Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Конус дистрофиясы – орталық және түсті көруге жауапты фоторецепторлар – конус жасушаларының жоғалуымен сипатталатын генетикалық көз ауруы.
A cone dystrophy is an inherited ocular disorder characterized by the loss of cone cells, the photoreceptors responsible for both central and color vision.
Презентация
Конус дистрофиясының ең көп кездесетін белгілері – көру қабілетінің төмендеуі (көріну шамасы он жасқа жуықтан алпыс жасқа дейін басталуы мүмкін), жарыққа сезімталдық және түс ажырату қабілетінің нашарлауы. Сондықтан, науқастар көбінесе кешкі мезгілде жақсы көреді. Көру өткірлігі көбінесе біртіндеп нашарлайды, бірақ 20/200 дейін жылдам нашарлауы мүмкін; кейін, ерекше жағдайларда, көру "бармақтарды санау" деңгейіне дейін төмендейді. HRR сериялы түсті тақталар арқылы түс ажырату қабілетін тексеру қызыл-жасыл және көк-сары тақталарда көптеген қателерді анықтайды.
The most common symptoms of cone dystrophy are vision loss (age of onset ranging from the late teens to the sixties), sensitivity to bright lights, and poor color vision. Therefore, patients see better at dusk. Visual acuity usually deteriorates gradually, but it can deteriorate rapidly to 20/200; later, in more severe cases, it drops to "counting fingers" vision. Color vision testing using color test plates (HRR series) reveals many errors on both red green and blue yellow plates.
Сабақ пен түйелердің дистрофиясы
Көздің жарыққа сезімтал жасушаларының дистрофиясы тағандарда да, немесе конус және тағандардың екеуінде де кездесуі мүмкін. Бардет-Бидл синдромының салыстырмалы түрде жиі кездесетін ерекшелігі ретінде, тағанша функциясының төмендеуі көбінесе конус дистрофиясына қарағанда ертерек немесе айқын байқалады. 17-хромосомадағы гуанилат циклаза 2D (геометриялық емес) генінің (GUCY2D) мутацияларынан кем дегенде бір түрі автосомалық доминантты конус-таған дистрофиясы туындайды. Көп таралған Конус-таған дистрофиясы синдромы мен өте сирек кездесетін Конус дистрофиясы арасында айырмашылық бар.
Dystrophy of the light sensing cells of the eye may also occur in the rods as well, or in both the cones and the rods. A type of rod cone dystrophy—where rod function decline is typically earlier or more pronounced than cone dystrophy—has been identified as a relatively common characteristic of Bardet–Biedl Syndrome. At least one type of autosomal dominant cone rod dystrophy is caused by mutations in the guanylate cyclase 2D (not geometrical) gene (GUCY2D) on chromosome 17. There is a difference between the much more prevalent syndrome Cone Rod Dystrophy and the extremely rare Cone Dystrophy.
Механизм
Конус дистрофиясының патогенезі әлі толыққанды зерттелмеген. Бұл дистрофия біріншілік сипатта болып көрінеді, себебі офтальмоскопиялық өзгерістер көрінбей тұрып, конус функциясының субъективті және объективті бұзылыстары анықталады. Дегенмен, торлы қабықтың пигменттік эпителиі (RPE) жылдам процеске қатысып, негізінен макуланы зақымдайтын торлы қабықтың дистрофиясына алып келеді. Мұндай науқастың бір көзінің гистологиялық тексеруі нәтижесінде, конус пен таяқшалардың сыртқы ядролық қабаты толығымен жойылғаны, ал RPE-де айқын пигменттік өзгерістер байқалды. Сонымен қатар, уақытша диск атрофиясы да анықталды.
The pathogenesis of cone dystrophy has yet to be elucidated. It appears that the dystrophy is primary, since subjective and objective abnormalities of cone function are found before ophthalmoscopic changes can be seen. However, the retinal pigment epithelium (RPE) rapidly becomes involved, leading to a retinal dystrophy primarily involving the macula. The histological examination of the eyes of one such patient showed that the outer nuclear layer of cones and rods had disappeared completely, whereas the RPE showed pronounced pigment changes. There was also atrophy of the temporal disc.
