Кіріспе

Der Tunnel über der Spree – 1827 жылдың 3 желтоқсанында Мориц Готтлиб Сафир құрған, Берлинде орналасқан неміс әдеби қоғамы. 1840–1860 жылдары ең белсенді болған, 214 мүшесі болды және жетпіс жылдан астам уақыт бойы Берлиндегі әдеби өмірге ықпал етті. Сафир Юлиус Эдуард Хитцигтің жаңа Сәрсенбі қоғамына мүше болып қабылданудан бас тартылған еді. Ол актерлер Фридрих Вильгельм Лемм мен Людвиг Шнайдерді үйіне шақырды және оған бәсекелес болу үшін «Жексенбі қоғамын» құрды. Оның ұраны – Ungeheure Ironie und unendliche Wehmut, ал талисманы – Till Eulenspiegel. Әнші Генриетте Сонтагтың жанкүйерлер клубымен шатасуды болдырмау үшін атау «Шпреедегі туннель» деп өзгертілді, бұл Исамбард Кингдом Брунельдің Темза астындағы туннеліне сілтеме жасады, нәтижесінде Берлинде осыған ұқсас туннель салуға жасалған сәтсіз әрекет пайда болды. Шындығында, алғашқы Берлин туннелі 1899 жылы ғана ашылды, яғни қоғам тарағаннан кейін бір жыл өткен соң. Қоғам туралы маңызды ақпарат көзі Теодор Фонтан бір кезде Сафирдің жалғыз мақсаты – өзіне жеке күзет жасау екенін айтқан. Тағы бір мүшесі Эммануэль Гейбель оны «ұсақ авторларға арналған күндізгі орталық» (Kleindichterbewahranstalt) деп сипаттады. Басқарма президенттен, вице-президенттен және хатшыдан тұратын, ал сайлаулар әр жылдың 1 мамырында және 1 қарашасында өткізілетін. Қоғам мүшелері жексенбі күндері кешке Антер-ден-Линдендегі Санкт-Гедвиг соборының жанындағы кафеде кездесіп, соңғы жарияланбаған шығармашылық еңбектерін – әдетте өлеңдер, кейде музыка немесе тіпті суреттерін ұсынатын. Мүшелікке кіру үшін үш рет қонақ ретінде қатысқаннан кейін шақыру қажет еді; жаңа мүше сол мамандықтағы белгілі қайтыс болған тұлғаның атын псевдоним ретінде таңдауы керек еді. Псевдонимнің мақсаты – таптық айырмашылықтарды жоюға көмектесу болғанымен, оның мүшелерінің көпшілігі офицерлер, аристократтар және кәсіби еркектерден тұратын: әйелдерге отырыстарға қатысуға рұқсат берілмеген, ал оның формальдылығы оның атмосферасын бұрынғы салоннан ерекшелендірді. Соңғы хаттамалық отырыс 1898 жылдың 30 қазанында өтті. 1911 жылы соңғы президенті Оскар Ролофф қайтыс болғаннан кейін қоғамның архиві Берлиндегі Гумбольдт университетіне тапсырылды. Теодор Фонтан өзінің «Вон Цванциг бис Дрейсиг» атты мемуарларында қоғамның қызметін жан-жақты сипаттаған.