Кіріспе

Нанебахуаква (Наанибавикве Фиеро жазылуында, "Тік тұрған әйел" деген мағынаны білдіреді) немесе Кэтрин Банч – оджибва тайпасының өкілі және христиан миссионері.

Ерте өмір

1824 жылдың қыркүйек айының басында Кредит өзенінде, қазіргі Порт Кредит, Онтариода туған Нахне бах викуа Банч Сунего мен Мэри Поли Крейннің қызы еді. Оның әкесінің әкесі Осунего (Асанагу, "Қара сойылған"), Миссиссауга тайпасының басшысы, Құс руынан шыққан, ал анасының әкесі Отесуо болды. 1825 жылы Томас Мэдден пастор оны Кэтрин Банч деп шоқындырды, бірақ кейіннен құрметті христиан Чероки дініне өткен адамның құрметіне Кэтрин Браун деген есімді алды. Кэтрин ресми түрде өзінің ағасы, пастор Питер Джонс және оның ағылшын әйелі Элиза Филдпен бірге 1837 жылдан бастап 1839 жылы үйленгенге дейін Кредит Миссиясында өмір сүрді.

Англияға сапар

Елиза Джонс әпкесі 1837 жылы Кэтринді Англияға алып кетті, онда ол білімін одан әрі жетілдірді. Ал Питер, Кахкевакуонаби (Киелі қауырсын) деп белгілі, Кредит тайпасының басшысы, Виктория патшайымға өтініш және Вампум белбеуін табыс етті. Өтініште Mississauga тайпасының өз жерлеріне меншік құқығын ресімдеу және иеленуге ниетті екендігі білдірілді, себебі олар осылай ғана Кредит өзені бойындағы еуропалық қоныс салушылардың енуін тоқтатуға болатынын ойлады.

Бонд Хед пен Артурмен келіссөздер

Жоғарғы Канадада лейтенант-губернатор Фрэнсис Бонд Хед Оңтүстік Онтариода тұратын барлық тумаларды Манитулин аралына қоныстандыру жоспарын жасады. Бірақ Миссиссаугалар Манитулин аралының егіншілікке жарамсыз екенін білді, себебі ол көбінесе тас пен жартастардан тұрады, ал құнарлы топырақтың жетіспеуінен жануарлар, жемістер мен шөптер де сирек кездесетін. Олар бұл жоспарды өз құқықтарының тағы бір бұзушылығы деп қарады. Миссиссаугалар Кредит миссиясында өркендеген қауымдастық құрды, себебі оларға болашақ ұрпақтар үшін жерді сақтап қалу уәдесі берілген еді. Бонд Хедтің жоспарына жауап ретінде Миссиссауга тайпасы Кэтриннің інісі, сонымен қатар Миссиссаугалардың басшысы болған, пастор Питер Джонсты Ұлыбританияға жіберіп, Виктория патшайымына өз шағымдарын жеткізуді шешті. Колониялық хатшы лорд Гленелг канадалық тума халқының қиын жағдайына көңіл бөлді және Оның Әлдешеңіздігіне Кредит өзенінің Миссиссаугаларына меншік құжаттарын беруді ұсынды. Ал сол кезде еуропалық қоныс аударушылармен күресуге дайын болмаған лейтенант-губернатор Бонд Хед отставкаға кетті. Бірақ оның орнын баскан Джордж Артур да жақсырақ болған жоқ, 1840 жылы ол тума халқына "олар оларды сатады деп қорқып" құжат беруге қарсы екенін айтты. Бұған қоса, 1837 жылдан бері Үндістер ісі жөніндегі бас инспектор болған С. П. Джарвис 1845 жылы Багот комиссиясының тергеуі оның Миссиссаугалардың қаражатын жымқырғанын анықтағаннан кейін, қызметтен алынып, ұятқа қалды. Одан кейін Сауген және Наваш тайпалары Миссиссаугаларды Брюс түбегіне қоныстануға шақырды. Сауген халқының ауызша тарихы Сауген жеріне ешқашан "Наваш тайпасы" кірмегенін еске салады. Сауген халқының дәстүрлі жері Оңтүстік Онтарионың көп бөлігін қамтыды, қазіргі Оранжвиллден Тобермориге және Гранд Бенд/Годерихке дейін. 1860 жылдар шамасында кейбір адамдар Оуэн Саунд аймағынан Кейп-Крокерге көшірілді. Ауызша тарихқа сәйкес, Сауген өздерінің дәстүрлі жерлерінің Кейп-Крокердегі бөлігіне қоныстануға рұқсат берді. Сондай-ақ, Питер Джонстың ұрпақтары әлі де Саугенде тірі. Питер Джонс Сейбл өзенінің басшысы Кегедонсты дінге көндірді, ол христиандық есімін Питер Кегедонс Джонс деп өзгертті. Кегедонс Джонстың ұрпақтары әлі күнге дейін Навашта, бұрынғы Кейп-Крокерде тұрады. Бірақ Сейбл Риверде енді тума халқының қауымдастығы жоқ.