Диагностика
Офтальмоскопия арқылы fundus тексеруі конус дистрофиясының бастапқы кезеңінде көбінесе қалыпты болып табылады, ал анық макулярлық өзгерістер көру қабілетінің жоғалғаннан кейін ғана пайда болады. Флюоресцеин ангиографиясы (ФА) конус дистрофиясы күдікті пациенттерді тексеруде пайдалы қосымша құрал болып табылады, себебі ол офтальмоскоппен көруге мүмкін емес, ретинадағы ерте өзгерістерді анықтауы мүмкін. Мысалы, ФА гиперфлуоресценция аймақтарын көрсете алады, бұл РПЭ (торлы пигменттік эпителий) өз тұтастығының бір бөлігін жоғалтқанын көрсетеді, соның салдарынан хороидтан шығатын флуоресценция көбірек көрінеді. Мұндай ерте өзгерістер офтальмоскопиялық тексеру кезінде көбінесе анықталмайды. Офтальмоскопиялық тексеруде көрінетін макулярлық зақымданудың ең көп кездесетін түрі – «түйеқұмырсқаның көзі» сияқты болып келеді және орталық қараңғы аймақты қоршап тұрған атрофиялық пигмент эпителийінен тұратын, донат тәрізді аймақтан тұрады. Конус дистрофиясының сирек кездесетін түрінде макуляр аймақта дақ пигменттерімен бірге артқы полюстің диффузды атрофиясы байқалады. Сирек жағдайларда, науқастардың бастапқы кезеңінде хориокапилларис пен ірі хороидтық тамырлардың атрофиясы байқалуы мүмкін. Осы пациенттерді тексеруде флюоресцеин ангиографиясын қосу маңызды, өйткені ол осы ерекше офтальмоскопиялық белгілердің көпшілігін анықтауға көмектеседі. Торлы қабықтың өзгерістерімен қатар, оптикалық диск ақшыл түске боянуы жиі байқалады. Күтілгендей, конус дистрофиясының көру өрісін тексеру орталық скотоманы көрсетеді. Типикалық «түйеқұмырсқаның көзі» белгілері бар жағдайларда көбінесе орталық аймақ сақталады. Fundus өзгерістерінің кең спектрі және диагнозды ерте сатысында қоюдың қиындығына байланысты электроретинография (ЭРГ) диагноз қою үшін ең сенімді тест болып табылады. ЭРГ-де конус функциясының бұзылуы жақсы жарықтандырылған бөлмеде (фотопиялық ЭРГ) бір реттік жарық және жыпылықтау жауабының төмендеуімен анықталады. Конус дистрофиясында таяқша функциясының салыстырмалы сақталуы қараңғыда жүргізілген ЭРГ (скотопиялық ЭРГ) арқылы дәлелденеді. Ауыр немесе ұзаққа созылған жағдайларда дистрофия таяқшалардың үлкен бөлігіне таралады, нәтижесінде скотопиялық жазбалар төмендейді. Конус дистрофиясы тұқым қуалайтындықтан және аурудың бастапқы кезеңінде симптомсыз болуы мүмкін болғандықтан, ERG отбасылық анамнезі оң болған пациенттерді ерте диагностикалауда құнды құрал болып табылады. Конус дистрофиясы көбінесе спорадикалық түрде дамиды. Тұқым қуалайтын түрлері көбінесе аутосомдық-доминантты болып келеді, сонымен қатар аутосомдық-рецессивті және Х-хромосомалық тұқым қуалаушылық жағдайлары да кездеседі. Дифференциалдық диагноз кезінде басқа макулярлық дистрофиялар және тұқым қуалайтын оптикалық атрофиялар да ескерілуі керек. Флюоресценттік ангиография, ЭРГ және түс көру сынақтары диагнозды ерте сатысында қоюға көмектесетін маңызды құралдар болып табылады.
