Кіріспе

Бразилиялық революционер, Джузеппе Гарибальдидің әйелі және жолдасы Анита Гарибальди (1821 жылдың 30 тамызы – 1849 жылдың 4 тамызы, туған Ана Мария де Иса Рибейро) – бразилиялық республикашыл революционер. Ол итальян революционері Джузеппе Гарибальдидің әйелі және оның жауынгерлік серігі болды. Олардың одағы 19 ғасырдағы романтизм дәуірі мен революциялық либерализмнің рухын көрсетеді.

Ерте өмір

Ана Мария де Хесус Рибейро 1821 жылғы 30 тамызда Бразилия Корольдігінің бір бөлігі, Португалия, Бразилия және Алгарвтер Біріккен Корольдігі құрамына кіретін Лагуна қаласында, ел тәуелсіздік алғанға бір жыл бұрын, Азор аралдарынан шыққан португал текті кедей отбасында дүниеге келді. Ол Мария Антония де Иса Антунеш пен тропейро Бенто Рибейро да Силваның он баласының үшіншісі болды. 1835 жылы он төрт жасында Анита Мануэль Дуарте Агиарға күйеуге шығуға мәжбүр болды, ол император армиясына қосылу үшін оны тастап кетті.

Джузеппе Гарибальдимен өмір

Джузеппе Гарибальди – лигуриялық текті Ницца теңізшісі, итальяндық революционер-националист, 1836 жылы Еуропадан қашып, Оңтүстік Бразилиядағы сепаратистік Риограндес Республикасы үшін (Рагамуффин соғысы) күресті. Жас Гарибальди Анитаны алғаш көргенде, оған ғана «Сен менікі болуың керек» деп сыбырлады. Ол 1839 жылдың қазан айында Гарибальдидің «Рио Пардо» кемесіне қосылды. Бір айдан кейін ол алғаш рет Имбитуба және Лагуна шайқастарында сүйіктісінің қасында шайқасты. Анитаның атқа мінуде шебер болғаны және Оңтүстік Бразилияның Пампас аймағындағы гаучо мәдениетін Джузеппеге үйреткені айтылады. Гарибальдидің серігі Анитаны «екі стихиялық күштің бірігісі» деп сипаттады: ер адамның күші мен батылдығы және әйелдің тартымдылығы мен нәзіктігі, оның семсерін шабысымен көрсеткен батылдығы мен күшінде және керемет көздерінің жұмсақтығын көрсететін әдемі овалды бетінде көрініс тапқан. Куритибанос шайқасында Гарибальди майданнан бөлініп, қарсылас тараптан тұтқынға алынған Анитамен байланысын жоғалтты. Тұтқындағы күзетшілер Анитаға Гарибальдидің қайтыс болғанын айтты, бұл Анитаны қатты күйзелтіп, оның жақыны үшін де, күткен баласы үшін де қайғыға батырды, оны Гарибальди ешқашан көре алмайды. Анита шайқаста қаза тапқандарды іздеуге рұқсат сұрады. Оған іздеуге рұқсат берілді, бірақ ол оны таба алмады. Бұл Анитаға үміт сыйлады, ол бір кезде лагерь жылқысына жақындап, оған мініп, қашып кетті. Сақшылар оны қуды. Оларды тұтқынға алған командирдің бұйрығы бойынша, оны тірі немесе өлі қайтару керек еді. Олар оның атын атып өлтірді. Анита Каноас өзеніне жетіп, суға енді. Сақшылар оның аман қалмайтынын ойлап, оны өлі қалдырды. Анита төрт күн бойы тамақсыз және сусыз орманды шарлады, содан кейін оған тамақ берген адамдар тобын тапты. Ақырында ол көтерілісшілермен байланысқа шығып, Вакарияда Гарибальдимен қайта қосылды. Бірнеше айдан кейін олардың тұңғыш баласы Менотти (1840–1903) дүниеге келді. Ол Анита Бразилия лагерінен құлағанда алған жарақатынан бас сүйегінің деформациясымен дүниеге келді. Менотти де бостандық үшін күрескен және Италиядағы әкесінің науқандарына қатысты. Оның есімі Сиро Меноттидің құрметіне берілді. Олар Монтевидеода тағы үш бала сүйді: Розита (1843–1845), Терезита (1845–1903) және Риччоти (1847–1924). Гарибальдидің әйелдерге құмарлығынан кейде дау-жанжал болғанымен, бұл құмарлықпен шабыттанған махаббат еді. 1841 жылы олар Уругвай астанасы Монтевидеоға көшіп, Джузеппе Гарибальди саудагер және мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. 1842 жылы ол Уругвай флотына қолбасшылық етіп, Аргентина диктаторы Хуан Мануэль де Росасқа қарсы соғыс үшін «Италия легионын» құрды. Анита 1847 жылы Гарибальдидің Аргентинаға және оның уругвайлық одақтасы, бұрынғы президент Мануэль Орибеге қарсы Монтевидеоны қорғауға қатысты. Анита мен Джузеппе 1842 жылдың 26 наурызында Монтевидеода неке қиды.

Италиядағы науқан және өлім

[[Файл:Анита Гарибальди 1849. jpg|thumb|left|Анита Гарибальдидің 1849 жылы Римде Героламо Индуно салған екі ғана белгілі суретінің бірі. Анита Гарибальдидің жүрегінде өмірінің соңына дейін сақталып қалды. Мүмкін, оның естелігімен байланысты, 1850-ші жылдардың басында Перуде саяхаттап жүргенде, ол Симон Боливардың аңыздағы серігі, қуғынға ұшыраған және мұқтаж Мануэла Саенцті іздеген. Көп жылдан кейін, 1860 жылы Гарибальди біріккен Италияның патшасы Виктор Эммануэль II-ді құттықтау үшін Теаноға аттанған кезде, оңтүстік америкалық сұр пончосының үстіне Анитаның жолақты шарфын таңды.