Кіріспе
Джон Буньянның "Көшпенділердің ізі" аллегориясындағы ойдан шығарылған, терең батпақ "Үмітсіздік батпағы" ("көңілсіздік батпағы") – Джон Буньянның "Көшпенділердің ізі" аллегориясындағы ойдан шығарылған, терең батпақ, онда басты кейіпкер Кристиан өз күнәларының салмағы мен оларға деген өкінішінен батып кетеді. Мәтінде былай сипатталған: "Осы лайлы батпақ түзетуге келмейтін орын; ол күнә үшін айыпталу кезінде пайда болатын қоқыс пен ластың ағып түсетін жері, сондықтан оны Үмітсіздік батпағы деп атайды. Күнәкар жоғалған жағдайы туралы оянғанда, оның жанында көптеген қорқыныштар, күмән мен көңілді түсіретін ойлар пайда болады, олардың бәрі бірігіп осы жерге қоныстанады, және осының салдарынан бұл жердің жамандығы туындайды." "Үмітсіздік батпағы" Буньянның Бедфордширдегі Хэрроудендегі коттеджіне жақын орналасқан, ылғалды және батпақты Сквич Фен аймағынан, немесе Темпсфорд пен Бигглсвейд арасындағы Ұлы Солтүстік жолындағы "Жандар батпағынан" шабыт алған болуы мүмкін.
The Slough of Despond ('/s//l//aʊ// //d//ᵻ/'/s//p//ɒ//n//d/ or '/s//l//uː/; "swamp of despair") is a fictional, deep bog in John Bunyan's allegory The Pilgrim's Progress, into which the protagonist Christian sinks under the weight of his sins and his sense of guilt for them. It is described in the text:
This miry Slough is such a place as cannot be mended; it is the descent whither the scum and filth that attends conviction for sin doth continually run, and therefore is it called the Slough of Despond: for still as the sinner is awakened about his lost condition, there ariseth in his soul many fears, and doubts, and discouraging apprehensions, which all of them get together, and settle in this place; and this is the reason of the badness of this ground. The "Slough of Despond" may have been inspired by Squitch Fen, a wet and marshy area near his cottage in Harrowden, Bedfordshire, which Bunyan had to cross on his way to church in Elstow, or "The Souls' Slough" on the Great North Road between Tempsford and Biggleswade.
Басқа әдебиеттердегі сілтемелер
Бұл тіркес кейінгі әдебиеттерде жиі кездеседі. Натаниел Хоторнның «Көктегі теміржол» ертегісі Буньянның «Көшпенділердің ілгерілеуі» мен Хоторнның қоғамның қазіргі жағдайына қатысты көзқарастары арасындағы сатиралық теңдестік. Эмили Бронтенің «Тұманды биіктіктер» романында мистер Хитклифф ұлының депрессиясын «Үмітсіздік батпағына» құлаумен салыстырады. Джордж Гиссингтің «Жаңа Груп-стрит» романында Милвен досы Риардтың психикалық денсаулығына алаңдау білдіреді: «Оның достары оны осы қорқынышты батпақтан шығаруға күш салу керек». Фридрих Энгельс 1886 жылғы «Капитал» кітабының ағылшын тіліндегі басылымының 1-ші томына жазған сөзүндө: «Тоқтаудың, өркендеудің, артық өндірістің және дағдарыстың он жылдық циклі, шынымен де, аяқталғандай көрінеді; бірақ бізді тұрақты және созылмалы депрессияның үмітсіздігіне ұшырату үшін ғана». C. S. Forester-дің «Horatio Hornblower: The Even Chance» кітабында мичман Арчи Кеннеди Хорнблоуэрдің жаңа үйін «Иеміздің кемесі Юстиниан, жақындары арасында жақсы кеме деп танылған» деп сипаттайды. Мэри Маккартидің «Группа» (1954) романында «Кей күйеуінің (Харольдтың) «Үмітсіздік батпағына» (олар оның кенеттен скандинавиялық депрессиялық көңіл күйі деп атаған) батқанын көрді». Майкл Энденің «Түгел аяқталмайтын оқиға» (1979) романында «Фантастика» әлемінде «Қайғы-қасірет батпақтары» деп аталатын жер бар. Бұл – лайлы шұңқырлармен толы шөл дала. Егер адам сол жерде үмітсіздікке бой алдырса, ол қайғыға батып, одан шыға алмайды. У. Сомерсет Моэм «Адамдық құлдық» кітабында Арамшөпке сілтеме жасайды, онда басты кейіпкер Филип Кериге жазған хатында сәтсіз ақын Кроншоу өзінің кедейлігін айта келе, «өзін үмітсіздік батпағына батырғанын» жазады. Джеральд Бромның «Бала ұрлаушы» романында «Батпақ» – Питердің Авалон әлеміне өтуі керек қорқынышты жол. Джон Стейнбектің «Сладкий четверг» (1954) романында Мак Доктың меланхолиялық жағдайын сипаттап, оның сарайдағы Flophouse-тің басқа тұрғындары оған көмектесуін ұсынады, сленг пен Буньянның ойындылығын қолданып: «Мырзалар, Доктың есегін үмітсіздік батпағынан шығаруға бекінімді білдірейік» (79). Харлан Эллисонның «Менде ауыз жоқ, мен айқайлағым келеді» (1967) әңгімесінде соңғы бес тірі қалған адам АМ деп аталатын құдайға ұқсас жасанды интеллектпен азапталады. Баяндаушы басқа да қорқынышты оқиғалар туралы айта келе: «Біз Үмітсіздік батпағынан өттік». Луиза Мэй Алкоттың «Оспитальдық эскиздер» кітабында ризашылықпен Tribulation Periwinkle өзін «кедей Кристиан сияқты сезінетінін» айтады, [ ] Үмітсіздік батпағының қауіпсіз жағында, ал оның «Джоның жігіттері» романында Джоның ұлы Тедтің «көңіл күйінің нашарлауға бейім екендігі және аптасына бір рет Үмітсіздік батпағына түсетіні» айтылады. Чарльз Портистің «Комбинация Джексонс» (1999) мемуарларында ол бала кезінде ойнаған жергілікті қара батпақтың «Үмітсіздік батпағы» сияқты ерекше атауға лайық емес екенін, өкінішке орай, ол «сойылған» деп аталатындығын жазады. Дж. Г. Фарреллдің Букер сыйлығының иегері «Кришнапур қоршауы» (1973) романында жырланған Падре ерекше қауіпті өтпеге қатысты: Падре бұрынғыдан да шаршаңқы және жауыз көзбен қарап тұрды. Ол той залына жету мүмкін емес деп ойлаған еді, өйткені ол шіркеу мен зал арасында жатқан, мұшкеттен және жүзімшардан атқылауға ұшыраған ашық газонды кесіп өтуге тура келді, ол оны Үмітсіздік батпағы деп ойлаған.
The Padre was looking more haggard and wild eyed than ever. He had thought that he would never be able to reach the banqueting hall because he had had to cross the stretch of open lawn swept by musket fire and grape which lay between the Church and the hall and which he had thought of as the Slough of Despond.
Жер атауларындағы сілтемелер
Канададағы Брюс жолының жанындағы, Онтарио штатының Биг-Бейіне жақын, Оуэн-Саундтың солтүстігінде орналасқан ылғалды жерлердің аймағы осы құбылмалы жердің атымен аталады. Оңтүстік Айрширдегі Симингтонның жанындағы карьердің ішінде Слау Бёрн өзені ағып өтеді және Ordnance Survey карталарында "Слау оф Деспонд" деп көрсетілген.