Кіріспе

АҚШ Коннектикут штатының ресми мемлекеттік эмблемасы

Коннектикут штатының Ұлы мөрі 1784 жылдың мамыр айынан бері Коннектикут штатының гербі болып табылады. Онда үш жүзімді қызылша және латын тіліндегі «Qui Transtulit Sustinet» (ағылшын тілінде: «Көшірген сақтайды») деген ұран жазылған лента бейнеленген, ал шекарасында «SIGILLUM REIPUBLICÆ CONNECTICUTENSIS» (ағылшын тілінде: «Коннектикут штатының мөрі») жазылған.

Тарих

Коннектикут штатының алғашқы мөрін 1639 жылы Англиядан полковник Джордж Фенвик әкелді. Бұл Сейбрук колониясының мөрі болды және 1644 жылы Сейбрук нүктесіндегі жер мен бекініс полковник Фенвиктен сатып алынған кезде Коннектикут колониясына тапсырылды. Мөр сол кезден бастап Бас сот (Жалпы ассамблея) тарапынан қолданылды, бірақ мөрді кім сақтағандығы туралы нақты мәлімет жоқ. 1662 жылдың 9 қазанында ассамблея мөрді колония хатшысы сақтайтынын және қажет болған жағдайларда колония мөрі ретінде қолданатынын ресми түрде жариялады. Мөр 1687 жылдың қазанына дейін колония мөрі болып қалды, содан кейін сэр Эдмунд Андрос колония үкіметін бақылауға алып, мөр жоғалып кетті. 1711 жылдың 25 қазанында губернатор мен Кеңес (ассамблеяның жоғарғы палатасы) отырысында «осы колонияның мөрінің жаңа мөр басылып, кесілуі және вафлилерге мөр басуға жарамды болуы, сондай-ақ осы мақсат үшін қажетті құралдармен бірге баспахана құрылуы керек, мүмкіндігінше тезірек, осы колонияның қаражаты есебінен, хатшы кеңсесінде сақталуы тиіс» деп шешім қабылданды. Жаңа мөр бұрынғыдан кем безендірілген, бірақ көлемі мен пішіні алғашқы мөрге қарағанда ірі және сопақша болды. Девиздің сөздері өзгеріссіз қалды, бірақ жүзім шоғырларының саны үшке дейін азайтылды және мөрдің жиегіне «Sigillum Coloniae Connecticutensis» («Коннектикут колониясының мөрі») деген жазу қосылды. Үш жүзім шоғыры Нью-Хейвен, Сейбрук және Коннектикут колониялары сияқты үш колонияны бейнелеу үшін пайдаланылған болуы мүмкін. Революциялық соғыс аяқталғаннан кейін колония мөріндегі жазу енді сәйкес келмейтін болды. Сондықтан 1784 жылдың мамыр айында Бас ассамблея хатшыға жазуды «SIGILL. REIP. CONNECTICUTENSIS.» деп өзгертуді тапсырды. Алайда мөрдің жаңа нұсқасы дайындалғанда, жазуда «SIGILLUM REIPUBLICÆ CONNECTICUTENSIS» («Коннектикут Республикасының мөрі») деген сөздер келтірілді. Мемлекеттік мөрдің ресми түріне кейіннен ешқандай өзгеріс енгізілген жоқ. 1931 жылы Бас ассамблея мемлекеттік мөрдің барлық бейнелері сол жылғы Заң актілерінің 54-тарауындағы сипаттамаға сәйкес болуын міндеттеді. Бұл заң мемлекеттік хатшының рұқсатысыз немесе басшылығымен мөрді қайта жасауға тыйым салды. Ол елу штаттың ішіндегі жалғыз дөңгелек емес мемлекеттік мөр және аралдық аумақтар ескерілгенде Гуам мөрімен бірге екіншісі болып табылады.

Девизі

Qui transtulit sustinet (латынша "Ол көшірген сақтайды"; "Ол көшірген әлі де сақтайды"; немесе "[Ол] көшірген сақтауды жалғастырады") – Коннектикут штатының ресми ұраны, жүзімді қызылшаның астындағы көк лентада бейнеленген. Бұл ұран Коннектикут штатының SustiNet бағдарламасына штат тұрғындарына денсаулық сақтау қызметтерін ұсыну үшін ат қойылған.

Девизінің тарихы

Қазіргі девиз 1639 жылғы нұсқадан сәл өзгеше (мысалы, Sustinet qui transtulit). Ол 1639 жылы колонияларда алғаш рет Англиядан полковник Джордж Фенвик әкелген мөрде пайда болды. Бұл ұранның мағынасы 1775 жылғы 23 сәуірде Коннектикут штатының Уэтерсфилд қаласында мөр басылған хатта түсіндірілді: "Біздің штандарттарымыз бен барабандарымызда колонияның гербі және айналасына алтын әріптермен жазылған Qui Transtulit Sustinet ұраны бар, біз оны былай түсіндіреміз: Бізді осы жерге қоныстандырған Құдай, бізді де қолдайды". 1889 жылы Штат кітапханашысы Чарльз Дж. Ходли "Коннектикут штатының мөрі" атты мақала жариялады, онда 80-ші псалмның мүмкін болатын бастауы ретінде көрсетілген. Мақалада былай делінген: "Мемлекеттік мөрдегі жүзім шоғырлары колонияны бейнелейді, олар осы далаға әкелініп отырғызылды. 80-ші псалмда: «Сен Мысырдан жүзім бұтағын әкелдің, басқа халықтарды қудың және оны отырғыздың» делінген – латын тілінде: «Vineam de Aegypto transtulisti, ejicisti gentes et plantasti eam»; ал ұран жүзім бұтағын әкелген Ол, оны күтіп бағалайды деген сенімімізді білдіреді – Qui transtulit sustinet".

Жүзім бұталары

Жүзім бұталары ертедегі қалаларды немесе ертедегі жеке колонияларды көрсетеді деп айтылады. Коннектикут штатының Ұлы мөрінің 19 ғасырғы кейбір нұсқаларында бірнеше жүзім бұтасы бейнеленген. Бүгінде ең дұрыс жауап – жүзім бұталары Коннектикуттың үш бастапқы колониясын: (Хартфорд), Квиннипиак (Нью-Хейвен) және Сейбрукты бейнелейтін болса керек, алайда ол Коннектикут колониясының алғашқы үш қонысын – Виндзор, Хартфорд және Ветерсфилдті де көрсете алады, себебі Нью-Хейвен мен Сейбрук Коннектикутқа қосылуға ықыласты болмаған.

Губернатордың мөрі

Сонымен қатар Коннектикут губернаторының мөрі де бар. Штат мөрінен ерекшелігі, ол Коннектикут штатының қанаттанған елтаңбасын орталық бейне ретінде пайдаланады.