Кіріспе
16 дана 4 цилиндрлі 4-6-0 локомотивтері. SR класы LN немесе Лорд Нельсон класы – 1926 жылы Ричард Маунселл Оңтүстік темір жолы үшін жобалаған 4 цилиндрлі 4-6-0 бу локомотивтерінің түрі. Олар Лондон (Виктория) мен Довер порты арасындағы континенттік кеме пойыздары үшін арналған, бірақ кейіннен Англияның оңтүстік-батысына экспресс жолаушылар тасымалында да қолданылды. Олардың 16-сы салынды, бұл Оңтүстік 4-6-0 дизайнының ең қуаттысы (бірақ ең сәттісі емес) екенін көрсетеді. Олардың барлығы белгілі адмиралдардың құрметіне аталған. Бұл класс 1961 және 1962 жылдары пайдаланудан алынғанға дейін Британ теміржолында қызмет етті. Кластың тек бір ғана мысалы – алғашқы локомотив, Лорд Нельсон – бұрынғысынша сақталды. Оны бүкіл Ұлыбританиядағы басты турларда және сақталған теміржолдарда жүріп көруге болады.
The SR class LN or Lord Nelson class is a type of 4 cylinder 4 6 0 steam locomotive designed for the Southern Railway by Richard Maunsell in 1926. They were intended for Continental boat trains between London (Victoria) and Dover harbour, but were also later used for express passenger work to the South West of England. Sixteen of them were constructed, representing the most powerful (although not the most successful) Southern 4 6 0 design. They were all named after famous admirals. The class continued to operate with British Railways until withdrawn during 1961 and 1962. Only one example of the class – the first engine, Lord Nelson itself – has been saved from scrapping. This has been seen running on mainline tours and preserved railways throughout Britain.
Өмірбаян
"Король Артур" 460 класындағы жақсартылған локомотивтер Лондон мен Оңтүстік-Батыс Англия арасындағы ең ауыр экспресс жолаушылар тасымалын жүзеге асыра алғанымен, Довер мен Фолкстоун арқылы жүретін континенттік трафикке деген сұраныс артты. 1920 жылдардың ортасында Оңтүстік темір жолының трафик бөлімі осы бағыттардағы экспресс пойыздарды қысқа мерзімде іске қосуды қалады. Бұл үшін Лондон төңірегіндегі жүйелі электрленген желілерге кедеріс келтірмей, ауыр жүктерді тұрақты жылдамдықпен тарта алатын, қуатты локомотив қажет болды. Алайда, теміржол инженерінің салмақ шектеулеріне байланысты екі цилиндрлі конструкцияны кеңейту мүмкін болмады. Басқа британдық теміржолдардың тәжірибесін зерттегеннен кейін, бас инженер-механик Ричард Маунселл 4 цилиндрлі конструкцияға келісім алды, сондай-ақ жақсартылған қазан мен Бельпер қазандық камерасын қолданды. Жүргізу күші ішкі цилиндрлер үшін алдыңғы жұптасқан ось пен сыртқы цилиндрлер үшін ортаңғы жұптасқан ось арасында бөлінді, бұл салмақты жақсы таратуға және соққыны азайтуға мүмкіндік берді. Жаңа конструкция – қосымша қуат қажеттілігі мен салмақты қабылданатын шекте ұстау арасындағы қажетті келісім болды. Дизайнның екі ерекшелігі бар еді: біріншісі – стандартты 90° емес, 135° бұрышпен орналасқан кривошипті осьтер. Бұл конструкцияға төрт жиынтық клапандық механизм қажет болды және әдеттегі төрт емес, сегіз импульс жасады, бұл отты тегіс тартуға және жолға шығу кезінде дөңгелектердің сырғанауын азайтуға арналған. Екінші айырмашылық – оттық тор екі бөлікке бөлінген, артқы бөлігі көлденең, ал алдыңғы бөлігі тік төмен еңіске түсетін.
