Кіріспе
Су қоймасының есімі Гидроним (ὕδρω, hydrō, "су" және ὄνομα, onoma, "атау") – су қоймасының есімін көрсететін топонимнің бір түрі. Гидронимдерге өзендер мен ағыстардың, көлдер мен тоғандардың, батпақтар мен саздақтардың, теңіздер мен мұхиттардың есімдері жатады. Топонимиканың бір саласы ретінде гидронимика (немесе гидрономистика) барлық су қоймаларының есімдерін, олардың пайда болуын және мағынасын, сондай-ақ тарихтағы дамуын және таралуын зерттейді.
A hydronym (from ὕδρω, hydrō, "water" and ὄνομα, onoma, "name") is a type of toponym that designates a proper name of a body of water. Hydronyms include the proper names of rivers and streams, lakes and ponds, swamps and marshes, seas and oceans. As a subset of toponymy, a distinctive discipline of hydronymy (or hydronomastics) studies the proper names of all bodies of water, the origins and meanings of those names, and their development and transmission through history.
Тілдік құбылыстар
Көп жағдайда судың белгілі бір бөлігіне оның жағалауында тұратын әртүрлі халықтар бірнеше мүлдем әртүрлі атаулар береді. Мысалы, тибеттік және тай тілдеріндегі аттар – тибеттік және тай тілдерінде бір өзенге, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Меконгқа қатысты. (Тибеттік атауы басқа үш өзенге де қолданылады.) Әр түрлі тілдердегі гидронимдердің бәрі бірдей ортақ этимологияға ие болуы мүмкін. Мысалы, Дунай, Дон, Днестр, Днепр және Донец өзендерінің бәрінде "өзен" деген скифтік атау бар (қазіргі осетин тілінде don, "өзен, су"). Осыған ұқсас пікір бар: Израиль / Иордания аймағындағы Ярдэн, Яркон және Ярмук (әлде, бұрмалаумен, Яббок және / немесе Арнон) өзендерінде өзенге арналған мысырлық сөз бар (, Киелі кітапта транслитерацияланған). Топонимнің гидронимге айналуы да мүмкін: мысалы, Лиффи өзені өз атын өзі тұрған жазықтан алады, оны Лиффе немесе Өмір деп атайды; өзен бастапқыда Ан Руиртех деп аталды. Бір ерекше мысал - Кама өзені, ол бастапқыда Гранта деп аталды, бірақ Грантебридж қаласы Кембридж болған кезде өзеннің атауы топонимге сәйкес өзгерді. Тағы бір ерекше мысал - Сторт өзені, оның аты өзеннен емес, бишоптардың Стортфорд фордындағы қаладан алынған.
Тарихқа қатысты
Басқа топонимдермен салыстырғанда, гидронимдер лингвистикалық тұрғыдан өте консервативті, ал жаңа аймаққа көшіп келген адамдар көбінесе су айдынының бұрынғы атын өз тілінде қайта атаудың орнына сақтап қалады. Мысалы, Германиядағы Рейн өзені неміс есімімен емес, келт есімімен аталады. АҚШ-тағы Миссисипи өзенінің аты француз немесе ағылшын тілінде емес, анишинаабе тайпасының есімімен аталған. Ірі өзендердің атаулары кішкентай арналардың жергілікті атауларына қарағанда одан да консервативті болады. Сондықтан гидрономия бұрынғы мәдени байланыстарды, халықтардың қозғалысын, дін ауысуын немесе көне тілдерді қайта құруға пайдалы құрал болуы мүмкін. Мысалы, тарих профессоры Кеннет Х. Джексон ағылшын-саксон шапқыншылығының және британдық мәдениеттің қалдықтарының тарихын салыстыру үшін өзендердің атауларының үлгісін анықтады. Оның Британияның өзендер картасы аралды ағылшын қоныстануының үш негізгі аймағына бөлді: шығысқа қарай ағатын өзендердің аңғарлары, онда британдық атаулар ірі өзендермен ғана шектелген және саксон қоныстануы ерте және тығыз болды; таулы тізбек; және үшінші аймақ, ондағы британдық гидронимдер кішкентай арналарға да қолданылады.