Брайан Издэйл: британдық композитор және оның шығармалары

Кіріспе

Британдық композитор (1909–1995)

Брайан Истал (10 тамыз 1909 – 30 қазан 1995) – британдық опералық, оркестрлік, хорлық және кино музыкасын жазған композитор. Оның ең танымал туындысы – 1948 жылғы «Қызыл туфлі» балеттік фильміне жазған музыкасы.

Өмір

Истал Манчестерде дүниеге келді және Вестминстер аббаттығы мектебінде, содан кейін Корольдік музыка колледжінде білім алды, онда ол Армстронг Гиббстің (композиция) және Гордон Джейкобтың (оркестрация) шәкірті болды. 1930 жылдары Истал Лондонда, Хэмпстедтегі жалғыз бөлмеде тұрды. Оның төменгі қабаттағы көршісі, ақын Луис МакНейс, оған Джон Гриерсонның GPO кино бөлімінде жұмыс істеуді ұсынды, онда МакНейстің әріптесі, ақын В. Х. Ауден, жас композитор Бенджамин Бриттенмен бірге жұмыс істеп жатқан еді. Эйддейл соғысқа дейін Бриттенмен «Group Theatre» театрында жұмыс істеді. Соғыстың басында әскерге шақырылған ол Crown Film Unit-ке жіберілді және Үндістанның ақпараттық фильмдеріне арнайы тапсырмамен аттанды. Сол жерде ол үнді музыкасына (әсіресе Непал музыкасына) және оның аспаптарына қызығушылық танытты, сондай-ақ «Қара нарцисс» романының авторы Румер Годденмен достық қарым-қатынас орнатты. Ұлыбританияға оралғаннан кейін бұл байланыс оған 1947 жылы роман бойынша түсірілген фильмге музыка жазуға көмектесті. Үндістаннан әкелген соққылы аспаптар музыкада қолданылды, ал фильмнің басында Гималайдың зор кернейлері естіледі. Оның Missa Conventrensis шығармасы досы Бенджамин Бриттеннің Соғыс реквиемімен қабылдануында көлеңкеде қалды, ал концерттік туындылары көп назар алмады. 1960 жылдарда алкогольге тәуелділік кезеңінен кейін Истал Килберндегі Карлтон Дене зейнеткерлік үйінің жеке бөлмесінде тұруын жалғастырды. Ол 1994 жылғы Кенвуд музыка фестивалінде Иэн Сазерлендтің жетекшілігімен Red Shoes Suite әнін орындауға белсенді қатысты. Сондай-ақ, ол Бенджамин Бриттеннің ағылшын опера тобы тапсырыс берген "The Sleeping Children" (1951) операсының тұңғыш қойылымында болды. Алайда, Тайрон Гатридің экспрессионистік/сюрреалистік либреттосы, «секс пен садизмнің еріген арманды бейнелерімен» толған, көптеген сыншыларды наразылыққа түсірді. Оның оркестрлік шығармаларына 1928 жылы Малкольм Сарджент дирижерлік еткен Өлім маршы, оркестрге арналған бес пьеса, 1936 жылы Венада алғаш орындалған алты поэма және Тоналық поэма (1939) кірді. Фортепиано мен оркестрге арналған Concerto Lirico 1955 жылы Челтенгем фестивалінде орындалды. Басқа туындыларына камералық музыка, органға арналған «Кешкі прелюдия» (1951), хор мен шағын оркестрге арналған «лирикалық драма» «Силки» (1954) және Уитманның өлеңдеріне негізделген «Жапырақтар» ән циклі жатады. Эйддейл кино музыкасымен ең көп танымал. GPO кино бөлімінің деректі фильмдеріне жазған музыкалары: «Big Money» (1937), «Job in a Million» (1937) және «Men in Danger» (1939). Бірнеше ерекшеліктерден (соның ішінде Кэрол Ридтің 1951 жылғы «Аралдан қуылғандар» фильмінен) басқа, оның көптеген фильмдері Майкл Пауэлл мен Эмерик Прессбергер үшін жазылды, олардың ішінде «Қара нарцисс» (1947), «Қызыл аяқ киім» (1948), «Кішкентай артқы бөлме» (1949), «Қауіпсіз Пимпернел» (1950), «Ривер Плейт шайқасы» (1956), Прессбергердің «Соходағы керемет» (1957) және Пауэллдің «Королеваның күзетшілері» (1961) мен «Пипинг Том» (1960) фильмдері бар. Ол «Қызыл аяқ киім» үшін жазған музыкасы үшін «Оскар» сыйлығын ең үздік түпнұсқа музыка номинациясында алған алғашқы британ композиторы болды, сондай-ақ 1950 жылы «Жерге кеткен» фильмі үшін Венеция кинофестивалінде музыка сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылы BBC National Orchestra of Wales және BBC National Chorus of Wales оркестрлерімен жазылды. Ол «Қызыл аяқ киім» балетінің толық бөлігін (Ondes Martenot-пен толыққан түпнұсқалық партитурадан) және «Қара нарцисс» және «Жерге кеткен» фильмдерінен үзінділерді қамтиды.

