Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Музыкалық аспаптың түрі
Type of musical instrument
Гемшорн – окариналар отбасысына жататын, тарихи тұрғыдан камус, ешкі немесе басқа қолайлы жануардың мүйізінен жасалған аспап. Гемшорн атауы неміс тілінен келген, онда "Gemshorn" дегені "камус мүйізі" дегенді білдіреді. Этимолог Франческо Пероно Каччафоконың сөзіне сәйкес, бұл форманың тарихқа дейінгі дәуірде пайда болған болуы мүмкін және протогерман тілінен *gămĭtă χŭrnă n < индоевропалық *gʱŏm ĭdó ḱrhₐ nŏ m (немесе *gʱŏm ĭdó ḱrhₐ nŏ m > Gämshorn сөзі шыққан, бұл "ерекше" желді аспапты, құйрықты жануарлардың мүйіздерін пайдаланып жасалған және аңшылық мүйізінен немесе сигнал беруге арналған мүйізден өзгеше екенін көрсетеді.
The gemshorn is an instrument of the ocarina family that was historically made from the horn of a chamois, goat, or other suitable animal. The gemshorn receives its name from the German language, in which Gemshorn means a "chamois horn". According to Etymologist Francesco Perono Cacciafoco, the form could have prehistoric origins and come from Proto Germanic *gămĭtă χŭrnă n < Indo European *gʱŏm ĭdó ḱrhₐ nŏ m (or *gʱŏm ĭdó ḱrhₐ nŏ m > Gämshorn, indicating a "'specific' wind instrument, crafted by using the horns of ungulated animals and different from a hunting horn or a signaling horn".
Тарих
15 ғасырда жұлдызшалар қолданысқа түсті. Италияда, Венгрияда және Германияда олардың мысалдары табылған, соның ішінде кем дегенде 1450 жылға жататын саздан жасалған толық сақталған бір аспап, ол сол кезде салынған үйдің негізінің астынан қазылып алынған. Бұл аспап "Шотландияның шағымдануында" "ане gatehorn" (ешкі мүйізі) деп еске алынады. Олар негізінен малшылардың аспабы болғандықтан, 16 ғасырдың ортасынан кейін кеңінен танылмады. 19 және 20 ғасырларда ежелгі музыкаға қызығушылықтың артуымен оларға қайта назар аударылды. Гораций Фицпатрик флейтаның саусақпен ойнау әдісін қабылдап, оларды түрлі топтамаларда шығаратын жұлдызшаның бір түрін жасады, ол 1960 жылдардан бері үлкен танымаллыққа ие болды. Кейбір шеберлер ұсынатын тағы бір нұсқа – ағаштан жасалған жұлдызшалар.
The gemshorn was used in the 15th century. Examples have been unearthed in Italy, in Hungary and in Germany, including one intact instrument made of clay which dates at least to 1450, as it was found buried beneath the foundation of a house built at that time. There is also mention of this instrument in "The Complaynt of Scotlande" as "ane gatehorn"(goat horn). They were primarily a pastoral instrument and were not widely known after the mid to late 16th century. With resurgent interest in early music in the 19th and 20th centuries, they have received new attention. Horace Fitzpatrick developed a form of gemshorn which adopted the fingering method of recorders and produced them in consort families, which have proven very popular since the 1960s. Another alternative, offered by some makers, is wooden gemshorns.
Ойнау және дыбыс
XVI ғасырдағы суреттерде тек бірнеше дыбыс тесігі және өте шектеулі диапазонға ие аспап бейнеленген. Жоғарыда айтылған, XV ғасырдағы үйдің астынан табылған, сақталған топырақтан жасалған гемсхорн бір октавалық хроматикалық диапазонға ие болған. Көбінесе қазіргі заманғы шеберлер оларды барокко флейтасының саусақ қою жүйесімен жасауды қалайды. Гемсхорнның дыбысы басқа флейталарға ұқсас, бірақ окарина сияқты гармониялық обертонға ие емес.
16th century illustrations show an instrument which had only a few tone holes, and a very limited range. The intact clay gemshorn, mentioned above, which was found beneath a 15th century house, had a chromatic range of one octave. Modern makers have often chosen to build them using the Baroque recorder fingering. The sound of the gemshorn is like that of other flutes, but with an ocarina like lack of harmonic overtones.
Органды тоқтату
Бұл аспап үлгісімен жасалған gemshorn тоқталысы бар. Оның құбырлары конус пішіндес, ауа кең жағынан кіреді, тіпті нағыз gemshorn-дағыдай. Орган құбырларын классификациялау бойынша, ол флейта мен струнаның гибриді болып есептеледі.
There is a gemshorn organ stop, modeled after this instrument. Its pipes are conical, with the wind going in at the wide end, as in the actual gemshorn. In organ pipe classification it is a flute/string hybrid.