Кіріспе
Сингапурдағы Форт-Кэннинг төбесі, бұрынғы Үкіметтік төбе, Сингапур төбесі және Букит Ларанган (малай тілінде «тыйым салынған төбе») немесе жай ғана Форт-Кэннинг деп белгілі, Сингапурдың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі, Сингапурдың орталық бизнес ауданын құрайтын Орталық аймақтағы маңызды төбе. Бұл төбе қаланың әкімшілік орталығына жақын орналасқандықтан, ел тарихымен тығыз байланысты, ұзақ тарихқа ие. Сонымен қатар, ол көрмелер, концерттер мен ашық ауада демалыс үшін танымал орын болып табылады.
Fort Canning Hill, formerly Government Hill, Singapore Hill and Bukit Larangan (Forbidden Hill in Malay), or simply known as Fort Canning, is a prominent hill, about high, in the southeast portion of Singapore, within the Central Area that forms Singapore's central business district. The hill has a long history intertwined with that of the country due to its location as the highest elevation within walking distance to the city's civic district, within the Downtown Core. It is also a popular location for exhibitions, concerts and outdoor recreation.
Этимология
Ол Үндістанның бірінші вице-королі Чарльз Джон Каннингтің құрметіне аталған. Малайлар бұл төбені ежелден-ақ Букит Ларанган немесе Тыйым салынған төбе деп атаған. Бұл – ежелгі Сингапур патшаларының жерленген жері және оны арбаған деп саналғандықтан. Бұрын төбеде сарай тұрған деген пікір де бар. 14 ғасырда таудағы қонысты Юань әулеті саяхатшысы Ван Дайюань Бан Цзу (малай панкурынан) деп атаған. Кейін Сэр Стэмфорд Раффлс өзінің резиденциясын сонда салды, оны басқа резиденттер мен губернаторлар да қолданды. Ол 1861 жылы әскери форт салынған кезде Форт Каннинг деп аталмайынша, Үкімет төбесі ретінде танымал болды. 1330 жылы қытайлық саяхатшы Ван Дайюань Сингапур аралына барып, оны Данмакси (Темасек) деп атады. Ван өзінің "Даойи Жилуэ" еңбегінде Темасектің екі бөлек елді мекенін сипаттады: Лонг Я Мен және Бан Зу. Бан Зу Лонг Я Меннің артындағы төбеде орналасқан, ол қазіргі Форт-Кэннинг төбесі деп саналады. Лонг Я Мен тұрғындары пираттық әрекеттерге бейім деп сипатталғаннан айырмашылығы, Бан Зу тұрғындары адал деп сипатталды. Халық "шаштарын қысқа қырып, алтыннан жасалған атласпен өрмеленген шапандарын киіп", қызыл түсті киім киіп, басшылары болды. Форт-Кэннинг төбесінің маңыздылығының дәлелі табылды; 1928 жылы 14-ғасырдың ортасына жататын алтын әшекейлер қоры жұмысшылар Форт-Кэннинг су қоймасын қазып жатқан кезде табылды. 1984 жылы басталған археологиялық қазбалар барысында 14 ғасырдан бастап шыны және алтын жасау шеберханалары, сондай-ақ шыңның маңында діни немесе рәсімдік аймақ бар екендігі туралы дәлелдер табылды. Тарихи дереккөздер сондай-ақ 14 ғасырдың аяғында Сингапурға Маджапахит немесе сиамдықтар шабуыл жасады, оның билеушісі Парамесвара Мелакаға көшіп, Мелака сұлтандығын құрды. Археологиялық деректерге сүйенсек, Форт-Кэннингтегі қоныс осы уақытта тасталды, дегенмен Сингапурда кішкентай сауда қонысы кейін біраз уақыт бойы жалғасты. Форт-Кэннинг төбесіндегі қоныстың қираған жерлері әлі де 19 ғасырдың басында көрініп, резидент Джон Кроуфурдтың суреттеуі бойынша, ол ежелгі жеміс бағының қираған жерлерін, қыш құмырасы сынықтарын және қытай монеталарын тапты. Кроуфурд таудың басына жақын жерде ғибадатхана болған болуы мүмкін 12 метрлік шаршы террасаның қираған жерлерін сипаттады, ал таудың солтүстік беткейінде Малай патшасы Искандар Шахтың қабірлері деп аталған басқа бір терраса бар, бірақ онда жерлеудің дәлелі жоқ. Бан Зу – бұл малай сөзінің транскрипциясы, панкур деген сөз бұлақ немесе ағыс деген мағынаны білдіреді. Бұрын төбенің батыс жағында панкур қалама немесе "тыйым салынған бұлақ" деп аталатын бұлақ болған, онда билеушінің үйіндегі әйелдер ежелгі заманда жуылған. XIX ғасырдың басында Сингапурдың бойындағы өзен портқа тоқтаған барлық кемелерге таза ауыз суды қамтамасыз ету үшін пайдаланылды.