Easdale was born in Manchester, and was educated at Westminster Abbey School and the Royal College of Music, where he was a pupil of Armstrong Gibbs (composition) and Gordon Jacob (orchestration). By the 1930s Easdale was living in London, in a Hampstead bed sit. His downstairs neighbour, the poet Louis MacNeice, suggested to him that he should work for John Grierson's GPO Film Unit, where MacNeice's fellow poet W. H. Auden was already working alongside the young composer Benjamin Britten. Easdale also worked with Britten at the Group Theatre just before the war. Called up early in the war, he was assigned to the Crown Film Unit and sent on special assignment to Information Films of India. While there he became interested in Indian music (in particular the music of Nepal) and its instruments, and also formed a friendship with Rumer Godden, author of Black Narcissus. On his return to the UK this connection helped win him the task of composing the score for the film of the novel in 1947. Percussion instruments he brought back from India were utilised in the music, and enormous bellowing Himalayan trumpets call out at the very beginning of the film. – where his Missa Conventrensis was inevitably overshadowed by his friend Benjamin Britten's War Requiem – his concert work gained little attention. Following an alcoholic phase in the 1960s, Easdale continued to live in a private room at the Carlton Dene residential care home in Kilburn. He was actively involved in the live performance of his Red Shoes Suite at 1994's Kenwood Music Festival, conducted by Iain Sutherland. and The Sleeping Children (1951), which was the first opera to be commissioned by Benjamin Britten's English Opera Group. However, the latter's expressionist/surrealist libretto, by Tyrone Guthrie, "full of dissolving dream images of sex and sadism" alienated the majority of the critics. His orchestral works included a Death March, conducted by Malcolm Sargent in 1928, Five pieces for orchestra, Six Poems, first given in Vienna in 1936, and Tone Poem (1939). The Concerto Lirico for piano and orchestra was performed at the Cheltenham Festival in 1955. Other works include some chamber music, the Evening Prelude (1951) for organ, a "lyric drama" Seelkie (1954) for chorus and small orchestra, and a song cycle Leaves of Grass, setting Whitman. Easdale was best known for his film music. His documentary film scores for the GPO Film Unit include Big Money (1937), Job in a Million (1937) and Men in Danger (1939). With a few exceptions (including Outcast of the Islands for Carol Reed in 1951) his mainstream film scores were mostly written for Michael Powell and Emeric Pressburger, including Black Narcissus (1947), The Red Shoes (1948), The Small Back Room (1949), The Elusive Pimpernel (1950), The Battle of the River Plate (1956), Pressburger's Miracle in Soho (1957), and Powell's The Queen's Guards (1961) and Peeping Tom (1960). He was the first British composer to win an Academy Award for Best Original Music Score, for his music for The Red Shoes, and also won the music award at the Venice Film Festival for Gone To Earth in 1950. Recorded in 2010 by the BBC National Orchestra of Wales with the BBC National Chorus of Wales. It includes the full ballet sequence from The Red Shoes (from the original score, complete with Ondes Martenot), and extracts from Black Narcissus and Gone to Earth.