Яһуди дініндегі михнаг – қабылданған дәстүрлер мен ғұрыптар жиынтығы. Раввин әдебиетінде бұл дәстүрлердің маңыздылығы басады, «аталарымыздың михнагы – Тора» делінеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Яһуди дініндегі қабылданған дәстүр немесе дәстүрлер тобы Минхаг ("әдет", классикалық көпше түрі מנהגות, қазіргі заманғы көпше түрі מנהגים, минхагим) – яһуди дініндегі қабылданған дәстүр немесе дәстүрлер тобы. Нұсах (נוסח) – дұғаның дәстүрлі реті мен пішінін білдіреді.
Accepted tradition or group of traditions in Judaism
Minhag ( "custom", classical pl. מנהגות, modern pl. מנהגים, minhagim) is an accepted tradition or group of traditions in Judaism. A related concept, Nusach (נוסח), refers to the traditional order and form of the prayers.
Рабби әдебиеттеріндегі талқылау
Раввиндер әдебиеттеріндегі түрлі дереккөздер ұзақ уақыт бойы сақталған дәстүрдің маңыздылығын баса көрсетеді, бұл «аталарымыздың минағы Тораға тең» деген тұжырымдамаға әкеліп соқтырады. Осылайша, ғұрып халахикалық практиканы раввиндер арасындағы келіспеушіліктерде анықтай алады. Раввин Моше Иссерлес көптеген жағдайларда ұзақ уақыт бойы қалыптасқан әдет-ғұрыптарды жоюға болмайтынын ескертеді. (Иссерлес Шулхан Арухтағы түсіндірмесін, шын мәнінде, Ашкенази минагтарын Сефардтардың заң кодексіндегі практикаларымен қатар көрсету үшін жазған.) Аталғандарға қарамастан, минаг нақты бібілдік немесе Талмуд ережелерін жоққа шығара алмайды, және біреу бұрынғысын сақтау үшін соңғысын бұза алмайды. Шындығында, халаханы бұзу элементін қамтитын кез келген минаг жарамсыз деп есептеледі. Талмудта бір отбасының немесе қауымның бұрынғы буындары қабылдаған жарамды минаг, барлық кейінгі буындарға міндетті болып табылады. Рош атап көрсетуінше, Талмудтың үкімі негізінен білімді адамдардың іс-әрекеттеріне қатысты; білімсіздердің жаңалықтарына тек көпшілік алдында ғана еліктеу керек. Басқа халахикалық биліктер Талмудтың үкімінің білімді немесе білімсіз адамдардың бастаған барлық дұрыс практикаларға қатысты екенін айтады. Көп жағдайда жаңа минагты жеке қабылдау, сол минагты орындауға ант берумен тең. Сондықтан мұндай минагтан бас тарту үшін көбінесе хатарарат недарим немесе ш’эйлат хахам қажет: анттан босату үшін халахикалық рәсімдер. Бұл, мысалы, Ашкенази еврейі Осман империясына көшіп, жергілікті Сефард қауымына қосылғысы келген кезде жиі қажет болатын.
Various sources in rabbinic literature stress the importance of a long held tradition, culminating in the statement "the minhag of our fathers is [equivalent to] Torah". Custom can thus determine Halachic practice in cases of disagreement among rabbinic authorities. In numerous instances, Rabbi Moses Isserles warns that one should not abolish long held customs. (Isserles' gloss on the Shulchan Aruch was, in fact, written so as to delineate Ashkenazi minhagim alongside Sephardi practices in the same code of law.) Despite the above, a minhag does not override clear biblical or Talmudic enactments, and one may not transgress the latter for the sake of the former. In fact, any minhag that intrinsically involves an element of Halacha violation is considered null and void. The Talmud rules that a valid minhag accepted by previous generations of a family or community is binding upon all later generations. The Rosh states that the Talmud's ruling fundamentally applies to practices undertaken by learned individuals; innovations by the unlearned need only be followed publicly. Other Halachic authorities hold that the Talmud's ruling applies to all valid practices initiated by either learned or unlearned individuals. In most cases, personal acceptance of a new minhag is tantamount to vowing performance of that minhag. Consequently, abandonment of such a minhag typically requires hatarat nedarim or sh'eilat chakham: Halachic procedures for absolving oneself from oaths. This was often necessary when, for example, an Ashkenazi Jew moved to the Ottoman Empire and wished to join the local Sephardi community.
Минагимді өзгерту
Яһуди заңдары әдет-ғұрыпты қате немесе қисынсыз деп есептеген жағдайда оны өзгерту немесе жою үшін бірнеше механизмдерді көздейді. Православ раввин және яһуди заңын зерттеуші Менахем Илон былай деп жазады:
Jewish law provides for a number of mechanisms to change or remove a custom when it is held to be mistaken or illogical. Orthodox rabbi and historian of Jewish law Menachem Elon writes:
Әдет-ғұрып спонтанды және бағытталмаған сипатынан кейде бақылау мен реттеуді қажет етеді. Кейде әдет-ғұрып қателікке негізделуі мүмкін, белгілі бір бағытта ақылға сыймай немесе қисынсыз дамуы мүмкін, тіпті яһуди заңының маңызды және негізгі принциптерімен қақтығысып, оны жүйеге енгізуге мүмкіндік қалдырмауы мүмкін. Халахта ғалымдары осылайша бақылау жасап, кейде нақты бір әдет-ғұрыпты толығымен жоққа шығарып немесе оған күмән келтірген.
Custom, because of its spontaneous and undirected nature, sometimes calls for a measure of supervision and control. At times a custom may be founded on error, or develop unreasonably or illogically in a certain direction, or may even be in conflict with substantive and fundamental principles of Jewish law in a manner leaving no room for its integration into the system. From time to time the halakhic scholars exercised such control in order to contain or discredit entirely a particular custom.
Қазіргі күн
Екінші дүниежүзілік соғыс және Холокост салдарынан туған күрт көші-қон, АҚШ-қа, Еуропаның түрлі елдеріне, әсіресе Израиль мемлекетіне жасалған кең ауқымды иммиграция, түрлі минагимдердің араласуына және кейбір әдет-ғұрыптардың біртіндеп ұмытылуына алып келді. Сонымен қатар, баал тешува қозғалысы ата-аналарынан нақты дәстүр жетпеген үлкен топты құрады. Осы құбылыстарға жауап ретінде, белгілі бір ғалымдар минагимдерге назар аударды және қолданыстан шығып кеткен минагимдерді қайта жаңғыртуға әрекет етті.
The acute displacement brought about by World War II and the Holocaust, and the large scale immigration to the United States, various European countries, and especially the State of Israel, have led to a mixing of various minhagim and arguably the gradual disuse of certain customs. In addition, the baal teshuva movement has created a large group who have no clear tradition from their parents. In response to these phenomena, certain scholars have focused on the minhagim, and attempts have been made to revive minhagim that have fallen into disuse.