Ерте колониялық кезең
1819 жылдың 6 ақпанында Теменггонг Абдул Рахман мен Сұлтан Хусейн Шах Стамфорд Раффлзбен Сингапур шартына қол қойды. Майор Уильям Фаркуар бірнеше малакк малайларымен бірге Букит Ларангаға көтерілді. Фаркуар алғашқы қаруды орнатып, Сингапурдың британдық поселенің туғанын белгілеу үшін төбе басына Юнион Джек көтеруге арналған бағана тікті. Раффлс Фаркуарды сол күні Сингапурдың бірінші резиденты және коменданты етіп тағайындады. Келесі күні кетер алдында Раффлс Фаркуарға жаңа британдық поселені басқару жөніндегі нұсқаулар жинағын қалдырды. Бұл төбе кейін Сингапур төбесі деп аталды. Раффлс сол кезде әлі Бенкуленде болғандықтан, Джордж Драмгольд Кольман оның төрт ай бойы оралуын күтті, ал осы уақытта Раффлс үшін оның резиденциясы ретінде пайдалануға арналған резиденция үйін жобалады. 1822 жылдың қазан айында оралғаннан кейін Кольманның дизайнына риза болған Раффлс үйді бекітті, оның құрылысы 1822 жылдың қарашасында Сингапур төбесінде басталды және 1823 жылдың қаңтарында аяқталды. Бұл 100 футтан 50 футқа дейінгі өлшемдері бар ағаштан жасалған, шатыры бар үй болды. Онда алдыңғы және артқы жағында верандалары бар екі параллель зал және ұйықтайтын бөлмелер ретінде қызмет ететін екі төртбұрышты қанат болды. 1822 жылы Раффлс Сингапурдың алғашқы ботаникалық бағын да құрды. 48 акр жер тәжірибелік егін өсіруге бөлінді, бірақ тәжірибе сәтсіз аяқталып, бақ 1829 жылы тасталды. Раффлстың бұрынғы резиденциясы 1824 жылдың маусымында Кольманмен кірпіш және плиткалармен кеңейтіліп, қайта жобаланды. Бұл қаржыны Сингапурдың басқа резидентері мен губернаторлары Үкімет үйі ретінде пайдалану үшін 2-ші резидент Джон Кроуфурд ұсынды. Осылайша, бұл жер Үкімет төбесі деп аталды. 1824 жылдың 2 тамызында Теменггонг Абдул Рахман, Сұлтан Хусейн және Джон Кроуфурд төбеде Достық және одақ шартына қол қойды. Малайлар бұл төбені Уильям Фаркуар көтерген Юнион Джек туынан кейін Букит Бендера (малай тілінде Ту төбесі) деп те атады, ал кейіннен 1836 жылдан 1848 жылға дейін губернатор болған Сэр Сэмюэл Джордж Бонхамның есімімен Букит Туан Бонхам (малай тілінде Сэр Бонхам төбесі) деп атады. Бұл төбеде ертедегі еуропалықтардың жерленген орны ретінде қызмет еткен христиан зираты болды. Бірінші христиан зираты 1822 жылға дейін пайдаланылды және 3 жерлеу болды, ол Раффлс үйіне жақын орналасқан. Екінші зират Форт-Кэннинг төбесінің беткейінде орналасқан, ол 1834 жылы кеңейтіліп, киеленді. Оны қоршау үшін 1846 жылы капитан Чарльз Эдвард Фабер салған кірпіш қабырға мен готикалық қақпа салынды. Бұл жерде екі классикалық ескерткіш және кірпіш қабырғалар бойына қойылған бірнеше ескерткіштер сақталды. Зират 1865 жылға дейін пайдаланыла берді, содан кейін ол толық деп жарияланып, жабылды. Осы кезде жерленгендердің үштен бірі қытайлық христиандар болды. Кейіннен офицерлердің пәтерлері мен теңізге қарап тұрған жеті 68 фунтты тасымалдайтын платформалар салынды. 1867 жылы 8 дюймдік 8 ұңғылы және 13 ұңғылы екі ұңғылы зеңбіректер қосылды. 1942 жылдың 15 ақпанында генерал-лейтенант Артур Эрнест Персиваль Сингапурды осы жерде жапондықтарға тапсырды. Жапондықтар 1945 жылы британдық армия бақылауға алғанға дейін жер астындағы және жер үстіндегі ғимараттарды әскери мақсаттар үшін пайдаланды. Алайда, жер астындағы бункер тасталды, бірақ ол 1992 жылдың 31 қаңтарында туристік орталық ретінде қайта ашылды және қазір "The Battle Box" деп аталады. Арал өзін-өзі анықтауға бет бұрғанда, британдықтар 1963 жылы фортты Сингапур әскеріне тапсырды, ол 1966 жылдың желтоқсанына дейін 4-ші Малайзиялық жаяу әскер бригадасының штабы болды, содан кейін ол Сингапур қарулы күштеріне берілді. SAF 1970 жылдың 13 ақпанында ресми түрде ашылған Сингапур командалық және штаб колледжін салған.
