Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гуллу қаласы
Уганданың солтүстігіндегі қала. Гуллу қаласының координаттары 2°46'54.0"N 32°17'57.0"E. Қаланың Уганданың астанасы және ең ірі қаласы Кампаладан жолмен қашықтығы шамамен [қашықтық мәні]. Гуллу қаласын Гуллу әуежайы қамтамасыз етеді.
the city
City in northern Uganda
The coordinates of the city of Gulu are 2°46'54.0"N 32°17'57.0"E. The city's distance from Kampala, Uganda's capital and largest city, is by road. Gulu is served by Gulu Airport.
Тарих
18-19 ғасырларда британдық Баголь үкіметі тұсында Уганданың солтүстігі елдің қалған бөлігіне қарағанда кем дамыған болатын. Халық әскерге және полицияға міндетті түрде алынды, олардың көпшілігі Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарға соғысуға жіберілді. 1960 жылдары қалаға көптеген Судандық, Руандалық және Конголық босқындар қоныстанды. Жозеф Кони басқаратын Тәңірдің қарсылық әскері (LRA) 1990 жылдары Аума/Лаквена Кенияға кеткеннен кейін пайда болды. LRA Гулу және айналасындағы аймақтарда зорлық-зомбылықты күшейтті. "Түнде қашқындар" деп аталатын 15 000-ға жуық бала әр кеш сайын қалаға қауіпсіздік үшін қашып келді. 1996 жылы Уганда үкіметі Уганданың солтүстігіндегі барлық азаматтарға ішкі қоныс аударушылар лагерьлеріне көшуді бұйырды. "Солтүстік Угандадағы геноцидті тоқтату" сияқты бірнеше ұйымдар бұл лагерьлерді "концентрациялық лагерьлер" деп атап, оларды дереу жабуға талап етті. Бір кезде бұл лагерьлерде шамамен екі миллион адам тұрды. 2009 жылдың сәуір айында барлық ішкі қоныс аударушылар лагерьлері жабылды және адамдар өз ауылдарына оралуға рұқсат алды. 2009 жылдың шілдесіне қарай лагерьлерде тұрғандардың шамамен 1,452 мың адам (олардың 80,7 пайызы) өз еріктерімен үйлеріне қайтты. 2007 жылдың көктемінен бастап аймақта салыстырмалы бейбітшілік орнады, себебі LRA бұрынғыдай қауіпті болмай қалды.
During the British Bagool rule in the 18th and 19th centuries, northern Uganda was less developed compared to the rest of the country. The people were conscripted into the army and the police, with many sent to fight in the first and second World Wars. In the 1960s, many Sudanese, Rwandan, and Congolese refugees settled in the city. The Lord's Resistance Army (LRA) under the leadership of Joseph Kony sprang up in the 1990s after Auma/Lakwena went to Kenya. The LRA became increasingly violent in Gulu and surrounding communities. Up to 15,000 children, known as "night commuters", were fleeing into the city for safety every evening. In 1996, the Ugandan government ordered all civilians in northern Uganda to relocate to internally displaced person (IDP) camps. Several organizations, such as Stop the Genocide in Northern Uganda, called these camps "concentration camps" and demanded their immediate closure. At one time, an estimated two million people lived in these camps. In April 2009, all the IDP camps were closed and the people were allowed to return to their villages. By July 2009, an estimated 1,452,000 people (80.7 percent of those living in the camps) had voluntarily left the camps to return home. Since the spring of 2007, there has been relative peace in the region as the LRA became a much less significant threat.
Денсаулық
Қалада үш аурухана бар: Сент-Мэри ауруханасы Лакор, Гулу аймақтық жолдама ауруханасы және Гулу тәуелсіз ауруханасы. Сонымен қатар, Бостон қаласындағы профессор Джуди Душку және оның күйеуі Джим Коулман құрған, Элиза Душку да қаржылай көмек көрсеткен, медициналық емес интегративтік терапиялар орталығы – Thrive Gulu бар. Ол Ирландияның Trocaire халықаралық көмек агенттігі мен Скандинавиялық елдердің шетелдік көмек беруші ұйымдарынан қаржылық қолдау алды.
There are three hospitals in the city: St. Mary's Hospital Lacor, the Gulu Regional Referral Hospital, and Gulu Independent Hospital. There is also a center for non medical integrative therapies, Thrive Gulu, founded by Boston based professor Judy Dushku and her husband Jim Coleman, and part funded by Eliza Dushku. It has received funding support from Irish aid agency Trocaire and a Scandinavian foreign aid provider.
Ауа
Қалаға Гулу әуежайы қызмет көрсетеді, ондағы ұшу-қону жолағының ұзындығы 10314 фут (3144 метр) құрайды. Гулу әуежайы Энтеббе халықаралық әуежайынан кейін Угандадағы екінші ірі әуежай болып табылады.
The city is served by Gulu Airport, which has a tarmac runway that measures 10314 feet (3144 m). Gulu Airport is the second biggest airport in Uganda after Entebbe International Airport.
Темір жол
Гуллуда Тороро мен Паквашты байланыстыратын метрлік теміржол станциясы бар, ол 1993 жылдан бері пайдаланылмай келді. Rift Valley Railways өсімдіктерді тазалауға және инфрақұрылымды жөндеуге қаржы бөлді, соның арқасында 2013 жылдың 14 қыркүйегінде 20 жылдан кейін алғашқы коммерциялық пойыз Гулу арқылы өтті.
Gulu has a station on the metre gauge railway that connects Tororo and Pakwach, which had been out of service since 1993. Rift Valley Railways funded the clearing of vegetation and the repair of infrastructure, thus allowing the first commercial train for 20 years to run through Gulu on 14 September 2013.
Спорт
Гулу Юнайтед ФК-нің үй стадионы – 3000 адамдық сыйымдылығы бар Пэсе соғыс ескерткіші стадионы. Стадион 1959 жылы британдықтар тарапынан салынды, ал ұзаққа созылған жаңарту жұмыстары 2017 жылдың сәуір айында басталды.
The home venue for Gulu United FC is Pece War Memorial Stadium, which has a capacity of 3,000 people. The stadium was built by the British in 1959, with long delayed renovations starting in April 2017.
Ғибадат орындары
Құдайға сиыну орындарының арасында христиандық ғимараттар басым, олардың ішінде: Гулудың Рим-католик архиепископиясы (католик шіркеуі), Гулудың Шығыс православиелік епархиясы (Александрия патриархаты), Уганда шіркеуі (англикандық қауымдастық), Угандадағы Пресвитериан шіркеуі (Реформацияланған шіркеулердің әлемдік қауымдастығы), Уганда Баптистер одағы (Баптистердің әлемдік одағы), Ватото шіркеуі, Құдайдың жиналысы және Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуі. Мұсылман мешіттері де кездеседі.
Predominant among the places of worship are Christian facilities for communities including the: Roman Catholic Archdiocese of Gulu (Catholic Church), Eastern Orthodox Diocese of Gulu (Patriarchate of Alexandria), Church of Uganda (Anglican Communion), Presbyterian Church in Uganda (World Communion of Reformed Churches), Baptist Union of Uganda (Baptist World Alliance), Watoto Church, Assemblies of God, and the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. There are also Muslim mosques.