әкімшілік президенттік» құралын ерекше агрессивті түрде пайдаланды, соның ішінде жарлықтар мен нормативтік актілерді өзгертуді жүзеге асырды". Дегенмен, "федерализмнің күштері, әсіресе штаттың бас прокурорлары, губернаторлары және заң шығарушы органдары Трамптың атқарушылық бастамаларын жиі күлдіретіп, олардың әсерін азайтты".

Джо Байденнің президенттік кезеңі

Байден әкімшілігінің федерализмі – қалыптасу үстіндегі талқылау. Федерализмнің бір мәселесі – федералдық үкіметтің COVID-19 пандемиясына қарсы күресудегі және халық денсаулығын жақсартудағы мүмкіндіктері.

Анықтамалар және қосымша оқу

PDF. АҚШ Конституциясы