Кіріспе

Диализдік емделуді сандық бағалауға қолданылатын сан, Шотландия өзені.

Уреаны азайту коэффициенті (URR) – диализдік емделудің тиімділігін сандық бағалау үшін қолданылатын өлшемсіз сан.

Тарих және жалпы түсінік

URR алғаш рет 1991 жылы Лоури мен Лью пациенттің жағдайына байланысты диализдің мөлшерін өлшеу әдісі ретінде танымал болды. Бұл әдіс өте пайдалы, себебі оны қолдану оңай. Ол жеке пациенттерге, сондай-ақ диализ бөлімшелеріне, бөлімшелер топтарына, штаттарға, аймақтарға немесе елдерге көрсетілетін диализ терапиясының мөлшерін оңай бақылауға мүмкіндік береді, өйткені ай сайын диализға дейінгі және диализден кейінгі мочевина азотының көрсеткіштері тұрақты түрде өлшенеді. Бұл сапаны бақылау және жақсарту жобаларына, сондай-ақ мемлекеттік бақылауға да мүмкіндік береді. АҚШ-тың Бүйрек деректері жүйесі (USRDS) АҚШ-та диализ емделушілерге көрсетілетін URR мәндері туралы жылдық деректерді жариялайды. ESRD желілері штаттар тобы бойынша терапияны бақылайды. Еуропалық бүйрек қауымдастығының (ERA EDTA) тіркелімі Еуропаның көп бөлігін қамтиды, ал DOPPS (Диализ нәтижелері мен тәжірибе үлгілерін зерттеу) әлемнің әртүрлі елдеріндегі таңдалған диализ бөлімшелерінен URR және басқа деректерді жинап, талдайды.

Kt/V және URR-ге қатысты номограмма

Клиникалық тәжірибеде Kt/V-ны URR-ден оңай бағалау үшін теңдеулердің орнына номограмма қолданылуы мүмкін. Номограмманы қолдану үшін диализден кейінгі салмақты (W) және диализ сеансы кезінде жоғалған салмақтың (сұйықтықтың) мөлшерін білу қажет. Біріншіден, тік ос бойынша URR-ді табыңыз, содан кейін диализ кезінде жоғалған салмаққа (UF/W) сәйкес келетін дұрыс изоплетке (қисық сызыққа) өтіңіз. Содан кейін көлденең осқа түсіріп, Kt/V мәнін анықтаңыз:

URR-дің Kt/V-ге қатысты шектеулері

URR мочевинаның клиренсі мочевинаның өндірілу жылдамдығынан әлдеқайда жоғары болған кезде берілген диализ мөлшерін өлшеуге арналған. Мысалы, үздіксіз гемодиализ немесе перитонеалдық диализ кезінде диализдің елеулі мөлшері беріледі, бірақ уремияның бастапқы емделуінен кейін урея деңгейі шамамен тұрақты болып қалады, сондықтан URR негізінен нөлге тең. Ұзақ, баяу түнгі диализ кезінде, егер оңайлатылған теңдеулер қолданылса, URR ұзақ диализ сеансы кезінде мочевинаның өндірілуіне байланысты диализ мөлшерін де кемсітеді. Осы себепті, диализдің тиімділігін бағалаудың ең жақсы тәсілі ретінде кинетикалық модельдеуге негізделген Kt/V ұсынылады. Kt/V, тіпті формалды модельдеу арқылы есептелгені де, негізінен URR-ға сүйенеді, сондықтан ол берілген диализ мөлшері туралы көп қосымша ақпаратты қамтымайды. URR және Kt/V өте жақын байланысты болғандықтан, пациенттің жағдайына қатысты олардың болжамдық күші шамалас. Дегенмен, Kt/V және мочевинаны модельдеудің қолданылуы диализдің күтілетін дозасын болжамды дозамен салыстыруға мүмкіндік береді, бұл диализ емдерін және диализердің клиренсін талдауға, сондай-ақ ақауларды жою және сапаны бақылау шараларында пайдалануға болады. Сонымен қатар, Kt/V мочевинаның өндірілу жылдамдығын есептеуге мүмкіндік береді, бұл пациенттің протеин қабылдауы туралы ақпарат бере алады.

РЖК-ға қатысты ең аз мөлшерде жеткілікті доза

Стандартты гемодиализ кестесінде аптасына 3 рет жасалған жағдайда 65% URR ең төменгі қабылданатын доза болып саналады, бұл ең төменгі Kt/V 1,2-ге сәйкес келеді. Диализ аптасына үш реттен жиі жасалса, ең төменгі қабылданатын URR төмендейді; себебі апта ішінде диализ процедуралары көбірек болғандықтан, әр процедураға қажетті доза үлкен болмауы керек. Сонымен қатар, бүйрек функциясының қалдық мөлшері жоғары науқастарда URR (және Kt/V) үшін ең төменгі қабылданатын мәндерді төмендетуге болады.