Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Смельфуг – Лоуренс Стерннің 1768 жылы жазылған «Франция мен Италия арқылы сезімтал саяхат» романындағы кейіпкерге қойған аты. Бұл кейіпкер 1766 жылы жарық көрген «Франция мен Италия арқылы саяхат» кітабының авторы Тобиас Смоллеттке арналған сатира ретінде жасалған. Стерн Смоллеттпен Еуропаға саяхат еткен кезінде танысып, оның «өсекшілігіне, тікенді мінезіне және ұрысқыштығына» наразылық білдірген. Ол Смоллетттің «қанағаттанбағандықпен барып, қонақ еткен елдерінің институттары мен салтына қарсы айтқан сөздеріне» байланысты Смельфуг кейіпкерін оның үлгісінде жасады. «Иісқорық» (көпше түрі – «иісқорықтар») деген сөз кейіннен ашуланшақ саяхатшыны сипаттау үшін жиі қолданыла бастады, тіпті жалпы кемшілік табушыға да қолданылуы мүмкін.
Smelfungus is the name given by Laurence Sterne to a character in his novel A Sentimental Journey Through France and Italy, written in 1768. The character was created as a satire of Tobias Smollett, himself author of a volume of Travels Through France and Italy, which was published in 1766. Sterne had met Smollett during his own travels in Europe, and strongly objected to Smollett's "spleen, acerbity and quarrelsomeness". He modelled the character of Smelfungus on him for the "snarling abuse he heaps on the institutions and customs of the countries he visited". The term "smellfungus" (pl. "smellfungi") thereafter passed into broader use to describe a grumbling traveller, and might even be applied to a faultfinder in general.
Еуропадағы Смолетт
Смолетттің 1764 жылы Континенталдық Еуропаға жасаған саяхаты отбасындағы қайғыдан кейін және денсаулығы нашар болған кезде орын алды, бұл оның көрген адамдар, заттар және жерлер туралы көптеген сынамыздың өткірлігін түсіндіруі мүмкін. Мысалы, ол Венера де Медичидің "бет-әлпетінде сұлулық жоқ" десіп сипаттады және оның қамығын "қате және мінезге сай емес" деп бағалады, бұл Стерннің "ол құдайға қарсы шықты және оны қарапайым әйелден де жаман қабылдады" деген ескертуіне әкелді. Алайда, ревизионистер "Саяхаттар" кітабындағы "Смолетт" Смолетттің өзінің дауысымен сөйлемей, керісінше Стерннің (әжуалы түрде) айтқандай, қасақана жасалған кейіпкер екенін дәлелдеді.
Smollett's 1764 journey to Continental Europe took place in the wake of a family bereavement, and while he was in poor health—matters which may explain the sharp tone of many of his comments on people, things and places he saw. Thus for example he described the Venus de Medici as having "no beauty in the features" and having an attitude which "is awkward and out of character"—prompting Sterne's remark that "he had fallen foul upon the goddess, and used her worse than a common strumpet". Revisionists have argued however that the "Smollett" in the Travels book is a character Smollett intentionally created, rather than him speaking in his own voice as Sterne (facetiously) implies.
Карлайлдың қолданысы
19-ғасырда Смельфунг Томас Карлайлдың псевдонимі ретінде қабылдады, егер ол нәрселерге, әсіресе нашарлап бара жатқан нәрселерге қатысты аса қатал сын айтқысы келсе. Патрик Проктор Александр да өзінің "Милл мен Карлайл" кітабында осы есімді қолданды, онда Карлайлдың көзқарастары Джон Стюарт Миллдің пікірлерімен салыстырылды. Проктордың "Смельфунгстің Сауэртиг туралы ойлары" Карлайлдың одан да қатыгез идеяларын сынап жатады.
In the 19th century Smelfungus was adopted by Thomas Carlyle as a pen name when he had any seriously severe criticisms to offer on things, particularly those that have gone or are going to the bad. Patrick Proctor Alexander also used the name in his book Mill and Carlyle, which contrasted Carlyle's views with those of John Stuart Mill. Proctor's Occasional Discourse on Sauertieg by Smelfungus attacks Carlyle's more brutal ideas.