Кіріспе

Микроорганизмдер тобының филумы, монофилеттік әрі қатарлысы.

Апузоозалар – флагеллиялы эукариоттардың парафилеттік филумы. Олардың мөлшері көбінесе 5–20 мкм шамасында болады және топырақ пен су ортасында кездеседі, онда олар бактериялармен қоректенеді. Олар жасушаның дорсальды бетінің астындағы органикалық қабық немесе теканың болуына сәйкес топтастырылады. Атауы ежелгі грек тіліндегі «аяқсыз» (ἄπους) және «жануар» (ζῷον) сөздерінен шыққан. Бұл филум қазіргі уақытта Breviata және Apusomonadida топтарын қамтиды деп анықталған. Дегенмен, қазіргі таңдағы көзқарас бойынша парафилетикалық болып саналады, ал Breviata көбірек базальды болып табылады. Опистоконттар апсусомонадидалардың туысқан тобы болып көрінеді. Мантамонадидаларды Апузоозаларға жатқызу ұсынылған. Анкиромонадидалар Varisulca, Planomonadida болып көрінеді, бұл оларды Amoebozoa-дан базальдырақ немесе базальды емес етеді. Кейбір жіктеу жүйелері Hemimastigida-ны Апузоозаға жатқызса да, 2018 жылғы зерттеулер гемимастиготтардың (de/Hemimastix/Spironemidae) өздерінің жоғары санаттағы патшалығы екенін көрсетті.

Сипаттамалары

Апусомонадтардың жасушаның алдыңғы бөлігіне жақын орналасқан екі қамшысы тік бұрышпен бекітілген. Олар сырғанау арқылы қозғалады, бір қамшы жанынан созылып, екіншісі алға бағытталған күйде. Митохондрияның пішіні әртүрлі топтарда өзгеше болады. Апусомонадтарда түтікшелі, анкиромонадтарда жалпақ, ал гемимастигидтерде бұрыс немесе қапшақты кристалар кездеседі. Бұл ерекшелік алғашқыда туыстық байланыстың жақсы көрсеткіші деп есептелді, бірақ қазір оның тіпті жақын туыстардың арасында да өзгеріп отыратыны белгілі болды.

Эволюция

Қазіргі таңда анықталғандай, Апузооя – екі класс кіретін парафилетикалық топ: Текомонадея (апусомонадлы жұтылмалылар) және Бревиатея (қысқа амебалар), олардың әрқайсысы монофилетикалық және Опистоконта супертобына жақын туыс топтар. Бұл үш клад бірге ірі Obazoa кладының құрамына кіреді, ал ол өз кезегінде Amoebozoa супертобына жақын туыс топ болып табылады.