Кіріспе

Мексикалық журналист және жазушы Хелен Элизабет Луиза Амели Паула Долорес Пониатовска Амор (19 мамыр 1932 жылы туған), кәсіби аты Елена Пониатовска – Францияда туған мексикалық журналист және жазушы, әлеуметтік және саяси мәселелерге арналған еңбектерде маманданған, әсіресе, құқықтары шектеулі саналған әйелдер мен кедейлерге назар аударады. Ол Парижде жоғары топтағы ата-аналар отбасында дүниеге келді, оның анасы Мексика революциясы кезінде Мексикадан қашып кеткен. Екінші дүниежүзілік соғыстан қашу үшін он жасында Франциядан Мексикаға көшіп келді. Он сегіз жасында, университет білімі болмаса да, ол Excélsior газетінде сұхбат алып, қоғам туралы мақалалар жаза бастады. 1950-1970 жылдары әйелдерге мүмкіндіктер шектеулі болғанына қарамастан, ол газеттерде, көркем және ғылыми еңбектерде әлеуметтік және саяси мәселелер туралы жазды. Оның ең танымал туындысы – 1968 жылы Мексика қаласындағы студенттік наразылықтарды басу туралы "Тлателолько түні" (ағылшын тіліндегі аудармасы "Мексикадағы қырғын"). Солшыл көзқарастары үшін оған "Қызыл ханшайым" деген лақап берілген. Ол "Мексика әдебиетінің ұлы ханымы" деп есептеледі және қазірге дейін жазумен айналысып келеді.

Өмірбаян

Пониатовская 1932 жылы Францияның Париж қаласында Хелен Элизабет Луиза Амели Паула Долорес Пониатовская Амор деген атпен дүниеге келді. Оның әкесі – поляк-француз, ханзада Жан Жозеф Эвремонд Сперри Пониатовски (ханзада Андре Пониатовскидің ұлы). Ол Польша-Литва одақтастығының соңғы патшасы Станислав Август Пониатовскимен алыс туысқандық байланысы бар көрнекті отбасында туды. Оның анасы – француздық мұрагер Мария Долорес Паулет Амор де Итурбе, оның мексикалық отбасы Мексика революциясы кезінде Порфирио Диас құлатылғаннан кейін жерін жоғалтып, Мексикадан қашып кеткен. Пониатовскаяның туыстарының арасында архиепископ, Польшаның приматы, музыкант, француз саясаткерлері, бірнеше жазушылар мен мемлекет қайраткерлері, соның ішінде Бенджамин Франклин бар. Ол Францияда әкесі жазушы, анасы болса Мексика туралы жағымсыз фотосуреттер көрсеткен әжесінің тәрбиесінде өсті. National Geographic журналындағы африкалықтардың суреттерін мексикалық аборигендер деп көрсетіп, оны және оның бауырларын ондағы каннибализм туралы әңгімелермен қорқытты. Пониатовская білімін Францияда, Луарадағы Воврейде бастады. Мексикаға келгеннен кейін ол Лицео Франко Мексиканода, содан кейін Эден-Холлда және 1940 жылдардың соңында Сакральді Карт Ковенттегі орта мектепте оқыды. Оның көптеген шығармалары әлеуметтік және адам құқықтары мәселелеріне, әсіресе әйелдер мен кедейлерге қатысты мәселелерге арналған. Ол 1960 жылдары маңызды туындыларын жасай бастады, ал 1970 жылдары оның шығармашылығы қалыптасып, саяси және экономикалық жағынан әлсіздерге қолдау көрсетуге бағытталған туындылар жазуға көшті. Оның шығармаларын Антонио Скармета, Луис Рафаэль Санчес, Марта Траба, Серхио Рамирес, Розарио Ферре, Мануэль Пуиг және Фернандо дель Пасоның шығармаларымен салыстыруға болады. Ол өзін әділ жазушы деп санамайды, өйткені ол даусы жоқ деп санайтындардың жақтасы ретінде әрекет етеді. Ол өзінің кейіпкерлерімен жеке қарым-қатынас орнатудың маңызды екенін айтады. 1971 жылы «Hasta no verte Jesús mío» романы үшін, ал Мексика мәдениеті мен саяси ой-пікірлерін таратуға қосқан үлесі үшін марапатталды.