Кіріспе

2003 жылы қаза болған оқиғаға қатысқан су асты кемесі No 361 ("Ұлы Қабырға" No61) – Қытай Халық Азаттық Армиясының Әскери-теңіз күштерінің 035AIP (ES5E түрі) типті (НАТО бойынша Ming III деп белгіленеді) дизельдік-электрлік су асты кемесі. 2003 жылдың сәуір айында Солтүстік Корея мен Қытайдың Шандун провинциясы арасындағы Сары теңіздегі әскери оқу кезінде кемедегі техникалық бұзылу салдарынан барлығы 70 экипаж мүшесі қаза тапты. CNN хабарлағандай, Қытай АҚШ Тынық мұхиты флотына қарсы "теңізді бақылаудан шығару" саясатын іске асыру мақсатында шығыста су асты кемелерін жаттықтыруды және оқуларын күшейтті.

Өлімге әкелген оқиға

Қытайдың ресми Синьхуа агенттігінің хабарлауынша, 2003 жылғы 16 сәуірде су астында болған кезде су асты кемесінің дизельді қозғалтқышы барлық қолданылатын оттегіні пайдаланған (құрылғы дұрыс тоқтатылмағандықтан) және 70 экипаж мүшесі қаза тапты. Комодор Ченг Фумин (程福明) басқаратын су асты кемесі Солтүстік-Шығыс Қытайдың жағалауындағы Сары теңіздегі Ішкі Чаншан аралдарының шығысында теңіз жаттығуларына қатысып жатқан. Әдеттегі экипаж құрамымен қатар, экипажда Қытай теңіз академиясының 13 курсант кадеті де болды. Апаттан кейін, бұзылған су асты кемесі он күн бойы қозғалмай қалды, себебі ол байланыссыз, жасырын жаттығуда болған. 2003 жылдың 25 сәуірінде қытай балықшылары кемені тапты. Экипаж өз орындарында мәйіт күйінде табылған, мәселені сезбей тұрып қайтыс болған сияқты. 2003 жылдың 8 мамырында өткен баспасөз конференциясында Сыртқы істер министрлігінің өкілі Чжан Цюйе Чаншан аралдарының шығысындағы жаттығулар кезінде No. 361 су асты кемесі техникалық ақауға ұшырап, бортындағы 70 адамның барлығы қаза тапқанын мәлімдеді. Баспасөз конференциясының уақытында су асты кемесі портқа сүйретілген. Су асты кемесі бастапқыда Хайнань аралындағы Санья қаласының жанындағы Юлин портына сүйретіліп, содан кейін Лиаонин провинциясының солтүстік-шығыс Далянь портына қайтарылды.

Салдары

2003 жылдың 2 мамырында Орталық әскери комиссияның (ОӘК) төрағасы Цзян Цзэминь қаза тапқандардың отбасыларына жолдаған көңіл айту хатында: «361-ші кемедегі офицерлер мен теңізшілер партия мен халықтың оларға тапсырған қасиетті міндеттерін еске алды. Олар қызмет барысында қаза тапты, ел үшін өздерін құрбан етті, бұл – Халық әскери-теңіз күштерінің зор шығыны» деді. ОӘК төрағасының орынбасары Гуо Босионг оқиға бойынша тергеу жүргізді, нәтижесінде 2003 жылдың маусым айында ҚХА-ның бес жоғары шенді әскери-теңіз офицері қызметтен босатылды немесе шендері төмендетілді: Әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы Ши Юньшен (оның орнына Чжан Динфа тағайындалды) және саяси комиссар Ян Хуайцин; Солтүстік теңіз флотының қолбасшысы Динг Ипин, саяси комиссар Чэнь Сяньфэн және штаб бастығы Сяо Синьнян. Динг Ипин әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы лауазымына үміткер ретінде қарастырылып келген, бірақ апаттан кейін ол үміткерліктен алынып тасталды. Адмирал Ву Шенгли ақырында Чжан Динфаның орнына қолбасшы болып тағайындалды.