Кіріспе
Химикалық қосылыс
Эстрадиол валерат алғаш рет 1940 жылы сипатталған және 1954 жылы медициналық қолдануға енгізілген. Ол генериктік дәрі ретінде қолжетімді.
Estradiol valerate was first described in 1940 and was introduced for medical use in 1954. It is available as a generic medication.
Медициналық қолданыстар
Эстрадиол валераттың медициналық қолданылуы эстрадиол және басқа эстрогендермен бірдей. Препаратты қолдану көрсеткіштеріне гормоналды терапия және гормоналды контрацепция жатады. Соңғысы үшін эстрадиол валерат прогестинмен бірге эстрадиол құрамындағы ауыздық контрацепциялық препарат (диеногестпен) және инъекциялық контрацепциялық препарат ретінде қолданылады. Эстрадиол ципионаты, эстрадиол ундецилаты және эстрадиол бензоатымен бірге эстрадиол валераты трансгендер әйелдерде феминизациялық гормондық терапияда жоғары дозалы эстроген терапиясының бір түрі ретінде қолданылады. Сондай-ақ, ол ерлердегі простата безінің қатерлі ісігін емдеуде жоғары дозалы эстроген терапиясының бір түрі ретінде қолданылады. Эстрадиол валерат инъекциясы сексуалды қылмыстар жасағандарда сексуалды құштарлықты басу үшін қолданылған. АҚШ-та эстрадиол валерат инъекцияларының мақұлданған қолданылу көрсеткіштеріне әйелдердегі менопаузамен байланысты орташа және ауыр қызу толқындары мен кіндік атрофиясын емдеу, гипогонадизмге, кастрацияға немесе әйелдердегі алғашқы жұмыртқалық жеткіліксіздігін емдеу, сондай-ақ ерлердегі прогрессивті простата безінің қатерлі ісігін паллиативтік емдеу кіреді. Әлемнің басқа бөліктерінде ауыздық эстрадиол валераты әйелдерде кастрациядан кейін менопаузаға немесе гипоэстрогендікке байланысты симптомдарды емдеу үшін де мақұлданған. Мұндай симптомдарға қызу толқындары, тершеңдік, ұйқының бұзылуы, депрессивті көңіл күй, тітіркену, бас ауруы және бас айналу жатады. Эстрадиол валерат әдетте ерлердегі прогрессивті простата безінің қатерлі ісігін емдеуде 1-2 апта сайын 30 мг немесе одан көп дозада бұлшық ішіне инъекциялау арқылы қолданылады.
Қол жетімді нысандар
Эстрадиол валераты бұлжымай 4, 5, 10, 20 және 40 мг/мл концентрациясында интрамышектік инъекцияға арналған майлы ерітіндісі бар флакон және ампула түрінде, сондай-ақ 0,5, 1, 2 және 4 мг дозалы оральды таблеткалар түрінде қолжетімді. АҚШ-та ол 10, 20 және 40 мг/мл майлы ерітіндідегі препараттар түрінде (Делестроген, сондай-ақ генериктер ретінде) ғана қолжетімді. Жеке препараттардан өзге, оральды эстрадиол валераты прогестин диеногестпен бірге біріктірілген оральды контрацептив ретінде, ал интрамускулярлық эстрадиол валераты прогестин гидроксипрогестерон капроатымен және прогестин норетистерон энантатымен бірге біріктірілген инъекциялық контрацептив ретінде 5 мг/мл концентрациясында сатылады.
Жанама әсерлер
Эстрадиол валераттың жанама әсерлері эстрадиолдың жанама әсерлерімен бірдей. Мұндай жанама әсерлерге кеудеде ауыру және ұлғаю, жүрек айну, ісіну, эдема, бас ауруы және мелазма жатады. Эстрадиол валерат инъекцияларымен жоғары дозадағы эстроген терапиясы тромбоэмболия қаупін, қан липидтері профилінің өзгеруін, инсулинге қарсы тұрудың күшеюін және пролактин деңгейінің жоғарылауын тудыруы мүмкін. Эстрогеннің артық дозалану белгілері: жүрек айну, құсу, ісіну, салмақ арту, су тоқтау, кеудеде ауыру, қыннан шығарылым, аяқтардың ауырлауы және бұлшық еттерінің қырысуы. Бұл жанама әсерлерді эстроген дозасын төмендету арқылы жеңілдетуге болады.
Фармакодинамика
Эстрадиол валераты – эстрадиол эфирі немесе эстрадиолдың продәрмегі. Ауыз арқылы қабылданатын 10 мкг/күн этинилэстрадиолдың, 2 мг/күн ауыз арқылы қабылданатын эстрадиол валератының HDL холестерині мен триглицеридтерге тигізетін әсері 1,5-2,5 есе жоғары екені анықталды. 20 немесе 50 мкг/күн этинилэстрадиолдың қан ұю факторларына және HDL холестериніне тигізетін әсері, 2 мг/күн ауыз арқылы қабылданатын эстрадиол валератының әсерінен едәуір жоғары. Эстрадиол құрамындағы контрацептивтік таблеткалар, күніне 1-3 мг эстрадиол немесе эстрадиол валератын қамтиды, жыныс гормоны байланыстыратын глобулин (SHBG) деңгейін 1,5 есеге арттырады. Ауыз арқылы 6 мг/күн қабылданатын эстрадиол валераты трансгендер әйелдерде SHBG деңгейін 2,5-3 есеге арттырады. Салыстыру үшін, этинилэстрадиол және минималды андрогендік немесе антиандрогендік белсенділігі бар прогестинді құрайтын ұрық сақтау таблеткалары SHBG деңгейін шамамен 3-4 есеге арттырады.