Форт-Кэннинг су қоймасы
Форт-Кеннинг сервистік су қоймасының құрылысы 1927 жылы басталып, 1929 жылы аяқталды. Ол бұрынғы форттың бұзылған казармасы мен парад алаңының орнында, төбеде салынған. 1928 жылы су қоймасын қазу кезінде 14-ші ғасырдың ортасына жататын яван стиліндегі алтын әшекейлердің жиынтығы табылды. Су қоймасы жабық және кіруге рұқсат шектеулі.
Ван Клеф аквариумы
Ван Клиф аквариумы алғаш рет 1955 жылы Форт-Кэннинг төбесінің етегінде, "Ривер Вэлли" жолына қарап орналасқан "Король Георгий V мерейтойлық паркі" деп аталған жерде салынды. Аквариум Оңтүстік-Шығыс Азиядағы осындай алғашқы аквариум болды және ашылғаннан кейін үш ай ішінде 150 000-нан астам, ал 1970 жылдары жылына шамамен 400 000 келушіні қабылдады. Дегенмен, 1980 жылдары жаңа көңіл көтеру орындарының пайда болуынан бәсекелестік күшейіп, келушілер саны азайды, нәтижесінде 1991 жылдың 31 мамырында жабылды. Осы орында қызметін қайта жаңғыртуға бірнеше әрекет жасалды, бірақ ешқайсысы сәтті болмады. Соңында 1996 жылы жабылып, ғимарат 1998 жылы бұзылды.
Ұлттық театр
Халық театры деп белгілі болған Ұлттық театр кейін Ван Клеф аквариумының жанында, төбенің батыс беткейінде және Клемансо даңғылына жақын жерде салынды. Театр 1963 жылғы 8 тамызда ресми түрде ашылып, бір кезде түрлі халықаралық өнерлерімдер, университеттердің бітіру кештері және Ұлттық күн митингілерінің өтетін орны болды. 1986 жылғы тамызда Клемансо даңғылы бойындағы Орталық экспресс жолының құрылысына орын беру үшін бұл театр бұзылды.
Форт-Кэннинг саябағы
Бұл аудан 1972 жылы бұрынғы британдық қарулы күштер пайдаланған жер, Георг V патшаның мерейтойлық паркімен біріктірілген кезде Орталық парк деп аталды. 1981 жылдың 1 қарашасында Ли Куан Ю паркті Форт Каннинг паркі деп атады және оны тарихи парке айналдырды. Парк сонымен қатар Сингапурдың орталық қалалық айманы үшін маңызды жасыл кеңістік қызметін атқарады. Тарихи ескерткіштердің, жасыл желектердің және кең алаңдардың ерекше үйлесімі Форт Каннингті мәдени және өнерлік іс-шаралардың орталығына айналдырды. Мұнда түрлі ашық ауадағы шаралар, театрлық фестивальдар, мысалы, SRT-нің «Шекспир паркте», өнер фестивальдары, жұлдызды кинотеатрлар және жұлдыздар астындағы балет қойылымдары жиі өткізіледі. 1998 жылдан 2007 жылға дейін Сингапурдың ең ірі музыка фестивалі болған WOMAD парктің шаралар күнтізбесінде тұрақты түрде болды. Форт Каннинг туннелі төбенің астынан өтеді. Форт Каннинг паркі 2019 жылы Сингапурдың құрылғанына 200 жыл толуына арналған екі жүз жылдық көрмені өткізу орыны ретінде белгіленді. Аймақтың мұрасын қалпына келтіру үшін үш тарихи бақ қайта жаңартылады: Корольдік бақ, Бірінші ботаникалық бақ және Юбилейлік парк. Парктің жақсартуларының ішінде Форт Каннинг орталығындағы жаңа мұра мұражайы, ежелгі бұлақтың көшірмесі және қолжетімділіктің жақсаруы бар. Юбилейлік парк табиғат тақырыбындағы ойын алаңы және төбенің контурларын бойлайтын сырғанаты бар балаларға ең қолайлы парк болады. Юбилейлік парк 2019 жылдың маусым айында ашылды.