Кіріспе

Отедама (お手玉) – жапондық дәстүрлі балалар ойыны. Бұл ойынды кішкентай мақта толы қаптармен ойнайды, оларды лақтырып, бір бірімен ауыстырады, бұл "жұмыр тас" ойынына ұқсас. Көбінесе әлеуметтік ойын болғанымен, Отедаманы жалғыз ойнауға да болады. Ойын көбінесе бәсекелестіксіз өтеді және ән айтумен сүйемелденеді. Отедама ойынының азайып бара жатқаны айтылуда.

Тарих

Отедама Қытайдан Жапонияға Нара дәуірінде әкелінді. Ол екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Жапонияда ең жоғары танымалдылыққа ие болды, себебі басқа ойыншықтар жетіспеді. Оджами деп аталатын бұршақ қаптар жібек матадан тігіліп, ішіне азуки бұршақтары салынатын. Соғыс жылдарында балаларды тамақтандыру үшін бұршақтар қаптардан алынып тасталды, нәтижесінде Жапонияда бұршақ қаптардың көбі қалмады. Осы себепті отедама Жапониядан дерлік толығымен жоғалып кетті. 1990 жылдардың басында Ниихама қаласындағы шағын топ, отедаманы Жапония бойынша қайта жаңғыртуға көмектесу үшін клуб және жыл сайынғы фестиваль құрды.

Ойын процесі

Отедама қыздар арасында өте танымал болды және ойын туралы білім әжеден немереге ауыстырылды. Ойынның нақты ережелері аймақтан аймаққа өте көп өзгеріп отырады. Көбінесе бес бұршақ қаппен ойнайды, бірақ кейбір түрлері де кездеседі. Ойыншылар кезекпен бұршақ қаптарды лақтырып, ұстайды. Әр келесі турда қиындық күшейеді, тепе-теңдікті сақтау және тіпті жонглирлеу сияқты тәсілдер қолданылады. Отедаманың екі негізгі түрі бар: нагедама (投げ玉) және йоседама (よせ玉). Нагедама батыстық жонглирлеу ойынына ұқсас, бірақ кішкентай бұршақтар қолданылады. Йоседама жақсырақ «жақсы» ойынына ұқсас, бірақ жақсы орнына бұршақ қаптар пайдаланылады.