The fundus exam via ophthalmoscopy is essentially normal early on in cone dystrophy, and definite macular changes usually occur well after visual loss. Fluorescein angiography (FA) is a useful adjunct in the workup of someone suspected to have cone dystrophy, as it may detect early changes in the retina that are too subtle to be seen by ophthalmoscope. For example, FA may reveal areas of hyperfluorescence, indicating that the RPE has lost some of its integrity, allowing the underlying fluorescence from the choroid to be more visible. These early changes are usually not detected during the ophthalmoscopic exam. The most common type of macular lesion seen during ophthalmoscopic examination has a bull's eye appearance and consists of a doughnut like zone of atrophic pigment epithelium surrounding a central darker area. In another, less frequent form of cone dystrophy there is rather diffuse atrophy of the posterior pole with spotty pigment clumping in the macular area. Rarely, atrophy of the choriocapillaris and larger choroidal vessels is seen in patients at an early stage. The inclusion of fluorescein angiography in the workup of these patients is important since it can help detect many of these characteristic ophthalmoscopic features. In addition to the retinal findings, temporal pallor of the optic disc is commonly observed. As expected, visual field testing in cone dystrophy usually reveals a central scotoma. In cases with the typical bull's eye appearance, there is often relative central sparing. Because of the wide spectrum of fundus changes and the difficulty in making the diagnosis in the early stages, electroretinography (ERG) remains the best test for making the diagnosis. Abnormal cone function on the ERG is indicated by a reduced single flash and flicker response when the test is carried out in a well lit room (photopic ERG). The relative sparing of rod function in cone dystrophy is evidenced by a normal scotopic ERG, i. e. when the test is carried out in the dark. In more severe or longer standing cases, the dystrophy involves a greater proportion of rods with resultant subnormal scotopic records. Since cone dystrophy is hereditary and can be asymptomatic early on in the disease process, ERG is an invaluable tool in the early diagnosis of patients with positive family histories. Cone dystrophy in general usually occurs sporadically. Hereditary forms are usually autosomal dominant, and instances of autosomal recessive and X linked inheritance also occur. In the differential diagnosis, other macular dystrophies as well as the hereditary optic atrophies must be considered. Fluorescent angiography, ERG, and color vision tests are important tools to help facilitate diagnosis in early stages.
Емдеу
Конус дистрофиясын емдеу жолы табылмағанмен, кейбір қосымшалар аурудың прогрессиясын баяулатуға көмектесуі мүмкін. Бета-каротиноидтар, лютеин және зеаксантин жасқа байланысты макулярлық дегенерация (ЖБД) қаупін азайтатыны дәлелденген, демек конус дистрофиясы бар адамдарға да ұқсас пайда әкелуі мүмкін. Омега-3 май қышқылдарын (докозагексаеной қышқылы және эйкозапентаеной қышқылы) тұтыну ерте сатыдағы ЖБД прогрессиясын азайтумен байланысты, ал төмен гликемиялық индексті тағамдармен бірге қолданғанда, ЖБД-нің кеңірдеген сатыдағы прогрессиясын да баяулатуға мүмкіндік береді, соның салдарынан конус дистрофиясының прогрессиясын ұзарта алады. Dunaliella salina теңіз балдырынан алынған 9 cis бета-каротин, кейбір науқастардың денесіне сіңіріліп, көру қабілетін бірнеше жағынан жақсартқан – әсіресе түнгі көру, көру өрісі және торлы қабаттағы электрлік белсенділік.
Though there is no treatment for cone dystrophy, certain supplements may help in delaying the progression of the disease. The beta carotenoids, lutein and zeaxanthin, have been evidenced to reduce the risk of developing age related macular degeneration (AMD), and may therefore provide similar benefits to people with cone dystrophy. Consuming omega 3 fatty acids (docosahexaenoic acid and eicosapentaenoic acid) has been correlated with a reduced progression of early AMD, and in conjunction with low glycemic index foods, with reduced progression of advanced AMD, and may therefore delay the progression of cone dystrophy. 9 cis beta carotene, a version of β carotene extracted from the marine algae Dunaliella salina was shown to be absorbed by some of the patients, allowing their vision to improve in several areas – specifically night vision, field of vision and electrical activity in the retina.