Құрылыс тарихы
Лорд Нельсон аталған E850 прототипі 1925 жылдың маусымында Истли теміржол шеберханасына тапсырыс берілді, бірақ Маунселлтің талабы бойынша салмақтың әр кезеңде ең төмен болуын қамтамасыз ету үшін өндіріс баяу жүргізілді, сондықтан локомотив 1926 жылдың тамызына дейін қолданысқа енгізілмеді. Ол келесі жыл бойында түрлі жұмыстарда сынақтан өтті, нәтижелері оң болғандықтан, 1928 жылдың мамырынан 1929 жылдың сәуіріне дейін жеткізілетін тағы он локомотивке бастапқы тапсырыс берілді. Бастапқыда олар Баттерси депосына бөлінуі және Континенттік порттарға арналған 6 дөңгелекті 4000 галлондық тендерлермен жабдықталуы жоспарланған. Алайда, құрылыс барысында, сыныптың жартысын Англияның батысындағы ұзақ маршруттарға қажетті 5000 галлондық 8 дөңгелекті тендерлермен жабдықтауға және оларды Nine Elms депосына бөлуге шешім қабылданды. 1928 жылы тағы он локомотивтен тұратын партияға тапсырыс берілді, бірақ 1929 жылғы қор нарығының құлауы Континенттік саяхатқа деген сұранысты азайтуы мүмкін екені анық болған соң, екінші тапсырыс бес локомотивке дейін қысқартылды.
Локомотивтердің атаулары
Локомотивтердің бәрі атақты Корольдік теңіз күштері адмиралдарының есімдерімен аталып, осы топтың ең көрнекті өкілі Лорд Нельсон деп аталды. Осының нәтижесінде, қалған локомотивтер Лорд Нельсон (LN) класына жатты.
Өзгерістер
Жаңа локомотивтердің жұмысы, экипаждың тәжірибесіне және олардың жұмыс істеген жағдайларына байланысты әртүрлі болды. Кейде олардың бұрынғы, кішкентай локомотивтерден де нашар жұмыс істеген кездері болды. Сондықтан Маунселл жаңа локомотивтердің жұмысын жақсарту мақсатында бірқатар тәжірибелер жүргізді. E859 нөміріндегі локомотивке кішкентай, 2 метрлік жетек дөңгелектері орнатылды, бұл Лондон-Довердің қиын баурайлы жолында жұмысын жақсарта ма деген сынақ болды, бірақ нәтиже көңіл көнші болған жоқ. E860 нөміріндегі локомотивке ұзын, ауыр қазан орнатылды, бірақ бұл да елеулі жақсартуға әкелмеді. Дегенмен, 1920 жылдардың соңында барлық локомотивтерге түтін бағыттайтын құрылғылар орнатылды, бұл олардың жұмысына оң әсер етті. Маунселл бұл локомотивтердің нашар бумен жұмыс істеуіне байланысты жағымсыз беделге ие екенін білгендіктен, 1934 жылы 860 нөміріндегі локомотивке екі Kylchap бу сорғысын орнату арқылы бұл мәселені шешуге тырысты. Алайда, бұл мәселені ақыры 1938 жылы Оңтүстік теміржолының бас инженер-механигі қызметіне Маунселлдің орнына келген Оливер Буллейд шешті. Ол үлкен диаметрлі түтікшелер мен Lemaître көп шоқты бу сорғыларын орнатып, локомотивтердің жұмысын жақсартты. Осыдан кейін бұл локомотивтерге үлкен құрмет көрсетілді.
