Декарт, Франция: Рено Декарттың туған жері, математикалық координаталар жүйесін ойлап тапқан философ. Инде-э-Луар департаментінде орналасқан шағын қала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Декарт (dekaʁt) – Францияның орталық бөлігіндегі Эндр және Луар департаментіндегі ірі ауыл және коммуна. Ол Ришельеден шамамен 29 километр шығысқа қарай және Лодуннан 48 шақырымдай шығысқа қарай, Крус өзенінің жағасында, Францияның Вена департаментінің және Центр-Валь-де-Луар мен Жаңа Аквитания аймақтарының шекарасына жақын орналасқан. Бұл жер француз математигі және философы, картезиандық координаттар жүйесін ойлап тапқан Рене Декарттың туған жері ретінде әйгілі.
Descartes (dekaʁt) is a large village and commune in the Indre et Loire department in central France. It is approximately 29 kilometers east of Richelieu and about 48 kilometers east of Loudun, on the banks of the Creuse River, near the border of the French department of Vienne, and the border of the region between Centre Val de Loire and Nouvelle Aquitaine. It is famous for the birthplace of the French mathematician and philosopher who invented the Cartesian coordinate system, René Descartes.
Тарих
Бастапқыда Ла-Хей-ан-Турайн деп аталған қала философ Рене Декарттың (1596–1650) туған жері болды, ол Декарт координаттары жүйесін ойлап тапты, бірақ оның отбасылық үйі жақын маңдағы Шателлода орналасқан. Декарт 1606 жылы Ла-Хейден Ла-Флеш қаласындағы Анри IV колледжіне оқуға кетті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1944 жылы қала Декарттан босатылды. 1940-1942 жылдары демаркациялық сызық Виши Франциясының шекарасы ретінде қолданылды. Қала 1802 жылы оның құрметіне Ла-Хай-Декарт деп өзгертілді, ал 1967 жылы қайтадан Декарт деп аталды. 1966 жылы Балесмес коммунасы Декарт коммунасымен біріктірілді, нәтижесінде 1968 жылы коммуна халқы 4627 адамға жетті, бұл 1962 жылғы шамамен 1679 адамнан едәуір көп.
Initially called La Haye en Touraine, the town was the birthplace of the philosopher René Descartes (1596–1650), who invented the Cartesian coordinate system, although his family home was in nearby Châtellerault. Descartes left La Haye in approximately 1606 to attend the College Henri IV at La Flèche. During World War II, the liberation of Descartes happened in 1944. The demarcation line was used as a border of Vichy France from 1940 to 1942. The town was renamed La Haye Descartes in 1802 in his honour, and then renamed again Descartes in 1967. In 1966, the commune of Balesmes was merged with the commune of Descartes, as the commune's population was increased to 4,627 in 1968, rather than its smaller population in 1962 (about 1,679 people).
География
Крус өзені Виен департаментінің, сондай-ақ Центр-Валь-де-Луар және Жаңа Аквитания аймақтарының арасында шекара құрайды. Қала елдің астанасы Парижден шамамен 300 километр оңтүстікке және департамент префектурасы Турдан шамамен 50 километр оңтүстікке орналасқан. Коммуна тоғыз басқа коммунамен шектеседі: алтауы Индре-и-Луарда, ал үшеуі Виенде. Солтүстікке қарай Марсе-сюр-Эсве, солтүстік-батысқа қарай Ла-Сель-Сен-Аван, солтүстік-шығысқа қарай Сиврей-сюр-Эсве, шығысқа қарай Кусса, оңтүстік-шығысқа қарай Нойли-ле-Бригнон, оңтүстікке қарай Абилли орналасқан. Шығысқа қарай Крус өзені арқылы Виен департаментімен шектеседі, оның ішінде оңтүстік-батысқа қарай Буксеуль коммунасы және шығысқа қарай Лес-Ормес және Порт-де-Пайл коммуналары жатады.
The river Creuse forms a border between the department of Vienne, as well the region of Centre Val de Loire and Nouvelle Aquitaine. The town is situated approximately 300 kilometers south of Paris, the country's capital, and about fifty kilometers south of Tours, the prefecture of the department. The commune is bordered by nine other communes, six of them is in Indre et Loire, and three is in Vienne: Marcé sur Esves to the north, La Celle Saint Avant to the northwest, Civray sur Esves to the northeast, Cussay to the east, Neuilly le Brignon to the southeast, Abilly to the south, and the department of Vienne to the east across the Creuse by the communes of Buxeuil to the southwest, and finally by Les Ormes and Port de Piles to the east.
Этимология
Қала 1155 жылы латын тілінде Хайам (қоршаумен қоршалған орман немесе дала деген мағынаны білдіреді) деп аталды, содан кейін Ла-Хей, одан кейін Ла-Хей-ан-Турен деп өзгертілді. Француз революциясы кезінде қала Ла-Хей Декарт деп аталды, революционердің осы аты 20-ғасырдың ортасына дейін сақталды. 1966 жылы Балесмес коммунасы Декарт коммунасымен біріктірілді. 1967 жылы жаңа коммуна құрылып, 1596 жылы осы ауылда туған философ Рене Декарттың құрметіне Декарт деп аталды. Жергілікті халық қалаға "үш Рене қаласы" (Рене Декарт, Рене де Буксюйль және Рене Бойлесве) деген лақап ат қойған.
The town was originally called as Haiam in Latin (refers to a wood or a field that is surrounded by fences) in 1155, then La Haye, and then La Haye en Touraine. It was renamed to La Haye Descartes during the French Revolution, the name of a revolutionary that is survived until the middle 20th century. The commune of Balesmes was merged with the commune of Descartes in 1966. The new commune was formed and was named Descartes in 1967, in honour of the philosopher René Descartes, who was born in the village in 1596. The town is locally nicknamed as the "town of the three Renés" (René Descartes, René de Buxeuil, and René Boylesve).
Тұлғалар
Қала Акадия генеалогиясында Хеберттердің және Картезиандық координаттар жүйесін ойлап тапқан әйгілі математик Рене Декарттың туған жері ретінде танымал. Оның құрметіне қалалық әкімдіктің жанында ескерткіш орнатылған. Бұл қала сонымен қатар пейзаж суретшісі Пьер Балу, жазушы және әдеби сыншы Рене Бойлеве, электр инженері Густав Труве және композитор Рене де Буксеуилдің де туған жері.
The town is notable in Acadian genealogy as the birthplace of the Heberts and the famous mathematician René Descartes, who invented the Cartesian coordinate system. To honour him, there is a statue near the town hall. It was also the birthplace of landscape painter, Pierre Ballue, as well as René Boylesve, writer and literary critic, the electrical engineer Gustave Trouvé, and the composer René de Buxeuil.