Кіріспе

Локса – Эстонияның Харью округіндегі қала және муниципалитет, көбінесе кеме жасау өнеркәсібімен белгілі. Қала Валгейоги өзенінің сағасында орналасқан, ол Фин шығанағындағы Хара шығанағына құяды. 2022 жылдың 1 сәуіріне қарай, қалада 2471 адам тұрды.

Этимология

Локса ауылы, қаланың атымен аталып, оған дейін болған елді мекен, алғаш рет 1631 жылы Локс деп тілге алынды. Кейіннен ауыл Локса және Локса деп те аталып келді, 1798 жылы Локса атауы қалыптасты. Атаудың локс (жергілікті диалект) сөзінен шыққандығы болжанады, ол құрғақшылықта кеуіп қалатын батпақ немесе көлді білдіреді.

Тарих

Локса ауылы алғаш рет 1687 жылы тарихта көрсетілген, бірақ қазіргі уақытта бұл аймақ Котка ауылы деп белгілі. Қазіргі Локса қаласының дамуы 1874 жылы Колга мырзалары Локса ауылының сыртында кірпіш зауытын салғаннан бастау алды. Осы зауыттың маңында жаңа базар қаласы пайда болды. 1903 жылы кеме құрылыс шеберханасы ашылып, қаланың одан әрі өсуіне үлкен үлес қосты. Локсадан кірпіштер Ревальға (қазіргі Таллин), Хельсингфорсқа (қазіргі Хельсинки) және Санкт-Петербургке тасымалданды. Локсада кемелер жасалмаса да, 1905 жылдан бастап кеме құрылыс шеберханасы кемелерді жөндеумен белсенді айналысты. 19 ғасырдың соңында Локсада 36 үй болды. 1934 жылға қарай олардың саны 150-ге жетті. Локса тез арада Локса приходының әкімшілік орталығына айналды, ол 1949 жылға дейін Харью округінің, ал 1949 жылдан 1950 жылға дейін Виру округінің құрамына кірді. 1950 жылдан 1957 жылға дейін Локса Локса ауданының әкімшілік орталығы болды. 1957 жылғы жаңа әкімшілік реформадан кейін Локса Харью ауданының құрамына енді. Кірпіш зауыты 1981 жылы жабылды, бірақ совет оккупациясы аяқталғанға дейін кеме құрылыс шеберханасы кеңейе берді және қаланың ең ірі жұмыс берушісі болып қала береді. 1991 жылы Эстония Республикасының тәуелсіздігі қайта жарияланғаннан кейін Локса қайтадан жаңадан құрылған Локса приходының орталығы болды және 1993 жылдың 25 тамызында базар қаласынан қала мәртебесіне ие болды.

Білім

Локсадағы білім беру тарихы 1867 жылдың желтоқсанына дейін барып тоқталады, осы кезде мұғалім Якоб Янтер жергілікті шаруа үйінде 20 балаға сабақ берді. Алғашқы мектеп ғимараты 1903 жылы салынды, бірақ 1927 жылы өртеніп кетті. Қайта жаңарту жұмыстары екі жылға созылып, 1929 жылы аяқталды. 1940 жылдардың соңында орыс жұмысшыларының келуімен бірге 1948 жылы орыс тілді балалар үшін үш сынып ашылды. 1952 жылы Локса бастауыш мектебі орта мектепке дейін жаңартылды және бүгінгі күнге дейін сол атаумен – Локса 1 орта мектебі деп аталады. 1988 жылға дейін орыс және эстон балалары бір мектепте білім алды. 1980 жылдардың аясында орыс және эстон тілдерінде сөйлейтін халық екінші мектеп ашуға жеткілікті деңгейде өсті. 1988 жылы орыс тілді балаларға арналған Локса 2 орта мектебі құрылды және 1996 жылдан бері Локса орыс гимназиясы деген атпен жұмыс істеп келеді.