Апаттар мен оқиғалар
Лорд Нельсон класының бір локомотиві 1930 жылғы 23 қаңтарда ірі апатқа ұшыралуы мүмкін болды. Бұл алдыңғы жетек доңғалақтарының рельстен шығып кетуіне әкеп соқты, бірақ локомотив бірнеше метр жүріп, кіреберіс тіреулері арқылы өздігінен рельске қайта оралды. №860 «Лорд Хоук» 1940 жылғы 14 тамызда Хэмпширде жаудың шабуылынан рельстен шығып кетті. Пойыздың алдындағы рельске бомба түсіп, пойыз тоқтауға үлкермей қалды. №852 «Сэр Уолтер Рэли» 1941 жылғы 18 сәуірде жау бомбасынан тікелей зақымданып, қатты бүлінді, сондықтан ол 1942 жылғы маусымға дейін жұмысқа қайта оралмады. №854 «Эффингемнің Говарды» 1945 жылғы 23 сәуірде су жетіспеуінен қазандық бұзылып, машинист зардап шекті, ал отты жағушы қаза тапты. №851 «Сэр Фрэнсис Дрейк» 1946 жылғы 27 желтоқсанда Байфлитте рельс жолының нашар күйінен рельстен шығып кетті. 1947 жылғы 26 қарашада №860 «Лорд Хоук» жолаушылар пойызын тасымалдап бара жатқанда, Хэмпширде сигнал берушінің қателігінен басқа пойызбен соқтығысты. Екі адам қаза тапты. №30854 «Эффингемнің Говарды» 1952 жылғы 20 шілдеде Хэмпширде сигналдарды өткізіп алып, тұзақ тіреулеріне соқтығысып рельстен шығып кетті.
Қайтарып алу
1940 жылдары бұл класс жоғары жылдамдықты экспресс бағыттарында көбейіп келе жатқан Bulleid Pacific локомотивтерімен бірте-бірте ығыстырылды, алайда 1950 жылдар бойында олар жүк көлемі артатын немесе локомотивтер бұзылған кезде жиі пайдаланылды. 1950 жылдардың соңында Pacific локомотивтерін жөндеу және олардың сенімділігін арттыру Lord Nelson локомотивтерін қажетсіз етіп, оларды біртіндеп қызметтен шығаруға алып келді. 1961 және 1962 жылдары бүкіл класс қызметтен толығымен алынды.
Оңтүстік темір жолы
Лорд Нельсон класы бастапқыда Маунселлдің жолақты зәйтүн жасыл түсімен боялған, бірақ 1930 жылдардың ортасында одан ашық түске өзгертілді. 1938 жылдан бастап, кейбір локомотивтер Булейд Маунселлді Оңтүстік теміржолының бас инженері ретінде алмастырған кезде, жартылай матовый малахит жасыл түспен боялды. Соғыс жылдары локомотивтер соғыс уақытындағы қара түске боялды, бірақ тендерде сары түсте "Оңтүстік" деген жазу сақталды. Соғыстан кейін түсі Оңтүстік теміржолының малахит жасыл стандартына қайта орнатылды, ал қазанның шеңберлерінде "Күн сәулесі сары" жолағы болды. Локомотивтерге тағайындалған нөмірлер LSWR практикасының вариациясы болды және Истлиде құрастырылғандықтан, басқа топтастыру алдындағы теміржол компанияларының да сол нөмірді тасыған локомотивтерінен ажырату үшін нөмірдің алдына "E" префиксі қойылды. Лорд Нельсон класының жағдайында нөмірлеу E850-ден E865-ке дейін болды. Бұл 1931 жылдан бастап "E" префиксісіз 850-ден 865-ке дейінгі нөмірлермен ауыстырылды.
1948 жылдан кейін (ұлтандыру)
1948 жылы темір жолдарды ұлттандырудан кейін қолданылған бастапқы бояу Оңтүстік малахит жасылы мен күн сәулесі сары түсінде болды, тендерде "British Railways" деген жазумен, ал Оңтүстік нөмірлеу жүйесі "S" префиксімен (мысалы, S850) уақытша сақталды, кейіннен British Railways нөмірлеу жүйесімен алмастырылды. Содан кейін локомотивтер British Railways Брансуик жасыл түсімен, қызыл және қара жиектерімен боялды. Осы кезде локомотивтер стандартты British Railways процедурасы бойынша 30850-ден 30865-ке дейін қайта нөмірленді.
Сақтау
Жалғыз аман қалған, кластың біріншісі (30)850 «Лорд Нельсон» Ұлттық теміржол жинағының бір бөлігі ретінде сақталды және ұлттық теміржол желісінде жүрген. 2020 жылғы мәлімет бойынша, ол Mid Hants темір жолында орналасқан. Оның қазандық сертификаты 2015 жылы бітті. Қазір ол күрделі жөндеуді күтіп тұр.