Үнді істеріне қатысты қақтығыс

Қайтып келгенде олар жерлері тапсырылғанын, жерлері бөлініп, аукционға сатылғанын көрді. Катерина мен Уильям Үнді істері жөніндегі басқарушы Р. Т. Пеннефедрге 1852 және 1857 жылдар аралығында Катеринаға тиіс аннуитеттердің үлесін беруді сұрады. Сондай-ақ, олар үйлеріне, амбарына және тұраққа жұмсаған ақшаларын қайтаруды талап етті, олар да қатысуға болмағандықтан тапсырылған еді. Екатерина еуропалық қоныс аударушылармен бірге саудаға қатысты. Ол Уильям және өзі үшін 34, 35 және 36-шы лоттарға, ал ұлы Жозеф үшін 31-ші лотқа сауда-саттық жасап, алғашқы төлемдерді төледі. Анасы Мэри үшін 32 және 33-шы лоттар (ол жаңа күйеуі Джозеф КаКаКемен бірге Кредиттен көшіп келгеннен бері осы лоттарда тұрып, шаруашылықпен айналысып келген) және әпкесі Мэри Сунего үшін 37-ші лотқа Катерина жерді шамамен төледі. Бұл сатып алу Катерина мен оның отбасына 34 және 35-ші лоттар сыйлық ретінде берілгеніне қарамастан жасалды, ол бұл жердің өзіне тиесілі деп есептеді, өйткені оның ата-бабаларына көптеген сөздерде және кеңес отырыстарында уәде берілген, сондай-ақ Британ тажына көптеген соғыстарда көрсеткен адалдығы үшін. Осы саудада Катеринаның туысы Дэвид Сойер және Абнер Эллиот та Наваштан алған жерлері үшін алғашқы төлемдерді жасады. Олар жерлерін тазартып, үйлер мен амбарлар салып, Кредит өзенінен келгеннен бері шаруашылықпен айналысып келді, сондай-ақ Миссиссауганың Кредит тобынан Наваш тайпасы тарапынан қабылданып алынған еді. Сәтті сауда-саттық жасап, ақшасын төлегеннен кейін, Катеринаға Жер агенті Сату туралы куәлік берді, ол оны өз методист пасторы Конрад Вандусенге тапсырды, ол лоттарды тіркеуге көмектесуді ұсынды. Бірақ оны Үнді істері жөніндегі өкіл Бартлетт тоқтатты және Вандусеннен Сату куәліктерін көрсетуді сұрады. Ол Катеринаның құжаттарын Бартлеттке тапсырды, ол куәліктерді және ақшаны ұрлап, Вандусенге үндістерге жер сатып алуға рұқсат жоқ екенін мәлімдеді. Катерина мұндай заңның жоқ екенін білді. Үнді істері басқармасы оның бас тарту себебі елден тыс болғанымен түсіндірді, бірақ бұл да дұрыс емес еді, өйткені ол әлі де Наваш тайпасының тума халқы болып саналды. Катерина 1858 жылы Дэвид Сойер және Абнер Эллиотпен бірге Торонтоға бірнеше рет барып, провинциялық парламентке өтініш жасады. Наваш тайпасы да 1858 жылы Катеринаның атынан өтініш жасады, бірақ бұл өтініш те сәтсіз аяқталды. 1859 жылы Бартлетт пен Пеннефедр оған келіп, егер ол сату шарттарын, соның ішінде әр лот үшін алғашқы төлемдерді қайта төлесе, жерді сатып ала алатынын айтты, сондықтан ол тағы да бас тартты. 1861 жылы ол былай деді: "Мен үндіспін, менің тамырымда ата-бабаларымның қаны ағады және мен оны мойындаудан ұялмаймын, өйткені менің ата-бабаларым ақ жүзділер олардың жерлері мен үйлеріне ие болғанға дейін асыл текті болған". Ол ата-бабаларының қадірін түсірмей, балаларын үйсіз қалдырмауға ниеттенді. Әбнер Эллиот пен Дэвид Сойер де үкіметке өтініш жасады, бірақ оларға өздерінің жерлерін сатып алуға рұқсат берілмеді. Бұл, өкінішке орай, Саттонға деген жаман сезімге әкелді.

Манатулин келісім-шарты

Кэтрин мен Уильям қатты қайғыға батты. 1861 жылы Үндістер департаменті ақ қоныс салушылар үшін Манатулин шартын келіссөздерге салуды бастады. 1836 жылы Манитоулин аралының түпкілікті халықтың қолында мәңгілікке қалуы уәделенген еді. Кэтрин 1865 жылдың 26 қыркүйегінде, осы келіссөздер аяқталмас бұрын қайтыс болды. Соңында ол бір акрға 5 доллар төледі. Ақыры, ол 32 және 33-ші учаскелерге құжаттар алды. Ол кезде ол 33-ші учаскеде Кэтриннің анасы Мэри КаКакэ және оның балалары Марта мен Мозеспен бірге тұрып жатты. Ол Мэридің күйеуі жоғалып кеткеннен бері осы екі баланы күтіп келе жатқан еді. Ол сондай-ақ өзінің кіші балаларын және 1875 жылы қайтыс болған қызы София Ставстың немерелерін де асырап отырды. Уильям Саттонның қаржылық жағдайы ауыр еді.