Фармакокинетика
Эстрадиол валераты, қолданылу жолына қарамастан, эстрадиолдың пропрепараттық түрі болып табылады және эстразалардың әсерінен эстрадиолға және табиғи май қышқылы – валерин қышқылына ыдырайды. Бұл ыдырау бауырда ғана емес, сонымен қатар қан мен тіндерде де жүзеге асады, ал эстрадиол валератының эстрадиолға және валерин қышқылына гидролизі дәрі-дәрмектің ауыз арқылы немесе парентеральді түрде енгізілуіне қарамастан толыққанды болады. Эстрадиол мен эстронның бұл концентрациялары күніне 1 және 2 мг эстрадиол қабылдаған кездегі деңгейлермен салыстыруға болады. Басқа зерттеулер де эстрадиол (1,5 мг) мен эстрадиол валератының (2 мг) шамамен эквимолярлық дозаларын ауыз арқылы қабылдағаннан кейін эстрадиол мен эстрон деңгейлерінің өте ұқсас екенін көрсетті. Жоғары дозадағы эстрадиол валератын зерттеуде үш әйелде 10 мг бір реттік дозадан кейін эстрадиол деңгейі шамамен 250 пг/мл құрады. Бұл жағдай үшін вагинальдық және трансдермальдық эстрадиолмен қатар зерттелді, себебі ауыз арқылы қабылданатын эстрадиол валераты кейде эстрадиолдың жеткілікті деңгейіне қол жеткізе алмайды, демек, осы жағдайда циклді тиісті бақылау мүмкін болмайды. Оральды 2 мг микронизацияланған эстрадиол валерат таблеткаларын (Progynova, Schering) күніне 3 немесе 4 рет тіл астына (сублингвалды) қолданғанда, эстрадиолдың қан айналымындағы деңгейі шамамен 290-460 пг/мл-ге жетеді.
Интравенозды инъекция
Эстрадиол валератты тамыр ішіне инъекция арқылы енгізу зерттелді.]] Эстрадиол валераты – синтетикалық эстран стероиді және эстрадиолдың C17β валерат (пентаноат) май қышқылы эфирі.
Тарих
Эстрадиол валерат 1940 және 1941 жылдары Ciba компаниясымен патенттелген, ал басымдық құқығы 1936 жылға берілген. 1953 жылы Schering AG компаниясының Карл Юнкманн оны, сондай-ақ эстрадиол эфирлерінің басқа да түрлерін синтездеді және зерттеді. Препарат алғаш рет 1954 жылы Еуропада Schering компаниясы Progynon Depot брендімен, ал АҚШ-та Squibb компаниясы Delestrogen брендімен медициналық қолдану үшін бұлшыққа инъекциялау арқылы енгізілді. 1966 жылы Schering компаниясы еуропалық медициналық қолдану үшін Progynova брендімен ауызға қабылдауға арналған эстрадиол валератты ұсынды. Оның метаболизмі туралы мәліметтер 1967 жылы жарияланды. Эстрадиол валерат сияқты эстрадиолдың этерификациясы оның ауызға қабылдағандағы метаболикалық тұрақтылығын арттырады деп есептеледі. 1968 жылы Progynova 21 және Progynova 21 mite брендтерімен ауызға қабылдауға арналған эстрадиол валераттың микрондалған препараттары алғаш рет пайда болды. Эстрадиол ципионатымен (1952) қатар, эстрадиол валераты эстрадиолдың ең көп қолданылатын эфирлерінің бірі болып табылады.
Жалпы атаулар
Эстрадиол валериаты - бұл препараттың жалпы атауы және оның саудалық, медициналық, химиялық және фармакологиялық атаулары, ал эстрадиол валериаты бұрын оның ресми атауы болған.
Брендтер
Эстрадиол валераты Altadiol, Androtardyl Oestradiol, Ardefem, Climaval, Cyclabil, Cyclocur, Deladiol, Delahormone Unimatic, Delestrogen, Delestrogen 4X, Depogen, Diol 20, Dioval, Ditate, Dura Estate, Dura Estradiol, Duratrad, Duragen, Estate, Estra L, Estradiol Depot, Estraval, Estraval Depot, Estraval PA, Estravel, Femogen, Femogex, Gynogen L. A., Gynokadin, Lastrogen, Menaval, Merimono, Neofollin, Nuvelle, Oestrogynal, Ostrin Depo, Pelanin, Pharlon, Postoval, Primogyna, Primogyn, Primogyn Depot, Progynon, Progynon Depot, Progynova, Repestrogen, Repo Estra, Reposo E, Retestrin, Ronfase, Span Est, Testaval және Valergen сияқты көптеген саудалық атаулармен сатылған.
Қолжетімділік
Ауызша эстрадиол валераты негізінен Еуропада Progynova тауарлық атауымен қолданылады. Бұрын АҚШ-та да қолданылғанмен, оның сүт безі қатерлі ісігін емдеудегі тиімділігі зерттелді және нәтижесінде тиімді деп табылған, бірақ бәрібір саудаға шығарылмады.