Кіріспе

Ирландиялық англикан дін қызметкері және жазушы Патрик Бронте (Patrick Brontë; 17 наурыз 1777 – 7 маусым 1861) – ирландиялық англикан пастыры және автор, ересек өмірінің көп бөлігін Англияда өткізген. Ол жазушылар Шарлотта, Эмили және Энн Бронтелердің, сондай-ақ оның жалғыз ұлы Бранвелл Бронтенің әкесі болды. Патрик әйелі, бұрынғы Мария Бранвеллден қырық жылға артық өмір сүрді, осы уақытқа дейін олардың алты баласының барлығы қайтыс болды.

Ерте өмір

Бронте Даун графтығының Драмбаллирони приходындағы Имделде (немесе Эмдейлде) Англикан Хью Бранти мен Ирландиялық католик Элинор Элис (құрметті аты МакКлори) отбасының он баласының үлкені болып дүниеге келді. Оның әкесі "шаруа, қоршау орнатушы және жол салушы" болған. Отбасы "көп және өте кедей" еді, төрт кітабы болған (соның ішінде екі дана Киелі кітап), ал "қайнатылған талқан, картоп, айран және нан" жеп күнгерген, бұл Патрикке "өмір бойы асқазанның бұзылуына" себеп болды. Кейіннен ол Сент-Джон колледжіне (Кембридж) "Бранти" немесе "Бранти" деп тіркеліп, теологияны оқуға түсті, 1806 жылы AB дәрежесін алды. Ересек болғаннан кейін Патрик Бранти өзінің есімін Бронте деп ресми түрде өзгертті; бұл өзгеріс себебі әлі анықталмаған, оны түсіндіру үшін бірнеше танымал теориялар бар.

Қамқоршы

Ол 1806 жылы Англия шіркеуінің диаконы, ал 1807 жылы пастор болып тағайындалды. Бронте алғаш рет Уэтерсфилд, Эссекс, St Mary Magdalene шіркеуінде қызмет етті, оның викари Кембридж заң профессоры Джозеф Джоуетт болды. 1807 жылы ол Мэри Бердермен танысып, ғашық болды. Бір келіспеушілік пен жасырын қорлаудан кейін, Бердердің әкесінің інісі, оның заңды қамқоршысы, Мэриді қаладан шығарып жіберді, ал Патрик жаңа пасторлық қызметке өтудің дұрыс екенін ойлады. Осыдан кейін оның алғашқы өлеңдері жарық көрді. 1809 жылы ол Шропширдің Веллингтон қаласында көмекші пастор болды, ал 1810 жылы оның алғашқы жарияланған өлеңі, 256 тал ғибраттық «Қысқы кешкі ойлар» жергілікті газетте жарияланды, содан кейін 1811 жылы «Коттедж өлеңдері» атты ғибраттық өлеңдер жинағы шықты. 1809 жылдың желтоқсанында ол Йоркширдің Батыс Ридингіне, Дьюсберидегі (қазіргі Дьюсбери соборы) Барлық Әулиелер шіркеуіне көшті. Аймақта евангелиялық қайта жандану болып жатты. Бронте Дьюсберидегі жексенбілік мектепте оқу мен жазуға үйретті және Бакворт оның атынан шіркеу миссиялық қоғамының апталық жиналыстарына екі рет қатысуға тағайындады. Дьюсбери соборында Бронтеге арналған ескерткіш тақтасын табуға болады. Бакворт 1811 жылы Бронтені Дьюсберидің еншілес шіркеуі – Хартсхедтегі Сент-Петер шіркеуіне көмекші пастор етіп тағайындады. Осы жерде оның Елизавета (1815–1825) атты қызы дүниеге келді. Олардың қалған балалары Шарлотта (1816–1855), Патрик Бранвелл (1817–1848), Эмили (1818–1848) және Энн (1820–1849) Торнтонға көшкеннен кейін дүниеге келді. Бронтеге 1819 жылдың маусым айында Хаворттағы Сент-Михаил және барлық періштелер шіркеуінің мәңгілік пасторлық қызметі ұсынылды, ол отбасын 1820 жылдың сәуірінде сол жерге алып барды. Оның қайын қарындасы Элизабет Бранвелл (1776–1842), 1815 жылы Торнтонда отбасымен бірге тұрған, 1821 жылы үйге қосылып, балаларға күтім жасауға және науқас Мария Бронтеге қамқорлық жасауға көмектесті, мүмкін жатыр қатерлі ісігі немесе жұмыртқа безі қатерлі ісігі болуы мүмкін. Элизабет Хавортқа тұрақты көшіп барып, үй шаруасын жүргізуге шешім қабылдады. Патрик Бронте өзінің алғашқы махаббаты Мэри Бердерді іздеп, оның қолына сұраныш жасады; Бердер бас тартты. Осыдан кейін үш қарындасы Эмили, Шарлотта, Энн және олардың ағасы Бранвелл таяндары мен қызметшісі Табита Айкройдпен (Тэбби) ғана қалды, ол тамақ дайындап жатқанда йоркшир диалектісінде жергілікті аңыздарды талымсыз айтып берді. Бронте 1832 жылы Хавортта жексенбілік мектеп салуға жауапты болды. Ол қартайған шағында жергілікті мәселелерде белсенді болып, 1849 және 1850 жылдар аралығында ауылды таза сумен қамтамасыз ету үшін шаралар ұйымдастырды, бұл 1856 жылы іске асырылды. 1846 жылдың тамызында Бронте Шарлоттамен бірге Манчестерге көздеріне операция жасату үшін барды. 28 тамызда оған анестезиясыз операция жасалып, катаракта алынды. Көзді хирургиялық операция жасау сол кезде жаңалық болғандықтан, хирургтар көздің қажетті тілімін қалай тігуге болатынын білмеді. Олардың шешімі – науқасты ұзақ уақытқа қараңғы бөлмеде емдеу. Шарлотта осы уақытта «Джейн Эйр» романын жазуға кірісті. Соңғы аман қалған баласы Шарлоттаның некеден тоғыз ай өткен соң қайтыс болғаннан кейін, ол Елизавета Гаскеллмен бірге қызының өмірбаянын жазуға кірісті. Ол 1857 жылы Шарлоттаның «Профессор» атты алғашқы романын жарыққа шығарды. Шарлоттаның күйеуі, Бронтедің көмекші пасторы болған Артур Белл Николз (1819–1906), Патрик Бронте қайтыс болғаннан кейін, 1861 жылы 84 жасында Ирландияға қайтып келгенше үйде қалды. Бронте әйелінен ғана емес, алты баласынан да асып түсті.